1. Đảng viên “hai mặt” rõ nhất là hàng loạt cán bộ, đảng viên đã chịu những hình phạt thích đáng của pháp luật do tham ô, tham nhũng, tiêu cực thời gian qua. Cũng chính những người ấy đã từng lên diễn đàn phát biểu rất hay, toàn lời hay, ý đẹp; xây nên hình ảnh trong sáng, vô tư, hết lòng vì dân, vì nước. Đơn cử nhưmột đồng chí bí thư cấp ủy một tỉnh mới phát biểu chỉ đạo trong hội nghị tuyên bố “hoành tráng” vi phạm trong vụ Việt Á là đi ngược với nỗ lực chống dịch của cả hệ thống chính trị. Nhưng chính đồng chí ấy ít ngày sau thì bị khởi tố, bắt giam vì có hành vi “lợi dụng chức vụ, quyền hạn” chỉ đạo làm trái quy định pháp luật trong đấu thầu để cho Công ty Việt Á thu lợi bất chính số tiền đặc biệt lớn. 

Có thể nói, đối với dạng đối tượng đảng viên “hai mặt” rõ rệt như vậy, Đảng, Nhà nước ta đã đấu tranh quyết liệt, hiệu quả trên tinh thần “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”. Kết quả nổi bật trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII đến nay càng minh chứng rõ.

Tuy nhiên, còn một dạng đảng viên “hai mặt” chưa đến mức trắng đen rõ một một như vậy, mà mới biểu hiện ở mức trong lời nói và hành động “đỏ vỏ, xanh lòng”, ở hội nghị, trước lãnh đạo cấp trên lại khác với ở nơi ngoài hội nghị, ở quán nhậu, chỗ uống trà, trong nhóm kín, trên mạng xã hội... Nhiều người dân mô tả những đồng chí này khi đi làm là một con người khác, về nhà ngồi trước bàn phím lại là con người khác. Có người nói và viết không đúng quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; a dua a tòng theo những luận điệu kiểu hạ thấp, phủ nhận những thành quả của đất nước; thổi phồng khuyết điểm của tổ chức, cá nhân, coi vi phạm của một số người là bản chất của Đảng, của chế độ ta. Có người khi lên diễn đàn mạng xã hội là quên mất mình là đảng viên, vẻ nhút nhát, thân thiện bị xoá nhoà bởi cảm xúc “anh hùng bàn phím”, văn vẻ lưu loát tuôn trào, chửi như hát hay, lời lẽ cay độc, nhiếc móc, rỉa rói không thương tiếc người này, người nọ, càng được tung hô càng viết tợn... 

Những biểu hiện muôn hình vạn trạng như vậy thực ra đã được xác định rất cụ thể là một số những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nêu trong Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện  “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. 

Mà như chúng ta biết, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn tới "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn tới tiếp tay hoặc cấu kết với các thế lực xấu, thù địch, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; là vi phạm pháp luật. 

2. Để kịp thời chấn chỉnh những đảng viên “hai mặt”, ngăn chặn nguy cơ vi phạm nhỏ thành vi phạm lớn, các cấp ủy tổ chức Đảng phải tăng cường công tác quản lý, giáo dục đảng viên cả trong cơ quan, đơn vị và ngoàixã hội, trên không gian mạng. Khi phát hiện những biểu hiện manh nha, ban đầu phải kịp thời nhắc nhở ngay. Nếu còn tái diễn càng phải làm việc cụ thể, triệt để. Tránh trường hợp tổ chức đảng, kể cả người đứng đầu thờ ơ, coi nhẹ những biểu hiện “hai mặt” của đảng viên, không dám nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật với đồng chí mình. 

Các cấp ủy Đảng cần xây dựng kế hoạch thường xuyên thực hiện có hiệu quả Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25-10-2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; gắn với thực hiện tốt Chỉ thị số 28-CT/TW, ngày 21-1-2019 của Ban Bí thư về nâng cao chất lượng kết nạp đảng viên và rà soát, sàng lọc, đưa những đảng viên không còn đủ tư cách ra khỏi Đảng.

Trong đó, cần đổi mới và nâng cao chất lượng học tập lý luận chính trị, học tập nghị quyết đối với đảng viên; chủ động khắc phục những biểu hiện phai nhạt lý tưởng, chủ nghĩa cơ hội, thực dụng, vụ lợi, cá nhân, trung bình chủ nghĩa. Cấp ủy các cấp phân công cấp ủy viên phụ trách, thường xuyên làm việc với chi ủy, chi bộ và tiếp xúc với đảng viên để nắm bắt, giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của đảng viên. Chi bộ thực hiện tốt việc phân công công tác cho đảng viên, bảo đảm mọi đảng viên trong chi bộ đều được phân công công tác phù hợp.

Cấp ủy đảng bộ cơ sở tăng cường kiểm tra việc thực hiện quy định về chế độ sinh hoạt đảng theo định kỳ, sinh hoạt chuyên đề; bảo đảm việc tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc, thiết thực, hiệu quả. Định kỳ, cấp ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng phải tiến hành kiểm tra các chi bộ việc thực hiện quy định về sinh hoạt đảng và việc quản lý đảng viên; thông báo kết quả kiểm tra trong toàn đảng bộ và yêu cầu khắc phục những hạn chế, khuyết điểm.

Các cấp ủy, tổ chức Đảng thường xuyên rà soát, sàng lọc đội ngũ đảng viên ngay từ các chi bộ, kịp thời phát hiện và kiên quyết đưa những đảng viên không còn đủ tư cách ra khỏi Đảng bằng các hình thức thích hợp; khắc phục triệt để tình trạng dễ dãi, nể nang, né tránh trong công tác đánh giá, phân loại đảng viên; tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân phát huy trách nhiệm tham gia xây dựng Đảng, thực hiện tốt việc giám sát đối vớiđảng viên.

Hiện nay, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang tổ chức hoàn thiện Đề án “Kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên có dấu hiệu vi phạm về tư tưởng chính trị” nhằm nhận diện những biểu hiện khi tổ chức đảng, đảng viên có dấu hiệu vi phạm kiểu “hai mặt” nêu trên là rất cần thiết. Cùng với việc đưa vào Luật Viễn thông sửa đổi yêu cầu phải có định danh đối với tài khoản mạng xã hội, đây sẽ là cơ sở để chấn chỉnh nghiêm khắc đối với những đảng viên “hai mặt”, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên chất lượng, xứng đáng với niềm tin của nhân dân. 

Phan Lâm