Những bước ngoặt lớn trên chặng đường phát triển lực lượng

Tháng 12/1954, Đại đội cứu hỏa đầu tiên chính thức được thành lập ở Hà Nội, gồm 60 cán bộ, chiến sỹ (CBCS) biên chế thành 3 trung đội chiến đấu, 01 tổ làm nhiệm vụ vận động quần chúng thực hiện công tác phòng hỏa cứu hỏa, phòng tai nạn và 01 tổ hành chính quản trị. Đại đội trực thuộc Phòng trị an dân cảnh của Sở Công an Hà Nội. 

Ngày 01/01/1955, nhân dịp mít tinh chào mừng Đảng và Chính phủ, sau 9 năm kháng chiến trường kỳ thắng lợi trở về Thủ đô, Đại đội cứu hỏa Hà Nội được cử một Tiểu đội tham gia bảo vệ lễ đài trên Quảng trường Ba Đình lịch sử. Cuộc mít tinh diễn ra an toàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi từ lễ đài xuống, rẽ qua thăm đơn vị chữa cháy đang làm nhiệm vụ, Bác ân cần bắt tay từng người và chúc: “Nhân dịp năm mới, Bác chúc các chú thất nghiệp”. Lời chúc vui vẻ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lực lượng Cảnh sát PCCC vừa là lời động viên vừa là mục tiêu, nhiệm vụ mà Người tin tưởng giao cho lực lượng Công an trong công tác PCCC.

Ngày 04-10-1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 53/SL ban hành “Pháp lệnh quy định việc quản lý Nhà nước đối với công tác phòng cháy chữa cháy” (ngày này sau đó được chọn là Ngày Truyền thống của lực lượng Cảnh sát PCCC). Sự kiện này là mốc son thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH.

Năm 1966, ghi nhận những chiến công xuất sắc trong vụ chữa cháy Kho xăng dầu Đức Giang (Gia Lâm, Hà Nội) bị đế quốc Mỹ ném bom, ngày 03-8-1966, Bác Hồ đã gửi thư khen ngợi lực lượng Cảnh sát PCCC Công an Thủ đô. Trong thư Người đã căn dặn 4 điều:

“- Phải luôn luôn nâng cao cảnh giác, chớ chủ quan, tự mãn;

- Phải thường xuyên thật sẵn sàng để nhanh chóng làm tròn nhiệm vụ bất kỳ trong tình hình nào để bảo vệ tài sản của Nhà nước và Nhân dân;

- Phải không ngừng học tập, nghiên cứu, phát huy sáng kiến, tổng kết kinh nghiệm để tiến bộ hơn nữa trong công việc PCCC;

- Phải thường xuyên hướng dẫn và bồi dưỡng về nghiệp vụ cho lực lượng dân phòng ngày càng tiến bộ, để họ trở thành người giúp việc thật đắc lực cho các đồng chí”.

Khắc ghi lời căn dặn quý báu của Bác, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thủ đô luôn thường trực trong tim 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, 4 điều Bác Hồ dạy lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Thủ đô; coi đó là mục tiêu, phương hướng, kim chỉ nam cho mọi hành động thực hiện nhiệm vụ quan trọng của mình. Nguyện tiếp bước truyền thống của cha anh, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Thủ đô không ngừng phấn đấu, rèn luyện, xây dựng lực lượng chính quy, chuyên nghiệp và từng bước hiện đại để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Lực lượng PCCC tham gia chữa cháy kho xăng dầu Đức Giang năm 1966

Ở mỗi thời kỳ, mỗi chặng đường lịch sử, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thủ đô đều tỏ rõ nỗ lực, quyết tâm trong công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, được Đảng tin yêu, được nhân dân mến mộ.

Sau những tháng năm tiếp quản đầy gian khó để bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc, lực lượng Cảnh sát PCCC đã có nhiều hoạt động tích cực, nhằm ổn định tình hình trật tự xã hội, khôi phục và phát triển kinh tế, tham gia cải tạo xã hội chủ nghĩa, thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, góp phần xứng đáng vào công cuộc bảo vệ vững chắc an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở Thủ đô và vùng giải phóng; đánh bại các cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, chi viện lực lượng cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Đất nước trọn niềm vui, non sông liền một dải, phát huy những phẩm chất tốt đẹp của mình, lực lượng Cảnh sát PCCC Công an Thủ đô lại vượt qua muôn vàn thử thách, khó khăn, từng bước ổn định tổ chức, củng cố kiện toàn bộ máy và bổ sung cán bộ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Lực lượng Cảnh sát PCCC đã tham mưu với cấp uỷ Đảng, chính quyền đẩy mạnh phong trào quần chúng tham gia PCCC; xây dựng đơn vị an toàn, phục vụ đắc lực công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; tổ chức tốt công tác PCCC trong cơ quan xí nghiệp, đặc biệt là các cơ sở kinh tế, các đơn vị đầu ngành của địa phương.

