Những luận điệu tuyên truyền không mới này đã khiến cho nhiều người trong xã hội nghi ngờ về một chủ trương đúng. Sau khi xem xét, phân tích động cơ, mục đích của những hành động này thì có thể khẳng định, đây việc làm có chủ định, nhằm gây nghi ngờ, chia rẽ Đảng với Nhân dân, khoét sâu mâu thuẫn nội bộ, làm mất niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.  

Nghị quyết 26-NQ/TW, ngày 19-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XII) “Về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” đặt ra mục tiêu đến năm 2020 sẽ hoàn thành chủ trương bố trí bí thư cấp uỷ cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm kiên quyết xóa bỏ tệ chạy chức, chạy quyền, “cánh hẩu”. Hiện nay, việc này đang được tổ chức triển khai khẩn trương, quyết liệt, chuẩn bị nhân sự cho Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 hoàn thành trước ngày 31-10-2020, như Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30-5-2019 của Bộ Chính trị, khóa XII về tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025, đã xác định.

Đồng chí Phạm Minh Chính trao Quyết định và chúc mừng đồng chí Nguyễn Khắc Định.

Thời gian qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư liên tục ban hành, công bố các quyết định về công tác nhân sự, tiến hành luân chuyển cán bộ Trung ương về cơ sở đảm nhiệm vị trí chủ trì, chủ chốt ở địa phương mà không phải là người địa phương. Theo số liệu từ cơ quan chức năng thuộc Ban Tổ chức Trung ương, tính đến nay, về cơ bản, 63 tỉnh, thành phố đã có bí thư tỉnh ủy, bí thư thành ủy không phải là người địa phương; hoặc sẵn sàng nguồn cán bộ thay thế không phải là người địa phương trong nhiệm kỳ mới. Đối với cấp huyện, thị xã và tương đương, chủ trương này cũng đang được triển khai quyết liệt gắn với chuẩn bị nhân sự trước khi tiến hành Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2020-2025.

Khi nói về chủ trương này, ngày 3-9, trong hội nghị giao ban trực tuyến đánh giá kết quả công tác Tổ chức xây dựng Đảng tháng 8, triển khai phương hướng, nhiệm vụ tháng 9 năm 2019, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương đã nhấn mạnh, Ban Tổ chức Trung ương đang chủ động rà soát, bổ sung, kiện toàn đội ngũ cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý nhằm chuẩn bị tốt công tác nhân sự phục vụ Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2020-2025; chú trọng xây dựng phương án chuẩn bị nhân sự cấp ủy gắn với công tác chuẩn bị nhân sự các cơ quan Nhà nước ở các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 và nhân sự lãnh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV của các tỉnh, thành phố.

Công tác nhân sự nói chung, công tác nhân sự Đại hội Đảng nói riêng phải trải qua nhiều khâu, nhiều bước hết sức công phu, cẩn trọng và chặt chẽ, từ công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, giao nhiệm vụ thử thách, bỏ phiếu tín nhiệm cán bộ... Để làm công tác nhân sự Đại hội Đảng đúng Điều lệ, quy chế, quy định của Đảng thì việc giới thiệu nhân sự cấp ủy, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư căn cứ vào quy hoạch cán bộ, đồng thời chú trọng phát hiện, giới thiệu những nhân tố mới có đức, có tài, có triển vọng về lãnh đạo, quản lý, nhất là cán bộ trẻ tuổi, cán bộ nữ, cán bộ dân tộc thiểu số. Quá trình tiến hành công tác nhân sự đại hội, các cấp bộ đảng và Trung ương đã thực sự phát huy dân chủ, trí tuệ của tập thể cấp ủy và cán bộ, đảng viên; công tâm, khách quan trong lựa chọn, giới thiệu nhân sự mới có triển vọng. Việc này được kỳ vọng sẽ từng bước đẩy lùi tư tưởng cá nhân, cục bộ, thiếu tính xây dựng hoặc nể nang, né tránh, ngại va chạm, bè phái, chia rẽ mất đoàn kết. Thực tế cũng cho thấy, các cấp ủy đã rất nghiêm túc, nêu cao trách nhiệm, tích cực phát hiện và kiên quyết đưa ra khỏi quy hoạch những cán bộ có biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Ví như, tính đến tháng 7-2019, thành phố Hồ Chí Minh đã xem xét, bố trí 17/24 bí thư quận ủy, huyện ủy; 14/24 chủ tịch UBND quận, huyện không là người địa phương. Thực hiện chủ trương gắn luân chuyển với bố trí cán bộ không phải là người địa phương đối với những chức danh lãnh đạo chủ chốt các huyện, thị xã, thành phố, Quảng Ninh đã có 11/14 (78,6%) bí thư cấp ủy; 9/14 (71,14%) chủ tịch UBND huyện, thị xã, thành phố. Các địa phương: Bình Thuận, Ninh Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Vĩnh Phúc... đều có số lượng cán bộ chủ trì cấp quận, huyện không phải người địa phương chiếm tỷ lệ cao (hơn 90%).

