Safeguard Defenders là tổ chức phi chính phủ về nhân quyền thành lập vào cuối năm 2016 có trụ sở tại Madrid (Tây Ban Nha) đã phát hành cuốn sách do Phạm Đoan Trang biên tập từ trước khi bị lực lượng chức năng Việt Nam bắt tạm giam vì tội tuyên truyền chống phá Nhà nước. Safeguard Defenders ngụy biện, cuốn sách hỗ trợ Phạm Đoan Trang và để truyền cảm hứng cho những người đấu tranh bảo vệ nhân quyền tại Việt Nam. Theo đó, trong lời giới thiệu cuốn sách đã bộc lộ rõ mục tiêu thâm độc: "Cẩm nang hướng dẫn áp dụng Luật Magnitsky sẽ trở thành một công cụ tốt mà mỗi người dân Việt Nam, nhất là hàng triệu nạn nhân của bất công, tham nhũng và vi phạm nhân quyền, đều có thể sử dụng để trừng trị kẻ có tội".

Với chủ trương bảo vệ các quyền cơ bản, thúc đẩy pháp quyền và nâng cao khả năng của xã hội dân sự, bảo vệ nhân quyền trong một số hoạt động thù địch, Safeguard Defenders đã tự cho mình cái quyền được can dự vào tình hình nội bộ của nhiều quốc gia có chủ quyền thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Safeguard Defenders xây dựng trang web bằng tiếng Anh, tiếng Trung và có cả phiên bản tiếng Việt để tuyên truyền sâu hơn cái gọi là thúc đẩy nhân quyền. Nhưng mục đích sâu xa của tổ chức này chính là nhằm chia rẽ đoàn kết ở Việt Nam và tiến tới góp phần lật đổ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Bởi kể từ khi thành lập đến nay, Safeguard Defenders đã nhiều lần ra thông báo phản đối về tình hình vi phạm nhân quyền ở Việt Nam một cách vô căn cứ. Gần đây nhất là vào hồi tháng 3/2020, Safeguard Defenders đã ra thông báo phản đối đưa lời thú tội của các công dân vi phạm pháp luật lên truyền hình ở Việt Nam và gọi đó là hành động vi phạm nhân quyền. Có thể nói, những hành động của Safeguard Defenders đã phần nào dung túng những kẻ mang động cơ chính trị, cố tình chống phá Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam.

Để hiểu rõ hơn về ý đồ thâm độc của Safeguard Defenders, trước hết xin thông tin sơ lược về Luật Magnitsky của Mỹ. Từ cuối tháng 12/2016, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã ký luật mở rộng chế tài với các cá nhân vi phạm nhân quyền trên toàn thế giới. Trong đạo luật này có điều luật quy định: "Tổng thống có thể áp dụng chế tài... đối với bất kỳ cá nhân nào mà Tổng thống xác quyết, dựa trên các bằng chứng đáng tin cậy, là phải chịu trách nhiệm về hành vi giết hại bất hợp pháp, tra tấn hoặc các vi phạm nghiêm trọng khác đối với quyền con người được quốc tế công nhận nhằm vào các cá nhân ở bất kỳ quốc gia nào". Đạo luật này của Mỹ cũng nhận được sự phản ứng gay gắt của nhiều quốc gia trên thế giới.

Dựa trên vấn đề này, Safeguard Defenders đã phát hành cuốn sách gồm 5 phần, chỉ ra những việc cần làm để đưa một ai đó ra chịu chế tài, gồm cả các khâu trước khi quy trình bắt đầu (phần I - Những khái niệm căn bản); quy trình vận hành như thế nào (phần II - Quy trình); làm thế nào để viết và hệ thống hóa hồ sơ (phần III – Làm hồ sơ), những gì bạn có thể làm sau khi nộp hồ sơ (phần V - Vận động/Phần tiếp sau công đoạn nộp hồ sơ). Đặc biệt, Phần IV - Các kỹ thuật điều tra - là một nghiên cứu dành riêng cho trường hợp Việt Nam để hướng dẫn cách truy tìm, xác định thủ phạm.

Có thể nói, nội dung của cuốn sách trên hoàn toàn xa lạ với pháp luật Việt Nam, chẳng thể áp dụng vào thực tế và cần phải tẩy chay, hủy bỏ. Lý do đơn giản là ở Việt Nam chẳng hề có hiện tượng vi phạm nhân quyền như các tổ chức, cá nhân trên thế giới từng vu cáo. Ở Việt Nam không hề có cái gọi là tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm mà chỉ có những người bị chính quyền xử lý do vi phạm pháp luật và pháp luật hình sự mà thôi. Quan điểm rõ ràng ấy được nêu cụ thể trên các phát ngôn, báo cáo chính thức, cũng như qua các phương tiện thông tin đại chúng và truyền thông chính thống của nhà nước. Đây là một sự thật không thể bị chối bỏ.

Thực tế cho thấy, Việt Nam luôn là một trong những nước vươn lên mạnh mẽ trong vấn đề bảo đảm quyền con người và kết quả đó đã được Liên hợp quốc thừa nhận. Chưa bao giờ quyền được sống, quyền có ăn, có mặc, có nhà ở và quyền tham gia về chính trị, văn hóa, quyền về giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe, quyền tự do kinh doanh hay những quyền tự do ứng cử, thể hiện quan điểm trong xã hội... ở Việt Nam được cởi mở như hiện nay. Đó là thành quả lớn lao trong nỗ lực vì quyền con người của Việt Nam. Từ một nước đang phát triển, đến nay Việt Nam đã trở thành một nước phát triển trung bình với 70% người dân được đảm bảo một cuộc sống ổn định, trong đó 13% người Việt Nam thuộc tầng lớp trung lưu theo tiêu chuẩn quốc tế. Đến nay, không chỉ là một trong những nước đã thực hiện thành công trước thời hạn nhiều Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc, Việt Nam còn được biết đến là quốc gia trong thực hiện mục tiêu phát triển bao trùm, không ai bị ở lại phía sau của Liên hợp quốc. Xin đưa ra những số liệu điển hình.

Hà Nội luôn là địa phương đi đầu cả nước trong gây quỹ xóa đói giảm nghèo, chăm sóc y tế, giáo dục... hướng tới thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc 

Trong quyền về dân sự, chính trị: Tính đến cuối năm 2020, Quốc hội Việt Nam đã sửa đổi và ban hành mới nhiều văn bản luật đều tuân thủ nguyên tắc pháp quyền xã hội chủ nghĩa, theo đúng Hiến pháp 2013. Việt Nam cũng luôn nghiêm túc trong thực thi các cam kết quốc tế về quyền con người, trong đó có việc thực thi 7/9 công ước quốc tế cơ bản về quyền con người mà Việt Nam là thành viên, các cam kết theo cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) của Liên hợp quốc. Gần đây nhất trong khuôn khổ Khóa họp lần thứ 41 Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc ngày 04-7-2019 để thông qua Báo cáo quốc gia định kỳ của Việt Nam, theo Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát (chu kỳ III) về bảo vệ và thúc đẩy quyền con người diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ), Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc đã đồng thuận quyết định thông qua kết quả báo cáo quốc gia của Việt Nam. Việt Nam đã lọt vào top “Quốc gia đáng sống” trên thế giới (tăng 8 bậc so với năm 2018).

