Các đại biểu dự hội nghị

Tại hội nghị, Thượng tá Hồ Lê Quân, Phó trưởng Phòng Tham mưu Công an thành phố đã quán triệt Kế hoạch của Công an thành phố về mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động "tín dụng đen".

Báo cáo trung tâm tại hội nghị, Đại tá Nguyễn Ngọc Quyền, Trưởng Công an quận Hà Đông nêu rõ, trong những năm qua, do hệ lụy của dịch bệnh Covid-19 và hoạt động tín dụng của các ngân hàng ngày càng siết chặt nên trên địa bàn thành phố Hà Nội nói chung, các ổ nhóm cho vay lãi nặng hoạt động và diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Hoạt động cho vay lãi nặng kéo theo các hành vi khủng bố tinh thần bằng các hình thức: đòi nợ thuê, đổ chất bẩn chất thải, nhắn tin xúc phạm danh dự nhân phẩm trên mạng xã hội... là nguyên nhân phát sinh các loại tội phạm khác như: gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, hủy hoại tài sản, cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, giết người...

Theo thống kê, trước thời điểm năm 2021, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động tín dụng đen trên địa bàn quận diễn biến phức tạp. Trung bình hàng năm trên địa bàn quận Hà Đông xảy ra gần 50 vụ đổ chất bẩn, chất thải, trong đó trên 90% bắt nguồn từ các mâu thuẫn có liên quan đến kinh doanh tài chính, các hoạt động vay nợ “tín dụng đen”, “rải” họ, cầm đồ…

Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an thành phố, Công an quận Hà Đông đã đánh giá đúng tính chất phức tạp tiềm ẩn liên quan đến “tín dụng đen”, từ đó xây dựng, triển khai quyết liệt, hiệu quả nhiều kế hoạch, chuyên đề phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật. Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, xử lý vi phạm pháp luật nói chung đã đạt được những kết quả tích cực; đã kiềm chế, kéo giảm 13% tội phạm về trật tự xã hội so với thời gian trước đó.

Bên cạnh đó là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là công tác đấu tranh quyết liệt của các lực lượng chức năng, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” đã có nhiều chuyển biến tích cực, giảm về số vụ, giảm về tính chất, mức độ nghiêm trọng. Hoạt động kinh doanh cầm đồ, hỗ trợ tài chính, huy động vốn trái phép không còn công khai như trước. Các hành vi siết nợ, đòi nợ gắn với sử dụng bạo lực, cố ý gây thương tích, bắt giữ người trái pháp luật hoặc các hành vi gây rối trật tự công cộng như đổ chất bẩn, chất thải…giảm rõ rệt.

Cùng với việc đạt được những kết quả tích cực ban đầu trên mặt trận phòng, chống tội phạm “tín dụng đen”; qua đấu tranh thực tiễn, lực lượng Công an quận Hà Đông cùng phòng nghiệp vụ Công an thành phố và Công an các đơn vị, địa bàn đã nhận diện rõ những thủ đoạn của tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến tín dụng đen”. Điều này hết sức hữu dụng về nhận thức đối với người dân, để có thể tránh được cái bẫy mang tên “tín dụng đen”.

Phổ biến là các đối tượng hoạt động “tín dụng đen” tiến hành các hoạt động cho vay không thế chấp, huy động vốn, kinh doanh tài chính, góp vốn, góp tài sản kinh doanh với lãi suất cao nhằm thu lợi bất chính. Các đối tượng này thường ép buộc, dụ dỗ, thỏa thuận với người vay viết giấy không ghi lãi suất hoặc thu lại các giấy tờ liên quan, chuyển hóa hoạt động cho vay nợ bằng hình thức mua bán, thế chấp tài sản có công chứng hợp pháp hoặc yêu cầu người vay viết giấy nhận tiền để lo công việc nhằm chuyển hướng sang giao dịch dân sự. Khi người vay không trả gốc và lãi đúng hẹn đối tượng cho vay sẽ cộng dồn lãi vào gốc, tính kỳ hạn mới khiến người vay chịu cảnh “lãi mẹ đẻ lãi con”.