Nói về vấn đề này, tại Hội nghị giao ban trực tuyến ngành tổ chức xây dựng Đảng tháng 6 năm 2019, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định: Việc kết hợp nhuần nhuyễn, vận dụng sáng tạo giữa tiến hành luân chuyển, điều động, bố trí, sắp xếp cán bộ chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 gắn với việc bố trí bí thư cấp ủy cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương thời gian qua là một thành quả đáng ghi nhận trong công tác cán bộ của Trung ương, cấp ủy, chính quyền các cấp nói chung; đóng góp của ngành tổ chức xây dựng Đảng nói riêng.

Đồng chí Phạm Minh Chính cũng nhiều lần nhấn mạnh: Chuẩn bị cho Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng, trên cơ sở chỉ đạo của Trung ương, một số địa phương đã rà soát, bổ sung quy hoạch các chức danh diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và các chức danh thuộc thẩm quyền ban thường vụ tỉnh, thành ủy quản lý; kịp thời tham mưu cấp ủy kiện toàn nhân sự còn khuyết, còn thiếu để bảo đảm sự lãnh đạo liên tục, đồng thời chuẩn bị nhân sự cho đại hội Đảng. Cùng với đó, Ban Tổ chức Trung ương tham mưu cấp ủy các cấp thực hiện việc luân chuyển, điều động, bố trí, sắp xếp cán bộ chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng bộ các cấp, gắn với bố trí bí thư cấp ủy cấp tỉnh, cấp huyện không phải người địa phương.

Qua theo dõi và nắm bắt dư luận nhận thấy, việc bố trí bí thư cấp uỷ cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương được các tầng lớp Nhân dân hết sức quan tâm, ủng hộ. Nhiều địa phương tổ chức đón, tiếp nhận cán bộ mới hết sức chu đáo, trọng thị, thu hẹp khoảng cách hòa nhập công tác. Điều này chắc chắn sẽ hứa hẹn nhiều thành công trong tương lai.

Xin nói thêm là, trước khi có chủ trương bố trí bí thư cấp uỷ cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương, nhiều người cho rằng: Cán bộ chủ trì là người địa phương mới thực sự là nguồn lực, động lực cho sự tiến bộ, phát triển của cơ sở. Họ phân tích, người địa phương mới quy tụ được sức dân; thực sự hiểu biết sâu rộng về vị trí địa lý, đặc thù lịch sử, văn hóa địa phương; hiểu rõ thế mạnh, tiềm năng và sức mạnh nội sinh của cơ sở; nhất là có tình yêu và quyết tâm chính trị rất cao trong đóng góp xây dựng quê hương giàu đẹp. Tuy nhiên, mặt trái của việc bố trí cán bộ là người địa phương đã gây ra sự trì trệ trong công tác luân chuyển cán bộ, như xuất hiện nhiều luồng thông tin sai lệch, tin đồn phiến diện về nạn chạy chức, chạy quyền, gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý xã hội và niềm tin của Nhân dân về công tác cán bộ của Đảng.

Theo các nhà khoa học, việc thực hiện chủ trương bí thư cấp ủy không phải người địa phương sẽ giúp đào thải tư duy cũ; tháo gỡ mối quan hệ chằng chịt mang nặng tính huyết thống rối bời và đan xen lợi ích nhóm, vốn đang là vấn nạn ở không ít địa phương hiện nay. Từ nhận thức này, quán triệt sự chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp ủy, tổ chức Đảng chủ động nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, nâng cao nhận thức về vai trò của công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược, đồng thời chú trọng làm tốt công tác chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng bảo đảm chất lượng, tiến độ quy định. Ví như tại Hội nghị lần thứ 17 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội, khóa XVI (1-2019), các đại biểu thống nhất: Chú trọng rà soát, đánh giá cán bộ và thực hiện tốt công tác chuẩn bị nhân sự Đại hội, bảo đảm chất lượng, dân chủ, công tâm, khách quan; lựa chọn, bố trí những cán bộ thực sự có đức, có tài, liêm chính, tâm huyết, thật sự vì Đảng, vì dân vào các vị trí lãnh đạo; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới; đẩy mạnh thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhất là cán bộ nữ, cán bộ trẻ, cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp.