Một trong những thành tựu nổi bật nhất của Việt Nam trong bảo đảm quyền con người là đạt được những tiến bộ vượt bậc về xóa đói giảm nghèo, phát triển con người và chất lượng cuộc sống. Thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, Nhà nước đã huy động nguồn lực xã hội vào các hoạt động giảm nghèo, nhất là đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số gặp điều kiện khó khăn. Tính đến cuối năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo còn 5,2-5,7%, giảm 1-1,5% (riêng các huyện nghèo giảm trên 4%); Thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, trong đó thu nhập của hộ nghèo tăng từ 15 đến 20%. Việt Nam là quốc gia đạt được kết quả ấn tượng trong việc thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo, được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Trên lĩnh vực giáo dục, đến nay 63 tỉnh, thành phố đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi và phổ cập giáo dục tiểu học. Lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho người dân ngày càng được nâng cao, ngoài sự phát triển các dịch vụ y tế và chăm sóc sức khoẻ trực tiếp, Việt Nam còn thi hành nhiều biện pháp nhằm nâng cao sức khoẻ của người dân, ngăn ngừa bệnh tật từ xa như chương trình cung cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn. Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch tăng lên qua các năm. Bảo hiểm y tế được phát triển, mở rộng. Số lượng người tham gia bảo hiểm y tế đã tăng từ 3,8 triệu (chiếm 5,4% dân số) năm 1993 lên 85 triệu người (gần 90% dân số) năm 2019. Trên lĩnh vực văn hóa, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được đẩy mạnh; Chính phủ đã ban hành Nghị định mới về công nhận các danh hiệu văn hóa. Việt Nam có nhiều di sản được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại. Ngoài những thành tựu trên thì những vấn đề về quyền trẻ em, người khuyết tật cũng được Nhà nước Việt Nam quan tâm thực hiện đạt được kết quả tốt.

Trái ngược với những kết quả mà Việt Nam đã đạt được và đang nỗ lực phấn đấu đề bảo đảm quyền con người ngày càng tốt hơn thì hằng năm, nhiều tổ chứcc phi chính phủ có trụ sở ở nước ngoài và một số quốc gia lại có những hành vi vu cáo tình hình bảo đảm nhân quyền Việt Nam thông qua báo cáo và những sự việc Nhà nước Việt Nam xử lý các cá nhân vi phạm pháp luật.

Theo phân tích của các chuyên gia, bảo đảm nhân quyền là mục tiêu chung, bao trùm mà nhiều quốc gia, dân tộc trên thế giới theo đuổi. Mỗi nhà nước đều phải có nghĩa vụ bảo đảm nhân quyền ở quốc gia của mình nhưng những công dân trong nhà nước ấy phải thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân. Tức là phải chấp hành pháp luật do nhà nước xây dựng phù hợp với thể chế chính trị do nhân dân và nhà nước ấy lựa chọn. Thế nên chẳng lạ khi đưa ra những phán quyết về tình hình nhân quyền thiếu thiện chí ở Việt Nam, các quốc gia, các tổ chức phi chính phủ thường dựa vào những "nhà dân chủ” tự phong ở trong nước. Họ là những ai, xin trả lời ngay rằng, đó là những kẻ luôn ảo tưởng về nền dân chủ phương Tây, coi đó là "khuôn vàng, thước ngọc" để so sánh và phê phán Việt Nam. Họ tôn thờ cái gọi là "thiên đường dân chủ" nhưng lại quên đi bổn phận và trách nhiệm công dân ở một đất nước, một quốc gia có chủ quyền. Sự nguy hại nhất trong hành động của họ là bị những kẻ khác lợi dụng và đẩy mạnh chống phá Việt Nam kịch liệt thông qua nhiều hình thức khác nhau. Đó cũng được xem là một trong những hành vi “cõng rắn cắn gà nhà” cần phải lên án và tẩy chay mạnh mẽ. 

Lâu nay, với mục tiêu xây dựng xã hội ổn định về chính trị làm tiền đề để phát kinh tế - xã hội, Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam đã có nhiều giải pháp quan trọng để phát huy nội lực, tinh thần sáng tạo, vượt khó. Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn coi trọng yếu tố tinh thần và nhất là luôn tạo mọi điểu kiện để mọi cá nhân, tổ chức phát huy năng lực, trí tuệ, sức sáng tạo, hướng tới mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Ấy nhưng con đường tiến lên phía trước của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Nhân dân, dân tộc Việt Nam hiện đang bị một số thế lực trong nước và ngoài nước cố tình ngáng trở thông qua vu cáo Việt Nam vi phạm nhân quyền, phủ nhận những thành tựu trong bảo đảm quyền con người ở Việt Nam dưới nhiều cách thức khác nhau. Do vậy, cần phải tỉnh táo, thường xuyên nêu cao ý thức cảnh giác và nhận diện rõ những hành vi chống phá của các thế lực thù địch là hết sức cần thiết với mỗi người.

Đức Tâm