Đồng chí Đinh Tiến Dũng, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội phát biểu thảo luận

Tán thành với sự cần thiết đầu tư dự án xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng thủ đô Hà Nội và đường Vành đai 3 thành phố Hồ Chí Minh, các đại biểu Quốc hội cho rằng, 2 dự án này có vai trò liên kết vùng, thúc đẩy phát triển đô thị hóa, có ý nghĩa rất lớn đối với việc phát triển kinh tế - xã hội.

Hai dự án cũng được dự kiến đầu tư xây dựng trong giai đoạn 2011 – 2020 nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhất là sự hạn chế về nguồn lực nên chưa có điều kiện để triển khai. Đến nay, các điều kiện về cơ sở pháp lý, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, nhu cầu thực tiễn và nguồn lực cơ bản đáp ứng yêu cầu, do vậy, việc triển khai thực hiện dự án trong giai đoạn 2021 – 2025 là hợp lý và cần thiết.

Quốc hội thông qua, Hà Nội sẽ triển khai thực hiện ngay

Theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng thủ đô Hà Nội và đường Vành đai 3 thành phố Hồ Chí Minh do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày, mục tiêu đầu tư 2 dự án nhằm cụ thể hóa mục tiêu của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được phê duyệt. Xây dựng tuyến đường vành đai liên vùng khu vực kinh tế trọng điểm Vùng Thủ đô, Vùng Thành phố Hồ Chí Minh cơ bản hoàn thành trong giai đoạn 2021 – 2025. Tạo sự đồng bộ, liên tục nhằm nâng cao khả năng kết nối, rút ngắn quãng đường vận chuyển, kết nối giao thông thuận lợi với các tỉnh, thành phố trong vùng; giảm tải cho hệ thống giao thông hướng tâm của Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh; phát huy hiệu quả đầu tư đối với các dự án đang triển khai.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, đầu tư 2 dự án sẽ tạo không gian phát triển mới, khai thác tiềm năng sử dụng đất đai, góp phần điều tiết dân số cho khu vực nội thành và sử dụng đất hiệu quả, tạo nguồn lực để đầu tư phát triển.

Trình bày Báo cáo thẩm tra thẩm tra dự án đường Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội và Dự án đường Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ, Ủy ban Kinh tế nhất trí với sự cần thiết đầu tư 2 dự án với những lý do đã nêu tại Tờ trình Chính phủ nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thông qua và phù hợp với Nghị quyết số 29/2021/QH15, ngày 28-7-2021 của Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, trong đó yêu cầu “khẩn trương chuẩn bị đầu tư, sớm khởi công và cơ bản hoàn thành các dự án đường vành đai 3, 4 của khu vực động lực Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh”.

Thảo luận tại Tổ đại biểu Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội bày tỏ sự nhất trí cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội về Dự án đường Vành đai 4 và Dự án đường Vành đai 3 - thành phố Hồ Chí Minh.

Bí thư Thành ủy Hà Nội nêu rõ: “Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết đầu tư 2 dự án trên nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thông qua và phù hợp với Nghị quyết số 29/2021/QH15 ngày 28-7-2021 của Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, trong đó, yêu cầu khẩn trương chuẩn bị đầu tư, sớm khởi công và cơ bản hoàn thành các Dự án Vành đai 3, 4 của khu vực động lực Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh”.

Bên cạnh đó, đồng chí Đinh Tiến Dũng chỉ ra rằng, giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề khó khăn nhất đối với các dự án đầu tư công. Vì thế, chúng ta tiến hành giải phóng mặt bằng một cách đồng bộ gồm cả 9,7km tuyến nối và dự trữ cho tuyến đường sắt vành đai là hợp lý. Dự án Vành đai 4 có tổng diện tích đất chiếm dụng khoảng 1.341ha, trong đó, thành phố Hà Nội 741ha và cơ bản là đất nông nghiệp nên việc giải phóng mặt bằng thuận lợi.

Đối với cơ chế, chính sách chung của các dự án, trong đó có đề xuất cho phép trong giai đoạn triển khai dự án, nhà thầu thi công không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường nằm trong hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ dự án; việc khai thác mỏ khoáng sản được thực hiện đến khi hoàn thành dự án...

Trên cơ sở đề xuất, Ủy ban Kinh tế nhận thấy, cơ chế này đã được quy định tại khoản 1 và 2, Điều 5 Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội về Chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, chỉ áp dụng cho các gói dự án thuộc phạm vi Chương trình trong 2 năm (2022-2023). Do đó, đề nghị chỉ áp dụng các cơ chế này trong 2 năm 2022 và 2023.

Tuy nhiên, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cho rằng, nếu chỉ áp dụng cơ chế này trong 2 năm 2022 và 2023 là không phù hợp về thời gian, vì đã qua 6 tháng đầu năm 2022 rồi Quốc hội mới thảo luận để thông qua.

“Việc áp dụng Nghị quyết 43 vào dự án Vành đai 4 không phù hợp về thời gian và chúng ta cần tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các nhà đầu tư tham gia dự án. Hiện nay, Hà Nội đang đẩy nhanh việc phân tuyến cắm mốc, tính toán giá đền bù giải phóng mặt bằng để ngay sau khi Quốc hội thông qua là tiến hành triển khai” - đồng chí Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.

Giải quyết những bất cập về giao thông

Đại biểu Nguyễn Thiện Nhân (Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, hai dự án này đã được người dân chờ đợi hơn 10 năm, do vậy cần đẩy nhanh tiến độ và quyết liệt thực hiện. Đáng lưu ý, điểm mới của 2 dự án này là theo nguyên tắc Trung ương - địa phương cùng làm; như thế sẽ rất thuận lợi, vì vấn đề giải phóng mặt bằng phải do địa phương thực hiện mới nhanh được.