Dạng thứ hai, các đối tượng hoạt động “tín dụng đen” lợi dụng kẽ hở trong công tác quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp thành lập các công ty tài chính, công ty mua bán nợ… nhằm tránh sự chú ý của cơ quan Công an nhưng bản chất là hoạt động “tín dụng đen”, cho vay lãi nặng. Các hoạt động mua bán, trao đổi được “dán mác” là các giao dịch dân sự nhưng các đối tượng cho vay đã cố tình “cài” những điều khoản cho vay để ép người vay phải trả nợ nếu không sẽ phạm vào các hành vi được quy định trong Bộ luật Luật hình sự.

Một xu hướng đang phát triển khá nhiều là các đối tượng hoạt động “tín dụng đen” lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, sử dụng công nghệ cao (như sử dụng các phần mềm, ứng dụng để gọi điện thoại qua Internet đòi nợ; tạo lập, sử dụng các ứng dụng APP, tài khoản mạng xã hội để hoạt động phạm tội qua mạng...). Các đối tượng hoạt động bằng cách đăng ký thành lập “công ty ma”; sử dụng sim “rác”; mua, bán thông tin để lập các tài khoản, mua bán tài khoản ngân hàng để hoạt động “tín dụng đen” trên không gian mạng gây khó khăn trong công tác phòng ngừa, điều tra truy xét.

Rất tinh vi, các đối tượng, băng nhóm hoạt động “tín dụng đen” có bộ phận thu hồi nợ, sử dụng phần mềm, điện thoại gọi điện, nhắn tin nhắc nợ, đòi nợ…với nhiều cấp độ khác nhau. Ban đầu các đối tượng sử dụng điện thoại, phần mềm nhắn tin, gọi điện nhắc nợ. Nếu người vay chưa trả, các đối tượng sẽ tiếp tục nhắn tin, gọi điện đe dọa, chửi bới, bôi nhọ, vu khống người vay và người thân với nhiều hình thức khác nhau. Khi người vay tiếp tục không trả, các đối tượng sẽ gọi điện đến nhân thân, cơ quan có liên quan để khủng bố tinh thần với các yêu cầu như buộc thôi việc, đuổi học... gây sức ép buộc người vay hoặc những người có quan hệ với người vay phải trả nợ, gây hoang mang, bức xúc trong dư luận.

Theo Cơ quan điều tra Công an quận Hà Đông, tội phạm hoạt động “tín dụng đen”, đặc biệt các đối tượng cho vay có độ “ẩn” ngày càng cao, khó phát hiện. Chúng hoạt động có sự đan xen giữa cho vay “truyền thống” và cho vay trên mạng “công nghệ cao”. Trước đây người đi vay và người cho vay thường sẽ biết tên, tuổi, địa chỉ của nhau. Tuy nhiên, thời gian gần đây mới xuất hiện một hình thức tín dụng đen, cho vay tiền với phương thức mới, người vay không biết đối tượng cho vay.

Cụ thể, qua các diễn đàn, hội nhóm trên các nền tảng mạng xã hội, người vay chỉ cần để lại số điện thoại, lời nhắn, bài đăng trong nhóm kín facebook, zalo, tiktok… thì các đối tượng cho vay sẽ chủ động liên hệ hoặc chia sẻ khách vay cho nhau để tự tiếp cận, liên hệ người vay tiền. Sau đó các đối tượng sẽ yêu cầu khách hàng cung cấp ảnh căn cước và thông tin địa chỉ cư trú, nơi làm việc… để kiểm tra thông tin. Sau khi thống nhất khoản tiền vay, đối tượng sẽ yêu cầu khách hàng viết giấy vay và thuê “xe ôm” người giao hàng mang đến.

Các đối tượng thuê tài khoản ngân hàng, tài khoản “ảo” để giao dịch chuyển tiền cho vay, nhận tiền trả lãi với khách hàng, nhằm che giấu nhân thân. Nếu khách hàng không trả tiền theo đúng hạn, các đối tượng sẽ giới thiệu khách hàng sang vay tiền của người khác để lấy khoản tiền đó trả cho đối tượng. Hoặc các đối tượng sẽ thường xuyên gọi điện thoại cho khách hàng, người thân, đồng nghiệp đe dọa gây sức ép buộc phải trả tiền.

Tại hội nghị, từ thực tiễn công tác đấu tranh chuyên án và tình hình địa bàn, đại diện các đơn vị, lực lượng đã hiến kế, chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao hơn nữa hiệu quả phòng ngừa, xử lý tội phạm, vi phạm liên quan đến "tín dụng đen". 

Phát biểu tại hội nghị, Đại tá Lê Khắc Sơn, Trưởng phòng 6, Cục Cảnh sát hình sự bày tỏ, báo cáo trung tâm tại hội nghị, cũng như các ý kiến tham luận cho thấy, Công an Hà Nội đã nhận diện đúng và trúng tính chất, diễn biễn về tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến "tín dụng đen". Điều này đã góp phần quan trọng, kéo giảm số vụ việc cũng như tính chất phức tạp của tội phạm 'tín dụng đen" trên địa bàn Hà Nội.

Đánh giá cao Công an thành phố triển khai đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động "tín dụng đen", đồng chí Trưởng phòng 6 nêu rõ đây là vấn đề lãnh đạo Bộ Công an đang chỉ đạo quyết liệt; từ đó, đề nghị các đơn vị, địa bàn tiếp tục làm tốt công tác điều tra cơ bản, chú trọng rà, dựng kỹ đối tượng, ổ nhóm, đường dây liên quan đến "tín dụng đen", đòi nợ thuê.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Công an thành phố phát biểu chỉ đạo tại hội nghị

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Công an thành phố, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra ghi nhận, biểu dương Công an quận Hà Đông đã thực hiện nghiêm chỉ đạo của lãnh đạo Công an thành phố trong việc tổ chức hội nghị. 

Về yêu cầu nhiệm vụ thời gian tới, Phó Giám đốc Công an thành phố nhấn mạnh các đơn vị, địa bàn phải quán triệt, triển khai nghiêm túc Kế hoạch cao điểm; báo cáo cấp ủy, chính quyền cơ sở để chỉ đạo cả hệ thống chính trị vào cuộc.

Lực lượng Công an phải tổng điều tra cơ bản, rà soát kỹ, tuyệt đối không để lọt địa bàn, đối tượng; phải gọi hỏi răn đe những trường hợp có biểu hiện nghi vấn và xác lập đấu tranh chuyên án những đối tượng, đường dây tội phạm...

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tùng yêu cầu các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch triển khai sát hợp thực tiễn địa bàn, đảm bảo tất cả các đối tượng liên quan đến "tín dụng đen" phải được nhận diện, nắm bắt chặt chẽ, thường xuyên và có đối sách cụ thể. Cùng với việc nhận thức rõ giữa tội phạm truyền thống và tội phạm công nghệ cao, phải tập trung đấu tranh, xử lý nghiêm minh tội phạm để tạo sự răn đe, phòng ngừa trấn áp mạnh mẽ.

Phó Giám đốc Công an thành phố yêu cầu các đơn vị địa bàn nâng cao hơn nữa hiệu quả việc tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm; ứng dụng mạnh công nghệ thông tin trong phòng ngừa, đấu tranh. Phải thẳng thắn nhìn nhận tồn tại, hạn chế để khắc phục; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tuyệt đối không "bảo kê", tiếp tay, bao che "tín dụng đen". Đơn vị nào để sót lọt tội phạm nói chung, "tín dụng đen" nói riêng, sẽ phải bị xử lý.

Sau hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tùng cho biết, Ban Giám đốc Công an thành phố sẽ chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự chủ trì, sơ kết một số chuyên đề phòng ngừa, đấu tranh tội phạm, các hành vi vi phạm pháp luật; để cùng với Kế hoạch cao điểm trấn áp tội phạm "tín dụng đen", sẽ từng bước củng cố vững chắc thế trận phòng ngừa, đấu tranh tội phạm trên địa bàn Thủ đô.

Văn Hoá - Thành Nguyễn