Hình ảnh đoàn quân chiến thắng trở về giữa rừng cờ hoa của người dân Thủ đô 

1. Chỉ 21 ngày sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được khai sinh (2-9-1945), thực dân Pháp đã gây hấn và phát động chiến tranh với dã tâm cướp nước ta một lần nữa. Tháng 12-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi “Toàn quốc kháng chiến” với quyết tâm “Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. Đáp lời kêu gọi của Bác, quân và dân Hà Nội đã “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” nhất tề đứng lên đánh giặc cứu nước. 20h ngày 19-12-1946, Hà Nội đã nổ phát súng mở màn cuộc kháng chiến. Cuộc chiến đấu 60 ngày đêm kìm chân và tiêu hao sinh lực địch vô cùng anh dũng, kiên cường của quân dân Hà Nội không chỉ giúp bảo toàn các cơ quan đầu não và các lực lượng kháng chiến, mà còn tạo khí thế chiến đấu cho cả nước.

Sau 9 năm trường kỳ kháng chiến, Hà Nội đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”; buộc thực dân Pháp ký Hiệp định Geneve ngày 20-7-1954, công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia. Thực hiện Hiệp định, 16h ngày 9-10-1954, những tên lính thực dân Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên.

Sáng 10-10-1954, Ủy ban Quân chính Thành phố và các đơn vị quân đội chia làm nhiều cánh quân lớn ca khúc khải hoàn tiến vào trung tâm Thủ đô giữa rừng cờ hoa và hàng vạn người dân hân hoan chào đón. Đó là những khoảnh khắc đã ghi tạc vào lịch sử, ấn định một mốc son “Ngày Giải phóng Thủ đô” trong hành trình ngàn năm vinh quang của Thăng Long - Hà Nội. Hà Nội từ nay hoàn toàn thoát khỏi ách thống trị của thực dân đế quốc, Nhân dân làm chủ vận mệnh của mình, bắt đầu xây dựng xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa.

2. Kể từ mốc son đó, 65 năm đã trôi qua, Hà Nội đã có bước tiến dài trên con đường phát triển. Giờ đây khoác lên vóc dáng Thủ đô vừa là diện mạo đậm sâu những trầm tích của lịch sử, vừa rực rỡ những giá trị một thành phố đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng văn minh, hiện đại.

Đó là thành quả có được nhờ những nỗ lực không ngừng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Nội giữa vòng tay quan tâm của Trung ương và sự gắn bó, sẻ chia của đồng bào cả nước với tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”.

Chương trình nghệ thuật Khúc tráng ca giữa mùa thu lịch sử chào mừng kỷ niệm Ngày giải phóng Thủ đô

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, hàng chục vạn người con Thủ đô lên đường tòng quân chiến đấu khắp các chiến trường. Nơi hậu phương, Hà Nội trở thành một trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chi viện cho tiền tuyến với phương châm “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Trung ương Đảng, cùng với nỗ lực của các quân, binh chủng và các địa phương, Hà Nội đã làm nên một “Điện Biên Phủ trên không” vào mùa Đông năm 1972, buộc Chính phủ Mỹ phải quay lại bàn đàm phán và ký Hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Từ tiền đề quan trọng này, Hà Nội tiếp tục cùng quân dân cả nước làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

3. Sau ngày non sông liền một dải, trong hơn 10 năm trước thời kỳ đổi mới, Thủ đô Hà Nội đã cùng cả nước vượt qua muôn vàn khó khăn, thách thức về kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng để bảo vệ vững chắc xã hội xã hội chủ nghĩa. Năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đánh dấu mở đầu công cuộc đổi mới đất nước. Tiếp thu ánh sáng từ quyết sách của Trung ương Đảng, thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tinh thần gương mẫu, đi đầu, khắc ghi từng câu, từng chữ trong Di chúc của Người, Hà Nội đã đóng góp quan trọng cùng cả nước làm nên những thành tựu có ý nghĩa lịch sử trong hơn ba thập kỷ đổi mới.

