Hướng dẫn được ban hành trên cơ sở thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TU ngày 28-11-2024 của Ban Thường vụ Thành ủy về đẩy mạnh công tác dân vận trong công tác quy hoạch; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố.

Theo Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, trong bối cảnh Hà Nội triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cùng nhiều dự án trọng điểm của Thành phố và đất nước, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị trong tạo đồng thuận xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Hướng dẫn xác định rõ nội dung tuyên truyền, vận động trong từng giai đoạn của công tác quy hoạch đô thị, nông thôn cũng như quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch thông tin, tăng cường đối thoại, lắng nghe và giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh của nhân dân.

Đối với công tác quy hoạch đô thị và nông thôn, Hướng dẫn yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền ngay từ giai đoạn lập nhiệm vụ, lập quy hoạch nhằm giúp Nhân dân nhận thức đầy đủ về mục tiêu, ý nghĩa, tầm quan trọng của quy hoạch đối với phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống và chỉnh trang đô thị.

Các nội dung tuyên truyền tập trung làm rõ quyền, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư trong tham gia góp ý quy hoạch; hướng dẫn người dân tiếp cận thông tin quy hoạch thông qua các hình thức công khai tại trụ sở cơ quan, khu dân cư, cổng thông tin điện tử và phương tiện thông tin đại chúng.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cũng yêu cầu huy động hệ thống tuyên giáo, dân vận cơ sở, đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội, cộng tác viên 35, các tổ chức chính trị - xã hội và người có uy tín trong cộng đồng tham gia tuyên truyền, giải thích, định hướng dư luận, nhất là tại các địa bàn có phạm vi điều chỉnh quy hoạch lớn hoặc tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân.

Trong các giai đoạn thẩm định, phê duyệt, rà soát, điều chỉnh và tổ chức thực hiện quy hoạch, công tác tuyên truyền phải bảo đảm kịp thời thông tin về quy trình, nguyên tắc, căn cứ pháp lý, kết quả tiếp thu ý kiến Nhân dân; đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Thành phố về quy hoạch đô thị, nông thôn.

Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu tuyên truyền rõ mục đích, ý nghĩa, tính cấp thiết của các dự án đầu tư; phổ biến đầy đủ, kịp thời các quy định của pháp luật và các chính sách của Thành phố về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Trong giai đoạn chuẩn bị thu hồi đất, các địa phương cần phát huy vai trò của hệ thống dân vận cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội, người có uy tín, chức sắc tôn giáo trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, góp phần tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.

Đối với các dự án phức tạp, Hướng dẫn yêu cầu thành lập tổ vận động tại thôn, tổ dân phố với sự tham gia của đại diện chi bộ, ban công tác mặt trận, các đoàn thể và những người có uy tín, am hiểu pháp luật để trực tiếp tuyên truyền, vận động, giải thích cho người dân.

Quá trình vận động phải được thực hiện chặt chẽ, kiên trì, phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời chủ động phòng ngừa, không để phát sinh “điểm nóng” về an ninh trật tự. Việc xử lý các vụ việc phức tạp, khiếu nại, tố cáo đông người phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, lấy tuyên truyền, vận động, đối thoại và thuyết phục làm trọng tâm.

Sau khi thu hồi đất, các địa phương tiếp tục theo dõi tình hình tư tưởng, đời sống, việc làm của người dân tại nơi ở mới; kịp thời hỗ trợ ổn định cuộc sống, tiếp cận chính sách an sinh xã hội, đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm, hỗ trợ sinh kế để người dân sớm hòa nhập môi trường sống mới.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Hướng dẫn là việc nhận diện các nhóm vấn đề dễ phát sinh phức tạp trong quá trình triển khai quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Theo đó, các nhóm vấn đề cần đặc biệt quan tâm gồm: các vấn đề pháp lý, tranh chấp đất đai; giá đất và cơ chế, chính sách bồi thường; mồ mả, nghĩa trang và yếu tố tâm linh; đất tôn giáo, tín ngưỡng; sinh kế và đời sống sau thu hồi đất; yếu tố dòng họ, cộng đồng dân cư; thông tin và dư luận xã hội trên không gian mạng.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị liên quan phải chủ động nắm tình hình từ sớm, từ cơ sở; tăng cường phối hợp trao đổi thông tin, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và định hướng dư luận xã hội nhằm hạn chế phát sinh khiếu kiện phức tạp, kéo dài.

Cùng với đó, Hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền; phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở; tăng cường đối thoại, công khai, minh bạch thông tin; nhân rộng các mô hình “Dân vận khéo” trong công tác quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Hướng dẫn cũng phân công rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện.

Trong đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy tiếp tục chủ trì tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo triển khai Chỉ thị số 36-CT/TU; chủ trì định hướng nội dung tuyên truyền, theo dõi tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân chủ trong công tác quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Đảng ủy HĐND Thành phố được đề nghị tăng cường giám sát việc thực hiện các chính sách liên quan; Đảng ủy UBND Thành phố lãnh đạo UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ngành thực hiện nghiêm các quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Đảng ủy Công an Thành phố và Đảng ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô chủ động nắm chắc tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; phối hợp phòng ngừa, xử lý các vụ việc phức tạp phát sinh từ sớm, từ cơ sở.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố cùng các tổ chức chính trị - xã hội được đề nghị phát huy vai trò tuyên truyền, giám sát, hòa giải, đối thoại; nhân rộng các mô hình “Dân vận khéo”, tạo sự đồng thuận xã hội trong Nhân dân.

Đối với Đảng ủy các xã, phường, Hướng dẫn yêu cầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện toàn diện công tác tuyên truyền, vận động trên địa bàn; xây dựng kế hoạch cụ thể gắn với từng dự án, từng khu vực thu hồi đất và từng khu tái định cư; chủ động nắm bắt dư luận, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Nguyễn Như Quyền