Từ nỗi lo chất lượng bữa ăn bán trú trường học...

Mở đầu phiên chất vấn, công tác quản lý bữa ăn bán trú tại các trường học - vấn đề tác động trực tiếp đến hàng triệu gia đình Thủ đô - đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của hội trường.

Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương chất vấn các vấn đề quan tâm

Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương (Tổ đại biểu số 4) thẳng thắn chỉ ra thực trạng: Dù Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố đã đi vào cuộc sống, hỗ trợ đắc lực cho 3.202 trường học (đạt tỷ lệ 88,4%) tổ chức ăn bán trú, nhưng chất lượng giữa các cơ sở vẫn còn chênh lệch lớn. Việc kiểm soát, lựa chọn nhà cung cấp ở một số nơi chưa chặt chẽ, thiếu tính minh bạch. Đáng chú ý, việc xây dựng đề án tổng thể và đẩy mạnh số hóa còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương đặt câu hỏi trách nhiệm và yêu cầu một giải pháp đột phá để chấm dứt tình trạng chất lượng bữa ăn phụ thuộc vào sự "may rủi" của từng trường.

Đại biểu Trần Đức Phương chất vấn tại kỳ họp

Cùng chung mối quan tâm, đại biểu Trần Đức Phương (Tổ đại biểu số 12) phản ánh việc phụ huynh học sinh hiện nay rất khó tiếp cận các thông tin về nhà cung cấp, điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP). Đại biểu đề nghị làm rõ lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và thời điểm hệ thống này chính thức vận hành.

Trách nhiệm của người đứng đầu: "Sở Giáo dục và Đào tạo tin rằng khi có đề án và có cơ sở dữ liệu tốt sẽ khắc phục tối đa những sự việc có thể xảy ra liên quan đến bữa ăn bán trú. Tuy nhiên, lãnh đạo các nhà trường vẫn phải chịu trách nhiệm toàn diện trong phạm vi quản lý, thực hiện nghiêm quy trình kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn".

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam trả lời chất vấn

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, Sở đang khẩn trương phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ phát triển phần mềm quản lý chuyên dụng. Công cụ này cho phép xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu "sạch" về tất cả các đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Dựa vào đây, các trường sẽ đặt hàng công khai. Đặc biệt, việc lựa chọn đơn vị cung cấp sẽ được giao về cho các địa phương thực hiện, giúp giảm bớt gánh nặng công việc ngoài chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.

...Đến bài toán kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật từ gốc

Một "điểm nóng" khác được xới lên tại nghị trường là tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) không đúng quy định. Đại biểu Nguyễn Văn Thường (Tổ đại biểu số 12) truy vấn gay gắt về việc nhiều vùng sản xuất vẫn bỏ qua thời gian cách ly thuốc BVTV, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao. Đặc biệt, đại biểu yêu cầu làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo phường Phúc Lợi khi các vi phạm này đã được HĐND thành phố chất vấn từ năm 2025 nhưng đến nay vẫn tái diễn.

Giải trình trước HĐND, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam thừa nhận dù từ đầu năm 2026 đến nay đã tổ chức gần 300 hội nghị tuyên truyền, giám sát, song ý thức của một bộ phận người dân vẫn chưa cao. Để giải quyết tận gốc, ngành Nông nghiệp thành phố đang xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ đến từng vùng sản xuất nhỏ lẻ, gắn với mã QR. Người nông dân sẽ phải cập nhật bắt buộc quá trình sử dụng thuốc BVTV lên hệ thống để phục vụ việc truy xuất nguồn gốc. Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành kết nối cơ sở dữ liệu dùng chung này trong năm 2027.

Giám đốc Sở Công Thương Võ Nguyên Phong trả lời chất vấn

Ở góc độ địa phương, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi Nguyễn Thị Thanh Hằng đã thẳng thắn nhận một phần trách nhiệm. Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Hằng lý giải khu vực bị phản ánh có khoảng 30 hộ sản xuất tự phát; địa phương đã liên tục tuyên truyền, hướng dẫn nhưng thời gian tới sẽ áp dụng các biện pháp hành chính mạnh tay hơn, kiên quyết xử lý các trường hợp cố tình vi phạm để không còn tình trạng tái diễn.

