Lực lượng vũ trang Thủ đô thực hiện phương châm huấn luyện “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Ảnh: BTLTĐ

Trưởng thành qua các thời kỳ cách mạng

Ra đời và trưởng thành từ phong trào đấu tranh cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, lực lượng vũ trang Thủ đô đã kế thừa, phát huy truyền thống anh hùng bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc, truyền thống nghìn năm văn hiến của Thăng Long - Hà Nội, cùng với nhân dân Thủ đô đã viết nên trang sử hào hùng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 19-10-1946, Trung ương Đảng quyết định thành lập Chiến khu XI - tổ chức hành chính - quân sự thống nhất để chỉ huy lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành, xây dựng và trưởng thành của lực lượng vũ trang Thủ đô; ngày 19-10 hằng năm được xác định là Ngày truyền thống của lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội.

Thực hiện chủ trương toàn quốc kháng chiến của Đảng, Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đêm 19-12-1946, quân và dân Thủ đô đã nổ súng chiến đấu, mở đầu cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Trong 60 ngày đêm, từng tuyến phố, ngôi nhà trở thành trận địa; những cách đánh linh hoạt, sáng tạo đã giúp quân và dân Thủ đô giam chân, tiêu hao sinh lực địch, tạo thời gian để Trung ương Đảng, Chính phủ và các cơ quan, lực lượng của ta rút lên chiến khu Việt Bắc, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Hình ảnh những chiến sĩ ôm bom ba càng lao vào diệt xe tăng địch giữa phố phường Hà Nội trở thành biểu tượng về lòng quả cảm. Mùa xuân năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới các chiến sĩ cảm tử quân Thủ đô, trong đó có đoạn viết: “Các em là Đội cảm tử. Các em quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Từ đó, “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” trở thành giá trị tinh thần đặc biệt của quân và dân Thủ đô.

Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng vũ trang Thủ đô vừa chiến đấu, vừa xây dựng cơ sở, bám đất, bám dân, góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên thắng lợi Điện Biên Phủ năm 1954. Trong kháng chiến chống Mỹ, quân và dân Thủ đô vừa đẩy mạnh sản xuất, vừa chiến đấu, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến. Ngày 1-9-1964, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Thủ đô, tạo điều kiện tăng cường chỉ huy, hiệp đồng và nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang Thủ đô, góp phần xây dựng thế trận phòng không nhân dân vững chắc. Sự trưởng thành về tổ chức, lực lượng và thế trận phòng không đã tạo nền tảng để quân và dân Thủ đô chủ động ứng phó, chiến đấu hiệu quả trước những bước leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ.

Đỉnh cao là cuộc chiến đấu 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972. Dưới mưa bom, bão đạn, các trận địa phòng không của bộ đội, dân quân tự vệ Thủ đô vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu. Quân và dân miền Bắc đã bắn rơi 81 máy bay, trong đó có 34 máy bay B-52. Riêng Hà Nội bắn rơi 25 máy bay B-52, góp phần quyết định đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích đường không chiến lược của Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận, buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris ngày 27-1-1973, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, lực lượng vũ trang Thủ đô tiếp tục thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; chi viện cho các mặt trận bảo vệ biên giới, thực hiện nhiệm vụ quốc tế.

Vững thế trận, mạnh lực lượng

Bước vào thời kỳ đổi mới, yêu cầu đối với lực lượng vũ trang Thủ đô ngày càng toàn diện. Cùng với nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, lực lượng phải làm tốt chức năng tham mưu với cấp ủy, chính quyền về quân sự, quốc phòng; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, gắn thế trận quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân; xây dựng khu vực phòng thủ Thủ đô vững chắc.

Đến năm 2008, trước yêu cầu xây dựng, bảo vệ Thủ đô trong điều kiện mở rộng địa giới hành chính, Bộ Quốc phòng tổ chức lại Quân khu Thủ đô thành Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, đồng thời tiếp nhận, sắp xếp các đơn vị quân sự trên địa bàn sau khi mở rộng địa giới hành chính. Từ đó đến nay, lực lượng vũ trang Thủ đô không ngừng trưởng thành, khẳng định vai trò nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương.

Cụ thể, lực lượng vũ trang Thủ đô chủ trì, phối hợp tham mưu xây dựng khu vực phòng thủ, phòng không nhân dân, động viên quốc phòng, giáo dục quốc phòng và an ninh; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh... Hằng năm, lực lượng vũ trang Thủ đô hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, trong đó tỷ lệ thanh niên nhập ngũ có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học ngày càng tăng. Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ đúng luật, vững mạnh, rộng khắp; lực lượng dự bị động viên được xây dựng hùng hậu, chất lượng cao.

Thực hiện nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, các chiến sĩ Thủ đô luôn có mặt ở những nơi khó khăn khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh, cháy nổ, sự cố. Trong đại dịch Covid-19, toàn lực lượng tham gia vận chuyển hàng chục nghìn công dân, tổ chức tiếp nhận, cách ly y tế; trong phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ cùng các lực lượng di dời, sơ tán người dân, khắc phục hậu quả. Từ năm 2010 đến nay, đã có hơn một triệu lượt cán bộ, chiến sĩ lực lượng thường trực, dân quân tự vệ xung phong, tình nguyện, trực tiếp tham gia phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Công tác dân vận, đền ơn đáp nghĩa, chính sách hậu phương Quân đội, giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới... tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần củng cố mối quan hệ quân - dân, tạo nền tảng xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Toàn lực lượng đang tích cực triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; đồng thời giải quyết kịp thời chính sách đối với người tham gia kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế…

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh. Quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, lực lượng vũ trang Thủ đô thực hiện đồng bộ các giải pháp xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Lực lượng vũ trang Thủ đô chú trọng xây dựng lực lượng vững mạnh về chính trị, tổ chức, con người; nâng cao trình độ, khả năng xử lý tình huống; đổi mới phương thức huấn luyện, hiện đại hóa trang bị và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ.

Trước hết, toàn lực lượng tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu. Lực lượng thường trực cần có trình độ kỹ thuật, chiến thuật tốt, khả năng tác chiến độc lập và hiệp đồng quân, binh chủng; dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp; lực lượng dự bị động viên được xây dựng hùng hậu, đáp ứng yêu cầu khi có tình huống. Tiếp tục đổi mới huấn luyện, diễn tập theo hướng sát thực tế, sát địa bàn, sát phương án nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và khả năng hiệp đồng, xử lý tình huống của lực lượng vũ trang. Xây dựng khu vực phòng thủ Thủ đô vững chắc gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội; hạ tầng, công trình trên địa bàn bảo đảm yêu cầu quốc phòng, đồng thời tiếp tục củng cố hệ thống cơ sở quân sự tại các xã, phường.

Thời gian tới, tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ quan, đơn vị quân sự phù hợp với tổ chức mới; xây dựng lực lượng dân quân thường trực phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và nâng cao trình độ đội ngũ chỉ huy quân sự cơ sở. Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, giữ gìn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, đồng thời có tri thức, kỹ năng và tư duy đổi mới, đáp ứng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Từ những đội tự vệ xung kích trong Cách mạng Tháng Tám, những chiến sĩ ôm bom ba càng trong 60 ngày đêm bảo vệ Hà Nội đến các lực lượng kiên cường chiến đấu trong 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Thủ đô đã không ngừng tôi luyện bản lĩnh, ý chí và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân. Truyền thống ấy tiếp tục được phát huy trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ an toàn các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, góp phần bảo vệ vững chắc Thủ đô, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để Hà Nội phát triển.

Nguồn: Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội