Quy chụp, phủ nhận nguyên tắc tập trung dân chủ

Phủ nhận nguyên tắc tập trung dân chủ trong hoạt động công tác lãnh đạo của Đảng là một nội dung mà các phần tử cơ hội chính trị cùng các thế lực thù địch trong và ngoài nước vẫn tiến hành xưa nay. Ở những năm trước, khi mà những sự việc tiêu cực, tham nhũng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên bị xử lý còn ít và tính chất không phức tạp thì cường độ chống phá nguyên tắc này còn ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, khi mà Đảng ta đẩy mạnh xử lý nhiều cán bộ, đảng viên có chức vụ, quyền hạn cao vi phạm pháp luật quyết liệt, nhiều cán bộ cao cấp bị án tù thì các đối tượng này lại chủ động tấn công vào nguyên tắc tập trung dân chủ với mức độ và cường độ tăng lên.  

Nguyên tắc tập trung dân chủ không chỉ tạo cho Đảng kỷ luật thống nhất, nghiêm minh mà còn tạo cơ chế hữu hiệu nhất để phát huy mọi sáng kiến, sáng tạo, khai thác mọi trí tuệ của đảng viên, của cơ sở

Trong một bài viết gần đây, chúng vô tư nhận định: “Nguyên tắc tập trung dân chủ là chống lại dân chủ đích thực để đảng được độc tài cầm quyền và độc tôn cai trị không cần dân có đồng ý hay không”. Để chứng minh, chúng cho rằng, trong Di chúc công bố năm 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếm quyền dân khi viết rằng: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền”. Hiện nay, Đảng hợp thức hóa quyền độc tôn lãnh đạo bằng cách đưa vào cương lĩnh chính trị, Hiến pháp... nội dung “Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền”. Họ đưa ra ví dụ về bầu cử đại biểu Quốc hội là do Đảng bầu thông qua việc Mặt trận Tổ Quốc giả vờ “hiệp thương” để chọn người vào Quốc hội rồi mới cho dân bỏ phiếu lấy lệ mà không cần phải có vận động tranh cử giữa các ứng cử viên. Họ cũng cho rằng, trước thềm Đại hội XIII, Đảng đã ra sức bênh vực nguyên tắc tập trung dân chủ để bảo vệ công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược và chủ chốt vào Ban Chấp hành Trung ương XIII mà dân không hề được hỏi ý kiến...

Đáng chú ý có bài viết sau khi dẫn chứng, chúng đã kết luận: “Như vậy, nguyên tắc “tập trung dân chủ” của Cộng sản Việt Nam đã thống nhất trong 3 Văn kiện quan trọng nhất gồm Cương lĩnh, Điều lệ đảng và Hiến pháp, nhưng cùng có mục đích chung là bảo vệ quyền cai trị tự phong cho mình và phủ nhận quyền tự quyết chính trị của dân”.

Chúng đã sai như thế nào?

Sau khi nghiên cứu thấu đáo bài viết của đối tượng trên, chúng tôi xin chỉ rõ những điểm sai nhằm quy chụp, phủ nhận nguyên tắc tập trung dân chủ để thấy rõ mục đích, mưu đồ chống phá cách mạng Việt Nam.

Thứ nhất, xin khẳng định chắc chắn rằng, nguyên tắc tập trung dân chủ và việc xác định vị trí lãnh đạo cách mạng Việt Nam là hai nội dung khác nhau hoàn toàn nên không thể lấy nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác xây dựng Đảng để áp dụng trong vấn đề xác định vị trí lãnh đạo cách mạng Việt Nam của Đảng.