Đổi mới mô hình quản lý: Cần một đầu mối thống nhất

Khi thảo luận về công tác hậu kiểm và năng lực giám sát, đại biểu Nguyễn Vinh Quang (Tổ đại biểu số 30) và đại biểu Nguyễn Danh Phúc (Tổ đại biểu số 22) cùng chỉ ra một bất cập lớn: Việc kiểm tra ATTP tại các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể hiện nay chủ yếu dựa vào kiểm tra hồ sơ giấy tờ và test nhanh cảm quan, tỷ lệ kiểm nghiệm sâu tại phòng thí nghiệm còn rất thấp, nhất là ở cấp xã, phường. Nhiều cơ sở sau khi được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP đã không duy trì được tiêu chuẩn nhưng công tác hậu kiểm không phát hiện kịp thời.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường trả lời chất vấn

Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Trọng Diện nhìn nhận, khối lượng công việc ở cấp cơ sở hiện nay quá tải. Trong khi cấp thành phố có sự chia lửa của 3 ngành (Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường) thì cấp xã, phường chỉ có duy nhất một đầu mối phải gánh vác cả 3 lĩnh vực, dẫn đến việc thiếu hụt nguồn lực, trang thiết bị và năng lực chuyên môn chuyên sâu.

Để khắc phục triệt để tình trạng "lực bất tòng tâm" này, đồng chí Nguyễn Trọng Diện cho biết Sở Y tế đang chủ trì hoàn thiện Đề án đổi mới mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối thống nhất từ thành phố đến cơ sở. Dự kiến ngay trong tháng tới, Sở sẽ trình UBND thành phố đề án này cùng các cơ chế, chính sách thực hiện. Đồng thời, ngành Y tế sẽ đẩy mạnh số hóa, xây dựng bản đồ số đánh giá, xếp hạng các cơ sở ATTP giúp cơ quan chức năng dễ dàng quản lý và người dân thuận tiện tra cứu, giám sát.

Siết chặt không gian mạng, chặn đứng thực phẩm giả liên tỉnh

Trong bối cảnh công nghệ phát triển, mặt trận đấu tranh chống thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng đã lan sang môi trường kỹ thuật số. Đại biểu Nguyễn Hà Duy (Tổ đại biểu số 9) dẫn số liệu từ tháng 7-2025 đến hết tháng 6-2026, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đã xử lý gần 1.300 vụ vi phạm về ATTP (riêng 6 tháng đầu năm 2026 là 731 vụ), tiêu hủy lượng hàng lậu trị giá hơn 19 tỷ đồng và chuyển cơ quan Công an 26 vụ có dấu hiệu hình sự. Đại biểu Duy yêu cầu làm rõ các hành vi tinh vi trên mạng xã hội và tỷ lệ tái phạm.

Giám đốc Sở Công Thương Võ Nguyên Phong cho biết, các đối tượng vi phạm thường xuyên sử dụng tài khoản ảo, liên tục thay đổi thông tin nhận diện hoặc đóng trang bán hàng khi bị động để né tránh trách nhiệm. Để đối phó, Sở Công Thương đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên trách yêu cầu các chủ gian hàng, tài khoản kinh doanh trên các sàn TMĐT phải xác thực điện tử. Song song với đó, Sở đã trình UBND thành phố Đề án thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử, xây dựng “gian hàng số Thủ đô” để minh bạch hóa nguồn gốc sản phẩm.

Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà trả lời chất vấn ý kiến đại biểu

Bổ sung thêm về giải pháp ngăn chặn các đường dây thực phẩm giả quy mô lớn, Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Nội Trịnh Quang Đức cho biết, do hoạt động buôn lậu hiện nay mang tính chất liên tỉnh, Sở Công Thương đã tham mưu UBND thành phố ký kết quy chế phối hợp giữa Ban Chỉ đạo 389 Hà Nội với Ban Chỉ đạo 389 của 10 tỉnh, thành phố lân cận. Việc trao đổi thông tin thường xuyên này đã giúp triệt phá nhiều vụ việc lớn ngay từ cửa ngõ. Lực lượng QLTT cam kết sẽ siết chặt kỷ cương, quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu kiểm tra, xử lý từ 900 đến 1.000 vụ việc vi phạm trong thời gian tới.

Phiên chất vấn khép lại với những cam kết mạnh mẽ và những mốc thời gian hoàn thành cụ thể từ phía lãnh đạo các cơ quan chính quyền. Việc ứng dụng công nghệ số thông qua các phần mềm quản lý bữa ăn bán trú, mã QR truy xuất nông sản, bản đồ số ATTP hay xác thực điện tử thương mại, kết hợp với việc tái cấu trúc mô hình quản lý thành "một đầu mối" chính là những bước đi mang tính chiến lược. Người dân Thủ đô có quyền kỳ vọng vào một hệ thống giám sát an toàn thực phẩm minh bạch, toàn diện và hiệu quả hơn trong tương lai gần.

Bảo Vy - Thanh Thủy