Thực ra chủ trương bố trí cán bộ không phải là người địa phương đã được Đảng ta thực hiện từ lâu. Nhiệm kỳ 2000-2005, Trung ương đã luân chuyển 23 cán bộ, trong đó bố trí 16 trên tổng số 64 bí thư tỉnh ủy, thành ủy không là người địa phương (chiếm 25%). Sau luân chuyển, 15 cán bộ được bố trí chức vụ cao hơn, trong đó có 5 người được bầu vào Bộ Chính trị. Nhiệm kỳ 2005-2010, Trung ương đã luân chuyển 39 cán bộ, trong đó bố trí 16 bí thư tỉnh ủy, thành ủy không là người địa phương. Sau luân chuyển, 14 người được bố trí chức vụ cao hơn, trong đó 1 người được bầu vào Ban Bí thư (đồng chí Nguyễn Hòa Bình), 1 người làm Phó Chủ tịch nước (đồng chí Đặng Thị Ngọc Thịnh) và 1 người làm Phó Thủ tướng (đồng chí Vũ Đức Đam). Nhiệm kỳ 2010-2015: Trung ương đã luân chuyển 57 cán bộ, trong đó bố trí 16 bí thư tỉnh ủy, thành ủy không là người địa phương. Sau luân chuyển, 12 cán bộ được bố trí chức vụ cao hơn, trong đó có 2 cán bộ được bầu vào Bộ Chính trị (đồng chí Phạm Minh Chính, đồng chí Võ Văn Thưởng).

Ở cấp huyện, chỉ riêng nhiệm kỳ 2010-2015, có hơn 40% bí thư huyện ủy, hơn 47% chủ tịch UBND huyện không là người địa phương. 24 tỉnh, thành phố có trên 50%, trong đó có 8 tỉnh, thành phố trên 75% bí thư không là người địa phương, 25 tỉnh, thành phố có trên 50% chủ tịch huyện không là người địa phương.

Thực tiễn cho thấy, cán bộ không là người địa phương có nhiều ưu điểm và thuận lợi hơn trong công tác, nhất là phòng ngừa rủi ro, ngăn chặn được tình trạng cục bộ, người nhà, người thân, lợi ích nhóm, làm ảnh hưởng tới công tác cán bộ và điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội ở địa phương. Cán bộ tại chỗ dù có khách quan, có muốn liêm khiết, đôi khi cũng khó thực hiện vì bị tác động bởi các mối quan hệ sẵn có. 

Từ thực tế đánh giá về công tác cán bộ và chất lượng cán bộ thuộc diện luân chuyển, nhiều chuyên gia cho rằng, khi đã chọn cán bộ là nguồn và đưa vào quy hoạch thì đều là những người có phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ, phương pháp, tác phong công tác nổi bật và uy tín cao với tập thể trong lãnh đạo, quản lý. Điều đáng quý là các đồng chí này đã trải qua thực tiễn học tập, rèn luyện và công tác ở nhiều cương vị khác nhau và đã có nhiều kinh nghiệm. Nếu tiếp tục được rèn luyện, thử thách thì sẽ phát huy được khả năng, năng lực và sở trường để trưởng thành. Theo các chuyên gia, mấu chốt vấn đề là trong công tác, cán bộ lãnh đạo phải nắm vững nguyên tắc và nhuần nhuyễn trong phương pháp tiến hành lãnh đạo, quản lý trên cơ sở dẹp bỏ cái tôi và chủ nghĩa cá nhân. Một trong những vấn đề được xem là “mắt xích” mà nhiều bí thư cấp ủy loay hoay không giải quyết thấu đáo trong thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo. Đó là trên cương vị bí thư cấp ủy nhưng chưa triệt để chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ và sáng tạo trong cụ thể hóa chủ trương nghị quyết vào thực tiễn lãnh đạo, quản lý và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Khi phân tích những sự việc bí thư cấp ủy bị kỷ luật thời gian qua đều nhận thấy có điểm chung là thiếu trách nhiệm, buông lỏng công tác lãnh đạo, chưa thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ... Cá biệt còn có biểu hiện mang nặng chủ nghĩa cá nhân và đặc quyền, đặc lợi. Chính đây là một trong những “cái cớ” để các thế lực thù địch khoát sâu và tăng cường tuyên truyền, chống phá, gây ra hiện tượng mất niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Đoàn kết trong lãnh đạo luôn có vai trò quan trọng quyết định tới hiệu quả thực hiện chủ trương. Để chủ trương bố trí bí thư cấp uỷ cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương đi vào thực tiến và có hiệu quả thì rõ ràng là từng cán bộ được lựa chọn phải đầu tư thời gian và có phương pháp thực hiện chức trách, nhiệm vụ đúng đắn. Việc ấy chỉ có thể thực hiện được trên nền sự tâm huyết, trách nhiệm thực sự. Nếu luôn trăn trở, luôn cùng tập thể cấp ủy lăn lộn tìm ra biện pháp lãnh đạo đúng đắn thì chắc chắn đời sống Nhân dân sẽ được cải thiện và tăng lên. Đó chính là lời khẳng định và kết quả của một chủ trương đúng đắn. Và đó cũng là “đòn trả đũa” hiệu quả nhất cho những đối tượng và phần từ bất mãn, cơ hội.

Đức Tâm