Năm 2008, thực hiện Nghị quyết 15 của Quốc hội khóa XIII, địa giới hành chính của Hà Nội chính thức được mở rộng với diện tích tăng 3.6 lần, với hơn 3300km gồm 30 quận, huyện, thị xã. Dân số gia tăng, tốc độ tăng trưởng kinh tế có nhiều bước đột phá cùng quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến Hà Nội trở thành địa bàn trọng điểm về công tác PCCC&CNCH. Bên cạnh đó, cùng với sự hợp nhất của các sở, ban ngành, công an, quân đội, thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Tây, lực lượng Cảnh sát PCCC cũng được hợp nhất với những yêu cầu mới được đặt ra. Phòng Cảnh sát PCCC Công an thành phố Hà Nội đã nhanh chóng hoàn thiện mô hình tổ chức, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCS, tích cực tổ chức có hiệu các hoạt động nghiên cứu để đảm bảo công tác PCCC&CNCH trên địa bàn Thủ đô.

Ngày 01-7-2011, Sở Cảnh sát PC&CC thành phố Hà Nội được thành lập, đây là dấu mốc mở ra một trang mới trong lịch sử công tác, chiến đấu và phát triển, khẳng định tầm quan trọng của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH trong công tác đảm bảo trật tự an toàn xã hội, phục vụ phát triển kinh tế xã hội của thành phố trong tình hình mới. Những ngày đầu hoạt động, Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội vừa phải duy trì các mặt công tác, đảm bảo phòng cháy và chữa cháy tốt, vừa phải tiến hành công tác xây dựng lực lượng, chỉnh trang trụ sở, khắc phục mọi thiếu thốn về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Bằng sự đoàn kết, đồng lòng, Ban Giám đốc và tập thể cán bộ chiến sỹ Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội đã vượt qua mọi khó khăn, xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ, xứng đáng là người lính xung kích trên mặt trận phòng, chống “giặc lửa”. 

CBCS Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội tham gia chữa cháy Cây xăng Quân đội tại số 2B phố Trần Hưng Đạo năm 2013

Các mặt công tác luôn được CBCS Cảnh sát PCCC Thành phố nỗ lực hoàn thành. Một trong những điểm sáng được nhân dân Thủ đô ghi nhận, chính là công tác chữa cháy và CNCH kịp thời, hiệu quả. Các vụ cháy điển hình mà lực lượng Cảnh sát PCCC Thành phố đã chữa cháy thành công như: Tòa nhà EVN số 11 phố Cửa Bắc, quận Ba Đình; Làng Sinh viên Hacinco, quận Thanh Xuân; Cây xăng Quân đội số 2B, phố Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm; Tòa nhà Tổng cục Hải quan, quận Cầu Giấy; Khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh; Chung cư HH4 Linh Đàm, quận Hoàng Mai; Chung cư CT4 Khu đô thị Xa La, Hà Đông. Ngoài ra còn chi viện lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy, CNCH tại các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương… trong các vụ cháy và CNCH, CBCS lực lượng Cảnh sát PCCC Thủ đô luôn mưu trí, dũng cảm, quên mình để cứu tính mạng và tài sản của nhân dân, là tấm gương sáng cho CBCS toàn lực lượng học tập, noi theo…

Không ngừng phấn đấu vươn lên

Năm 2018, thực hiện Đề án số 106 của Bộ Công an về sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của Bộ Công an, theo đó, Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội được sáp nhập vào Công an thành phố từ ngày 31-8-2018, trở thành một đơn vị nghiệp vụ cấp Phòng thuộc Công an Thành phố với 13 Đội công tác (06 Đội nghiệp vụ, 06 Đội CC&CNCH và 01 Đội Cảnh sát PCCC&CNCH trên sông); tại 30 quận, huyện, thị xã có 30 Đội Cảnh sát PCCC&CNCH với hơn 1.800 cán bộ, chiến sĩ được đào tạo nghiệp vụ bài bản. Quân số được tăng cường, mạng lưới các đơn vị được mở rộng. Đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH – Công an thành phố Hà Nội đã cơ bản đáp ứng yêu cầu công tác PCCC$CNCH trong tình hình mới.

