Chuyển trọng tâm sang tháo gỡ điểm nghẽn, xử lý tồn đọng

Chương trình số 26-CTr/TU xác định mục tiêu quán triệt, triển khai hiệu quả Nghị quyết số 21-NQ/TW, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân Thủ đô. Thành phố chủ động tổng kết thực tiễn, nhận diện những bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn trong pháp luật về đất đai và các lĩnh vực liên quan, từ đó kiến nghị Trung ương sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế phù hợp với thực tiễn Hà Nội.

Yêu cầu xuyên suốt là chuyển mạnh từ “quán triệt, triển khai” sang “tổng kết thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn và kiến nghị hoàn thiện thể chế”, lấy kết quả giải quyết các vấn đề thực tiễn làm thước đo hiệu quả. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; gắn với kiểm tra, giám sát và xử lý trách nhiệm đối với nhiệm vụ chậm tiến độ.

Trong năm 2026, Thành phố tập trung rà soát hệ thống văn bản liên quan đến đất đai, xây dựng danh mục các vướng mắc và kiến nghị sửa đổi pháp luật; rà soát toàn bộ dự án sử dụng đất chậm triển khai, tồn đọng kéo dài để xác định nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý. Đồng thời, giải quyết các tồn tại trong quản lý đất nông nghiệp công ích, đất nông, lâm trường, đất rừng, đất quốc phòng, an ninh bàn giao cho địa phương và việc giao đất dịch vụ cho người dân bị thu hồi đất nông nghiệp; cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu phục vụ quản lý thống nhất.

Giai đoạn 2027-2030, Hà Nội phấn đấu hoàn thiện các văn bản thuộc thẩm quyền của Thành phố đồng bộ với Luật Đất đai sửa đổi và các luật liên quan; cơ bản xử lý các dự án chậm triển khai, tồn đọng kéo dài; hoàn thành hệ thống dữ liệu đất đai liên thông với dữ liệu quy hoạch, dân cư, thuế, tài chính và các cơ sở dữ liệu liên quan. Thành phố đặt mục tiêu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với 100% số thửa đất đủ điều kiện theo quy định.

Hoàn thiện thể chế, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai

Thành phố tập trung rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách về quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tài chính đất đai. Việc rà soát phải bảo đảm tính thống nhất giữa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch xây dựng và các quy hoạch ngành, lĩnh vực. Hà Nội đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, công khai quy hoạch để tạo điều kiện cho Nhân dân giám sát; kiến nghị Trung ương giảm chồng chéo giữa các loại quy hoạch.

Đối với giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thành phố yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh, chống thất thoát tài sản nhà nước và ngăn chặn lợi ích nhóm. Cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; ưu tiên các dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, đồng thời bảo đảm điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại các khu tái định cư và giải quyết dứt điểm những tồn tại, khiếu nại, tố cáo liên quan.

Thành phố tiếp tục kiến nghị hoàn thiện cơ chế xác định giá đất dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; nghiên cứu điều tiết hợp lý phần giá trị tăng thêm từ đất do quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị tạo ra. Cùng với đó, xây dựng cơ sở dữ liệu về quỹ đất có khả năng khai thác, bao gồm đất do Nhà nước quản lý, đất sau thu hồi, đất dôi dư sau sắp xếp cơ sở nhà, đất, đất của doanh nghiệp nhà nước, đất phụ cận công trình hạ tầng và đất thuộc các dự án chậm triển khai, vi phạm pháp luật.

Định hướng đặt ra là chuyển từ tư duy “quản lý quỹ đất hiện có” sang “chủ động tạo lập và phát triển quỹ đất để tạo nguồn lực cho phát triển”, gắn với các tuyến đường sắt đô thị, đường vành đai, trục giao thông chiến lược và khu vực chỉnh trang, tái thiết đô thị. Thành phố đồng thời rà soát, xử lý đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh, đất trụ sở dôi dư, đất sau cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước và các dự án tồn đọng; kiên quyết thu hồi đất sử dụng sai mục đích, để hoang hóa, lãng phí hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kỷ cương và trách nhiệm

Hà Nội quyết tâm cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026; đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Thành phố mở rộng giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với các thủ tục đủ điều kiện; kiện toàn cơ quan quản lý đất đai theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Công tác thanh tra, kiểm tra tập trung vào các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, tiêu cực như quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, xác định giá đất, đấu giá quyền sử dụng đất, lựa chọn nhà đầu tư và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Thành phố tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong phát hiện, xử lý vi phạm; nâng cao chất lượng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai, hạn chế phát sinh khiếu kiện đông người, kéo dài, vượt cấp. Đồng thời, tập trung khắc phục các vi phạm đã được cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán kết luận, kiến nghị.

Thành ủy yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò giám sát của HĐND, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, cơ quan báo chí và Nhân dân. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, nhất là người đứng đầu, phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm, trục lợi, thất thoát hoặc lãng phí đất đai trong phạm vi quản lý. Công tác tuyên truyền, dân vận cần gắn với việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, định hướng dư luận xã hội, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, xuyên tạc, tạo đồng thuận trong quá trình thu hồi đất và triển khai các dự án.

Về tổ chức thực hiện, Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc triển khai Chương trình; Đảng ủy UBND Thành phố lãnh đạo xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và định kỳ sơ kết, tổng kết; Đảng ủy HĐND Thành phố lãnh đạo thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Nghị quyết số 21-NQ/TW, gắn với giám sát thực hiện. Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Thành phố tăng cường tuyên truyền, vận động, giám sát, phản biện xã hội; các ban Đảng, Văn phòng Thành ủy thực hiện nhiệm vụ theo chức năng. Các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị chủ động cụ thể hóa Chương trình thành kế hoạch phù hợp, thường xuyên rà soát, đề xuất tháo gỡ vướng mắc và định kỳ báo cáo kết quả.

Thông qua việc triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hà Nội hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai; khắc phục tình trạng lãng phí, bỏ hoang, dự án chậm triển khai; bảo đảm công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, qua đó phát huy nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số”.

Nguyễn Như Quyền