Nhìn lại hành trình đã qua dâng trào nên cảm xúc về một Hà Nội ngày càng lớn mạnh. Một trong những mốc son quan trọng là ngày 1-8-2008, thực hiện Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội khoá XII, Hà Nội chính thức hợp nhất với tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình. Cuộc kiến tạo có ý nghĩa lịch sử này đã mở ra không gian phát triển bề thế, xứng tầm với trị trí, vai trò của Thủ đô. Không phụ lòng tin tưởng của Trung ương và đồng bào cả nước, 11 năm qua, thành phố Hà Nội đã phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, thay đổi lớn lao từ tầm vóc, diện mạo, quy mô đến nhịp độ cuộc sống và lao động sản xuất.  

Từ đầu nhiệm kỳ 2015-2020 đến nay, thực hiện Nghị quyết Đại hội XVI Đảng bộ Thành phố, Hà Nội tiếp tục có những bước tiến mới thể hiện tinh thần gương mẫu, đi đầu. Đảng bộ thành phố Hà Nội - Đảng bộ lớn nhất cả nước với số lượng hơn 43 vạn đảng viên, trên 2.700 tổ chức cơ sở Đảng, trên 18.000 chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ sở luôn chủ động, thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết của Đảng. Thành phố Hà Nội là nơi khởi nguồn của nhiều cách làm mới trong công tác xây dựng Đảng nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả về cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, tinh giản biên chế, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức thân thiện, phục vụ, mở rộng xã hội hoá nguồn vốn đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ... Không chỉ dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài, Hà Nội ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn hàng đầu của khách du lịch quốc tế. Hệ thống hạ tầng tiếp tục được đầu tư mạnh, nhất là các tuyến vành đai và các trục xuyên tâm. Trật tự văn minh đô thị chuyển biến rõ nét; hoàn thành chương trình trồng mới 1 triệu cây xanh. Là một trong những địa phương đi đầu cả nước về xây dựng nông thôn mới, đến nay, Hà Nội đã có 6 huyện và 325 xã (chiếm 84,2% số xã) đạt chuẩn, tạo nên “cuộc cách mạng” về diện mạo nông thôn và đời sống nông dân.

Hà Nội đang ngày càng phát triển theo hướng văn minh, hiện đại. Ảnh Vũ Long

Từ đầu năm 2019 đến nay, các chỉ tiêu cân đối lớn về kinh tế Thủ đô tiếp tục được bảo đảm. Mặc dù chỉ chiếm 1% về diện tích, 8,1% về dân số, nhưng hiện Hà Nội đóng góp tới trên 16% GDP và hơn 19% về thu ngân sách cả nước; xứng đáng giữ vị trí đầu tàu và là động lực phát triển của Vùng Thủ đô và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Đứng trước yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Hà Nội luôn nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, bằng thái độ cầu thị không ngại đương đầu với những khó khăn, thử thách. Lãnh đạo Thành phố luôn đau đáu trăn trở về những vấn đề đặt ra đối với thành phố, nhất là những việc liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Hoàng Trung Hải nhấn mạnh: “Thành phố phải thực sự cầu thị, sẵn sàng đổi mới, sẵn sàng chấp nhận cái mới để xây dựng, phát triển và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn”.

65 năm kể từ ngày “Năm cửa ô đón chào đoàn quân tiến về”, Hà Nội luôn xứng đáng là Thủ đô - Trái tim của cả nước, nơi kết tinh những giá trị cao đẹp của thời đại Hồ Chí Minh. Có một niềm tin mạnh mẽ rằng, với hành trang là bề dày thành tích 65 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô Hà Nội sẽ tiếp tục vững bước đi lên, trước hết là thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XVI Đảng bộ Thành phố làm cơ sở để tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ các cấp, Đại hội đại biểu lần thứ XVII Đảng bộ Thành phố, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.  

Linh Vũ - Phan Lâm