05 năm qua, Thủ đô Hà Nội đã có sự đổi mới không ngừng, các công trình, khách sạn, tổ hợp văn phòng được xây dựng, các cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề truyền thống không ngừng phát triển. Cùng với đó là sự gia tăng cơ học về dân số và các phương tiện giao thông, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ với nhiều thành phần kinh tế, các nguyên, nhiên liệu, chất dễ cháy được sử dụng ngày càng nhiều và đa dạng,… tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy, nổ gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản. Trong khi đó, nhận thức và ý thức của những người đứng đầu đơn vị, cơ sở và của nhân dân về công tác PCCC vẫn còn chủ quan, xem nhẹ. Bám sát Nghị quyết của Đảng uỷ Công an Trung ương và Chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Công an trong công tác PCCC&CNCH, các Chỉ thị, Nghị quyết của Thành uỷ, HĐND và UBND Thành phố về nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội ở Thủ đô, với phương châm hành động “Chủ động, đổi mới, kỷ cương, trách nhiệm, hiệu quả”, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH thành phố Hà Nội đã quyết tâm, nỗ lực phấn đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ tuyệt đối an toàn các mục tiêu trọng điểm, các sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội, các hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng như đảm bảo an toàn cho các đoàn đại biểu quốc tế thăm và làm việc tại Việt Nam. Qua đó, ngày một nâng cao hình ảnh, vị thế của Thủ đô Hà Nội trên trường quốc tế, đóng góp quan trọng vào thành tích chung của toàn lực lượng Công an Thủ đô.

Xác định công tác tuyên truyền, xây dựng phong trào toàn dân PCCC&CNCH đóng vai trò cốt lõi, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và kiến thức PCCC luôn được lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH chú trọng, đẩy mạnh. Nhiều chuyên trang, chuyên mục về PCCC cũng lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH tham mưu Công an Thành phố phối hợp, tổ chức tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Chuyên mục “An toàn PCCC” trên Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội với nhiều nội dung đa dạng và phong phú; chuyên mục “Hồ sơ 114” trên Kênh VOV giao thông - Đài Tiếng nói Việt Nam; chuyên mục “Alo 114 Hà Nội xin nghe” trên Báo An ninh Thủ đô và hàng nghìn tin bài, khuyến cáo, cảnh báo kết hợp với những thông tin, hoạt động, hình ảnh công tác chiến đấu của lực lượng được cập nhật thường xuyên, liên tục trên Cổng thông tin điện tử Công an thành phố Hà Nội...

Để nâng cao hiệu quả “4 tại chỗ” trong công tác PCCC, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH luôn quan tâm coi trọng xây dựng, củng cố, duy trì, hoạt động của lực lượng dân phòng, PCCC cơ sở và PCCC chuyên ngành theo quy định của Chính phủ và Bộ Công an. Hàng nghìn lớp huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ về PCCC và CNCH cho mọi tầng lớp nhân dân đã được lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thành phố tổ chức, thu hút hàng trăm nghìn lượt người tham gia. Công tác quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy cũng luôn được quan tâm như: Tổ chức điều tra cơ bản, thường xuyên rà soát, nắm chắc tình hình địa bàn, cơ sở để kịp thời quản lý, theo dõi; tăng cường kiểm tra, rà soát hệ thống giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy trên địa bàn Thành phố để chủ động trong công tác chữa cháy, đồng thời kịp thời phối hợp với các sở ngành chức năng báo cáo đề xuất UBND Thành phố kịp thời giải quyết. Bằng sự vào cuộc đồng bộ quyết liệt của các cấp, các ngành, sự phối hợp của các đơn vị trong Công an Thành phố và sự nỗ lực không ngừng nghỉ của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH, số vụ cháy lớn, nghiêm trọng trên địa bàn thành phố Hà Nội đã giảm mạnh, không gây thiệt hại nhiều về người và tài sản do cháy nổ gây ra. 

Các đơn vị thuộc lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH vẫn luôn tiếp tục duy trì công tác thường trực, ứng trực, đảm bảo đủ phương tiện, quân số thường trực sẵn sàng chiến đấu, xử lý thông tin báo cháy, nổ, CNCH đảm bảo thông suốt 24/24h. Từ năm 2016 đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã tham gia chữa cháy thành công hàng nghìn vụ cháy lớn, nhỏ, CNCH, hướng dẫn thoát nạn và giải cứu hơn 800 người mắc kẹt trong các vụ việc. Nhiều vụ việc trong thời gian gần đây được dư luận quan tâm, đánh giá cao như: Vụ chữa cháy tại Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông; khống chế thành công đám cháy lan có nguy cơ lan rộng tại Công ty cổ phần sản xuất và thương mại Cường Việt; cứu 05 người trong một gia đình bị mắc kẹt tại nhà ở kết hợp kinh doanh gas tại Đan Phượng hay gần đây nhất là sự việc kịp thời chữa cháy, cứu 03 nạn nhân mắc kẹt trong căn nhà 7 tầng tại số 17 Nguyễn Xiển; giải cứu thành công cháu bé bị mắc kẹt hơn 2 ngày tại khe tường nhỏ ở phố Phạm Văn Đồng… Song song với đó, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thủ đô tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai nhiều phương án, kế hoạch tham gia bảo đảm tuyệt đối an toàn các hoạt động chính trị, ngoại giao, văn hóa, lễ hội, vui chơi giải trí diễn ra trên địa bàn thành phố, gần đây nhất là bảo vệ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