Như chúng ta đã biết, vấn đề Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng Việt Nam không thể nói hết trong một nội dung bài viết nhỏ để người đọc hiểu được ngọn nguồn tại sao Đảng Cộng sản Việt Nam lại giữ vai trò độc tôn lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, cách mạng Việt Nam bị thực dân Pháp và chính quyền nhà nước phong kiến tay sai đàn áp trong biển máu. Người dân Việt Nam dù rất yêu nước nhưng không thể đứng lên đấu tranh giành quyền tự do, dân chủ vì không có tổ chức với đường lối đúng đắn tập hợp. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với cương lĩnh, mục tiêu đúng đắn, đặt quyền lợi của nhân dân, quốc gia, dân tộc trong một chỉnh thể thống nhất nên đã thu hút được sự đồng tình ủng hộ của nhân dân và các tầng lớp xã hội tin, đi theo, tạo ra sức mạnh đoàn kết để làm cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công và lập lên nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Cho đến nay, trải qua những thời kỳ, giai đoạn khó khăn, gian khổ ác liệt và hy sinh bao máu xương, Đảng đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam giữ vững và nền độc lập, tự do ấy.

Trong vấn đề xác lập quyền lãnh đạo với toàn xã hội, trước khi sửa đổi Cương lĩnh chính trị, Đảng ta đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân thông qua nhiều cách khác nhau. Một là điều tra, xây dựng dự thảo và xuất bản dự thảo này trên nhiều ấn phẩm của các cơ quan báo chí trong nước để các tầng lớp nhân dân dễ dàng tiếp cận. Hai là, các tổ chức khoa học trong nước đã mở các hội nghị, hội thảo khoa học, các diễn đàn để đóng góp xây dựng cương lĩnh. Các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương tăng cường tuyên truyền, đăng các nội dung góp ý, sửa đổi để mọi tầng lớp nhân dân nắm được và tham gia đóng góp. Bằng nhiều cách làm khác nhau, sau thời gian dài được các cơ quan chuyên môn về nghiên cứu có uy tín tổng hợp, chỉnh sửa, vào năm 2011, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung và phát triển năm 2011) đã ra đời, trong đó khẳng định “Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Có thể nói rằng, khẳng định này được xây dựng trên ý chí, nguyện vọng của đông đảo các tầng lớp nhân dân toàn xã hội. Hiện nay, Đảng ta đang ra sức thực hiện mục tiêu này thông qua nhiều chủ trương lớn được xây dựng với các lộ trình phù hợp.

Không chỉ có cương lĩnh mà Hiến pháp của Nhà nước cũng được lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Hay như ngay dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng tới đây cũng đang được lấy ý kiến rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân, để dân dân đóng góp, tìm ra các biện pháp lãnh đạo, xây dựng đất nước vững mạnh, phồn vinh.

Dẫn ra như vậy để thấy rằng, nguyên tắc tập trung dân chủ vốn được xác định là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức sinh hoạt Đảng không hề được áp dụng tùy tiện trong việc lấy ý kiến toàn xã hội về xác lập quyền độc tôn lãnh đạo cách mạng Việt Nam hoặc cả những vấn đề khác như trong xây dựng hiến pháp, xây dựng và ban hành các luật...

Thứ hai, để người đọc rõ hơn về nguyên tắc tập trung dân chủ trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, xin đưa ra mấy nội dung để khẳng định rằng, đó là nguyên tắc cơ bản của chính đảng giai cấp công nhân tiến bộ toàn thế giới được vận dụng và áp dụng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn, bảo đảm cho Đảng ngày càng đoàn kết, trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam vì mục tiêu xây dựng đất nước, dân tộc Việt Nam hùng cường.

Từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam chưa khi nào rời xa hoặc có biểu hiện tách bỏ Chủ nghĩa Mác-Lênin. Trong các văn kiện, Đảng ta luôn xác định lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hành động. Trong khi đó, nguyên tắc tập trung dân chủ được xác định là nguyên tắc tổ chức sinh hoạt cơ bản của Đảng vốn đã được các nhà kinh điển và các chính đảng cộng sản trên thế giới áp dụng thực hiện từ trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Trong các thời kỳ cách mạng, nguyên tắc này luôn được các tổ chức cơ sở đảng, đảng viên trong toàn Đảng đề cao, quán triệt và chấp hành thực hiện với nhiều sáng tạo, phù hợp với đặc điểm ở từng giai đoạn lịch sử khác nhau.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khái quát rất dễ hiểu, dễ nhớ về tác dụng của nguyên tắc này: “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người”⁽¹⁾. Bởi nguyên tắc này giúp cho các đảng viên được biết, được bàn đầy đủ các nội dung hoạt động của Đảng từ nhỏ nhất đến lớn nhất một cách chủ động và toàn diện. Nó bảo đảm cho Đảng lãnh đạo thống nhất, tập trung, phát huy đầy đủ, huy động tối đa sức mạnh đoàn kế trong triển khai thực hiện xây dựng nội bộ tổ chức cũng như trong lãnh đạo thực hiện chủ trương, đường lối. Ví dụ, trong các văn bản quy định về quy trình xây dựng dự thảo nghị quyết, Đảng chỉ rõ, trước khi họp chi bộ ra nghị quyết lãnh đạo, cấp ủy, bí thư chủ trì phải thông báo tới mọi đảng viên về nội dung, thời gian, địa điểm trước khi tiến hành để làm công tác chuẩn bị. Tinh thần ấy được quán triệt và triển khai trong các tổ chức cơ sở đảng đến cả ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị mà rõ hơn nhất là trong mỗi kỳ tổ chức đại hội của Đảng.

Nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo đi đôi với cá nhân phụ trách đã giúp cho việc phát huy tính sáng tạo và trách nhiệm của đảng viên trong Đảng được đầy đủ và trọn vẹn. Bởi khi đã bàn bạc, thống nhất nội dung nghị quyết thì các đảng viên có trách nhiệm phục tùng sự phân công, điều động của tổ chức để thực hiện chủ trương nghị quyết ấy đạt hiệu quả cao nhất. Nguyên tắc này giúp cho các tổ chức đảng và toàn Đảng loại bỏ mọi khuynh hướng chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, không cho phép bất cứ cá nhân nào có thể lạm quyền và lộng quyền.

Hiện nay, nguyên tắc tập trung dân chủ trong lãnh đạo của Đảng được xác lập trong Điều 9 Điều lệ Đảng với 6 nội dung cơ bản. Đáng chú ý, ở nội dung thứ sáu quy định: “Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song không được trái với nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của cấp trên”.

Trong thực tế, để nguyên tắc tập trung dân chủ đi đôi với cá nhân phụ trách phát huy hiệu quả thì Đảng có các cơ chế, quy định để kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, cá nhân nhất là những bí thư, cấp ủy tiến hành thực hiện máy móc, chưa đúng hoặc vi phạm nguyên tắc để xử lý. Thế nên không lạ khi Đảng ta xử lý cả những cán bộ cao cấp trong lãnh đạo không chấp hành và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Trên bình diện lý luận, các cơ quan lý luận luôn luôn có những tìm hiểu, tổng kết, đánh giá và thậm chí có những bài viết phổ biến rộng rãi, chỉ rõ những biểu hiện vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ trong lãnh đạo. Cụ thể, trong Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, Đảng ta xác định: “Nguyên tắc tập trung dân chủ ở nhiều nơi bị buông lỏng; nguyên tắc tự phê bình và phê bình thực hiện không nghiêm, chưa có cơ chế để bảo vệ người đấu tranh phê bình”.

Từ những phân tích trên có thể khẳng định, mọi cán bộ, đảng viên cần hết sức cảnh giác trước những nội dung chống phá về nguyên tắc tập trung dân chủ cũng như nhiều vấn đề khác. Bởi nếu thiếu bản lĩnh chính trị thì dễ rơi vào bẫy và bị “cuốn theo chiều gió” do các thế lực thù địch, các phần tử cơ hội chính trị giăng sẵn. Thực tế cho thấy, vì mục tiêu lật đổ Đảng Cộng sản Việt Nam nên chúng không từ bất cứ thủ đoạn tinh vi và xảo quyệt nào để đạt được mục đích.

Đức Tâm

⁽¹⁾ Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tập 5, tr.553.