Trong khi đó, đại biểu Lê Hoàng Anh (tỉnh Gia Lai) phân tích, chúng ta triển khai 2 dự án này đồng thời với 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Biên Hòa - Vũng Tàu, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng (giai đoạn 1) và nhiều dự án quan trọng khác. Việc tập trung nguồn lực trong giai đoạn hiện nay để phát triển hạ tầng giao thông là đúng đắn. Nhưng dồn nguồn lực trong cùng lúc, cùng một thời điểm đặt ra gánh nặng trong quản lý, tổ chức thực hiện. Đây là vấn đề Chính phủ cần tính toán trong chỉ đạo, điều hành để bảo đảm được chất lượng, tiến độ, trong đó khó nhất là khâu thi công và giải phóng mặt bằng.

Tại Tổ đại biểu Hà Nội, đại biểu Nguyễn Phi Thường bày tỏ sự nhất trí cao về việc xây dựng Dự án Vành đai 4. Đại biểu quan tâm đến việc kết nối giao thông của Vùng Thủ đô khi dự án đi vào hoạt động, bởi đây là trục xương sống về giao thông giúp kết nối, phát triển các hành lang kinh tế khác, trong đó có hành lang kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Côn Minh (Trung Quốc).

Đại biểu cho biết, dự án cầu Thanh Trì và Vành đai 3 đã thiết kế với 5-6 nghìn lượt xe/giờ nhưng đến nay công suất tăng lên gấp 8 lần nên liên tục xảy ra tình trạng kẹt xe. Vì thế, đại biểu bày tỏ sự nhất trí cao khi dự án Vành đai 4 đã rút kinh nghiệm từ những bất cập này, bởi đây không chỉ là dự án vành đai liên tỉnh, mà còn là vành đai đô thị, với lưu lượng giao thông rất cao.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí bày tỏ đánh giá cao sự quyết tâm của Chính phủ trong việc đầu tư cho 5 dự án, đặc biệt là dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Khẳng định những giá trị mà dự án Vành đai 4 mang lại rất lớn trong kết nối, mở rộng không gian phát triển, giảm tải giao thông..., đại biểu mong muốn dự án được sớm đầu tư và thực hiện quyết liệt, hiệu quả.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai cũng đồng tình với sự cần thiết của Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô và Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đại biểu, việc đầu tư hai tuyến đường này cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn có ý nghĩa chính trị, đối ngoại sâu sắc.

“Chúng ta vẫn nói về GDP tăng trưởng, kinh tế phát triển nhưng khi du khách tới Việt Nam, thứ ấn tượng với họ lại là hạ tầng giao thông, nó phản ánh sự phát triển của một đất nước. Nếu như trong nhiệm kỳ này, chúng ta tiến thêm được một bước về hạ tầng giao thông là rất đáng mừng” - đại biểu Vũ Thị Lưu Mai chỉ rõ.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc nhất trí với các nội dung của dự án Vành đai 4 khi cho rằng, dự án này sử dụng đầu tư công là giải pháp rất quan trọng thúc đẩy phát triển nền kinh tế, là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Một trong những “điểm nghẽn” là liên kết vùng, mà các tuyến đường cao tốc, giao thông kết nối là điểm rất quan trọng để tháo gỡ, thúc đẩy liên kết vùng. Vì thế, dự án Vành đai 4 không chỉ có ý nghĩa với địa phương, mà tạo ra kết nối trong cả nước. Hiện Hà Nội đã quá tải về giao thông, nên vô cùng cần thiết sự đột phá bằng dự án Vành đai 4 để giải tỏa trong lõi.

Đại biểu tin tưởng, dự án Vành đai 4 sẽ được Quốc hội thông qua, do đó, Hà Nội nên chuẩn bị trước một bước để sớm triển khai dự án ngay sau khi được thông qua chủ trương.

Kết thúc phiên thảo luận tổ, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, có 7 ý kiến của đại biểu thuộc Đoàn Hà Nội đã thảo luận, trong đó có ý kiến của đồng chí Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Đinh Tiến Dũng. Các ý kiến rất sâu sắc, thể hiện trách nhiệm, trí tuệ của đại biểu, trong đó đều thống nhất với các nội dung trình, phân tích sâu các nội dung thành phần và mong các đại biểu Quốc hội thông qua Dự án Vành đai 4 và Vành đai 3 - thành phố Hồ Chí Minh.

Theo đề xuất của Chính phủ, dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội có chiều dài 112,8 km, gồm 103,1 km đường Vành đai 4 và 9,7 km tuyến nối theo hướng cao tốc Nội Bài - Hạ Long, đi qua địa phận thành phố Hà Nội (58,2km); Hưng Yên (19,3km); Bắc Ninh (dài 25,6km). Dự án đường Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh dài 76,34 km, đi qua địa phận Thành phố Hồ Chí Minh (47,51km); Đồng Nai (11,26km); Bình Dương (10,76km); Long An (6,81km).

Đối với dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, sơ bộ tổng mức đầu tư giai đoạn 1 khoảng 85.813 tỷ đồng, sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước và vốn BOT của nhà đầu tư, trong đó vốn BOT 29.447 tỷ đồng. Dự án đường Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, sơ bộ tổng mức đầu tư giai đoạn 1 khoảng 75.378 tỷ đồng, sử dụng toàn bộ vốn ngân sách nhà nước, trong đó ngân sách Trung ương là 38.741 tỷ đồng.

Phan Lâm – Linh Vũ