CBCS Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an thành phố Hà Nội tham gia chữa cháy tại Công ty Cổ phần bóng đèn Phích nước Rạng Đông năm 2019

Nhằm xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH chính quy, chuyên nghiệp, từng bước hiện đại, phục vụ công tác chiến đấu, những năm qua, công tác hậu cần, đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất kĩ thuật luôn được lãnh đạo Bộ Công an, Công an Thành phố và UBND TP Hà Nội quan tâm. Đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH - CATP Hà Nội đã được trang bị 216 xe chữa cháy, xe chuyên dụng các loại, trong đó có: 107 xe chữa cháy, 18 xe cứu nạn cứu hộ, 17 xe thang, 11 xe téc nước cùng nhiều phương tiện, trang thiết bị chuyên nghiệp, hiện đại. Duy trì, thực hiện tốt chế độ bảo quản, bảo dưỡng, chuyển đổi công năng sử dụng của các phương tiện chữa cháy, CNCH, phương tiện chuyên dùng, sửa chữa kịp thời, đảm bảo đầu xe chữa cháy thường trực luôn ở mức cao nhất. Hệ thống tiếp nhận thông tin báo cháy cũng được kết nối theo hướng hiện đại, tăng cường áp dụng công nghệ 4.0; tích hợp hệ thống cơ sở, dữ liệu phục vụ công tác điều hành, chỉ huy chữa cháy, CNCH tại Trung tâm 114 – Công an Thành phố…

Từ các phong trào thi đua “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; “Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ”;  “Công an nhân dân học tập, thực hiện 6 điều bác Hồ dạy” đã xuất hiện nhiều tấm gương người tốt, việc tốt trong công tác và chiến đấu. Nhiều việc làm tốt, sáng tạo như: Cải tạo “xe máy chữa cháy” để phù hợp với việc chữa cháy trong các ngõ nhỏ, ngõ sâu của Thành phố; áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khai thác nguồn nước phục vụ công tác chữa cháy nhằm ngăn chặn các vụ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng… Hình ảnh những người lính PCCC dũng cảm lao vào biển lửa trong vụ cháy tại phố Núi Trúc, quận Ba Đình vào sáng ngày 10/09/2019 để cứu người hay hình ảnh người lính cứu hỏa quên mình cứu được 7 người bị mắc kẹt trong đó có 3 trẻ em trong vụ cháy xảy ra ngày 30/01/2021 tại nhà dân trên đường Lê Quang Đạo, phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm đã khiến cho nhiều người không khỏi xúc động... Rất nhiều tấm gương quả cảm của những chiến sỹ Cảnh sát PCCC&CNCH luôn toả sáng trước ngọn lửa và để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng nhân dân.

Đặc biệt, trong năm 2020-2021, mặc dù tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống xã hội, nhưng công tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu luôn được lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Thủ đô duy trì ở mức cao nhất. Với tinh thần “vượt nắng thắng mưa”, vừa phòng “giặc lửa”, vừa phòng dịch Covid-19, mỗi cán bộ, chiến sỹ luôn là một tấm gương đi đầu, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các biện pháp phòng ngừa, nêu cao tinh thần xung kích, nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ chống dịch Covid-19.

Với những nỗ lực và sự phấn đấu không ngừng, 60 năm qua, các tập thể, cá nhân thuộc lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thủ đô đã được các cấp, các ngành ghi nhận và tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu như: Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1973), 04 lượt đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhất (năm 1974, năm 1982, năm 2015, năm 2020), Huân chương Chiến công hạng Nhì (năm 1973), 03 lượt đón nhận Huân chương Chiến công hạng Ba (năm 1966, năm 1973, năm 2013), Huân chương Quân công hạng Ba (năm 1985)… Những thành tích trên là nguồn động lực mạnh mẽ, cổ vũ, động viên CBCS lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, ra sức thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được Đảng và nhà nước giao, phục vụ đắc lực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

60 năm - nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới tương lai, lớp lớp thế hệ CBCS lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an thành phố Hà Nội có thể tự hào về những thành tích, chiến công đạt được và nguyện tiếp tục ra sức phấn đấu, rèn luyện, dù ở trong hoàn cảnh nào, khó khăn, gian khổ đến đâu, vẫn luôn giữ vững và phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an Thủ đô anh hùng, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự bình yên và hạnh phúc của Nhân dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn thành phố, góp phần tích cực phục vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng Thủ đô ngày một giàu, đẹp, văn minh.

Phan Thị Huyền