Nhìn thẳng vào những áp lực tăng trưởng

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, các đại biểu HĐND thành phố thống nhất đánh giá, mức tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm 2026 của Hà Nội đạt 8,22% là một kết quả tích cực, thể hiện nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, đối chiếu với kịch bản và mục tiêu tăng trưởng cả năm là 11%, áp lực dồn lên hai quý cuối năm là vô cùng nặng nề. Để cán đích, thành phố bắt buộc phải đạt tốc độ tăng trưởng bứt phá: quý III đạt 12,55% và quý IV đạt 14,3%.

Quang cảnh thảo luận tổ

Phân tích sâu về nguyên nhân tốc độ tăng trưởng của Thủ đô hiện đang thấp hơn một số địa phương như Hải Phòng (11,33%), Đà Nẵng (9,52%) và thành phố Hồ Chí Minh (8,55%), đại biểu Nguyễn Hồng Dân (Tổ 4) lưu ý rằng Hà Nội hiện có tới 17/22 chỉ tiêu tăng trưởng chưa đạt kịch bản kỳ vọng. Đi sâu vào thực địa, đại biểu Lê Minh Đức (Tổ Thạch Thất) và đại biểu Nguyễn Văn Luyến (Tổ 26) đồng loạt phản ánh công tác đầu tư công - vốn được coi là “vốn mồi” kích hoạt nền kinh tế - đang gặp rào cản lớn do biến động giá nguyên vật liệu, nguồn cung khan hiếm và tình trạng thiếu hụt nhân công trầm trọng. Hiện nay, toàn thành phố vẫn còn tới 341 dự án ngoài ngân sách và 320 dự án đầu tư công rơi vào tình trạng chậm tiến độ. Dù tổng số vốn giải ngân toàn thành phố đạt hơn 52% kế hoạch Chính phủ giao (cao hơn bình quân cả nước), song tỷ lệ giải ngân riêng lẻ ở cấp xã mới lẹt đẹt ở mức 19,76%.

Ở một khía cạnh tài chính khác, đại biểu Trần Thanh Hà, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố đưa ra hồi chuông cảnh báo về tính bền vững của nguồn thu ngân sách. Khoản thu từ đất dù đã sụt giảm mạnh tới 18.500 tỷ đồng (tương đương giảm 27,6% so với cùng kỳ) nhưng vẫn chiếm tỷ trọng quá lớn trong cơ cấu thu. Thực tế này đòi hỏi thành phố phải nhanh chóng đa dạng hóa các nguồn thu bền vững từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ chất lượng cao.

Tháo gỡ nút thắt quy hoạch, đất đai và môi trường

Để dọn đường cho dòng vốn đầu tư dịch chuyển vào Thủ đô, quy hoạch chính là “chìa khóa” mở cửa. Đại biểu Lê Minh Đức đề xuất, sau khi Hà Nội công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, UBND thành phố phải chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành khẩn trương hoàn thành đồng bộ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Đây là cơ sở pháp lý tối cao để các địa phương quản lý trật tự xây dựng, đồng thời giúp nhà đầu tư yên tâm "gõ cửa" triển khai dự án. Bên cạnh đó, đại biểu Đức cũng kiến nghị xử lý dứt điểm chính sách đất dịch vụ cho 1.570 hộ dân tại các xã Hạ Bằng, Hòa Lạc (vướng mắc do lịch sử địa giới Hà Tây và Vĩnh Phúc cũ) theo hướng tính nghĩa vụ tài chính tại thời điểm thu hồi đất nông nghiệp nhằm đảm bảo quyền lợi tối thượng, chính đáng của người dân.

Đại biểu Lê Minh Đức (Tổ Thạch Thất) thảo luận tổ

Song hành với đất đai, môi trường và thể chế hành chính được xem là hai điểm nghẽn mang tính "sống còn" đối với chất lượng phát triển. Đại biểu Lê Minh Tú (Tổ 16) thẳng thắn nhìn nhận, mặc dù thành phố đã có nhiều nỗ lực như triển khai vùng phát thải thấp tại Vành đai 1, nâng tỷ lệ xử lý rác bằng công nghệ đốt phát điện lên 83%, song tiến độ di dời các cơ sở ô nhiễm và việc xử lý tận gốc tình trạng nghẽn dòng tại các lưu vực sông nội đô như sông Nhuệ, sông Đáy vẫn chưa chuyển biến rõ nét. Đại biểu đề xuất cần đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào dự báo ô nhiễm và tối ưu hóa hệ thống iHanoi để người dân cùng tham gia giám sát.

Để giải quyết triệt để sự trì trệ trong bộ máy, đại biểu Nguyễn Hồng Dân đề xuất giải pháp mạnh mẽ: Đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số HanoiWorks để đánh giá thực chất hiệu quả công vụ theo OKR và KPI, gắn thẳng trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu với tiến độ của từng dự án.

Tìm kiếm động lực từ "Kinh tế số", "Kinh tế bạc" và Công nghiệp văn hóa

Trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, các đại biểu dành nhiều thời gian thảo luận về các động lực mới phát sinh từ chiều sâu nội tại của Thủ đô. Đại biểu Trần Đức Phương, Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm, nổi bật trong đó là việc lượng hóa dòng vốn đầu tư, ban hành Bộ chỉ số đánh giá chất lượng tăng trưởng trước ngày 30-9-2026 (gồm năng suất lao động, kinh tế số, chỉ số TFP...) và mở chiến dịch cao điểm xóa nghẽn chuyển đổi số cấp cơ sở.

Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng trao đổi tại buổi thảo luận

Đặc biệt, tư duy đón đầu xu thế được thể hiện rõ qua đề xuất phát triển "Kinh tế bạc" (Silver Economy) - chăm sóc người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số nhanh chóng. Đại biểu Nguyễn Đình Khuyến (Tổ Tây Hồ) và đại biểu Nguyễn Hà Duy, Ban Văn hóa - Xã hội đồng quan điểm cho rằng thành phố cần sớm ban hành định mức, đơn giá dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, thiết lập cơ chế hỗ trợ thủ tục minh bạch để thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào lĩnh vực này. Đối với công nghiệp văn hóa và kinh tế ban đêm, đại biểu Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội khẳng định dư địa của 1.350 làng nghề tại Hà Nội là vô cùng khổng lồ. Cần có cơ chế khơi thông nguồn lực trong nhân dân, lồng ghép bảo tồn văn hóa với thương mại du lịch để kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

Quyết tâm cao độ, hiện thực hóa các mục tiêu

Phát biểu chỉ đạo và làm rõ các vấn đề đại biểu quan tâm, Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai đề nghị UBND thành phố và chính quyền các cấp phải khẩn trương hành động, chủ động điều chuyển linh hoạt vốn từ các dự án nghẽn sang các công trình trọng điểm, có sức lan tỏa lớn, tránh việc chạy theo chỉ tiêu giải ngân một cách hình thức. Đồng thời, lưu ý việc phát hành trái phiếu Thủ đô theo cơ chế đặc thù phải được tính toán căn cơ vì đây là nguồn vốn phải hoàn trả.

Tiếp thu toàn diện ý kiến các tổ, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn khẳng định, thành phố xác định đầu tư xây dựng và thương mại - dịch vụ là hai mũi nhọn chủ lực trong nửa cuối năm. Đối với các dự án chây ỳ, vướng mắc pháp lý, thành phố sẽ kiên quyết thu hồi; các dự án đủ điều kiện sẽ áp dụng cơ chế "luồng xanh" để kích hoạt.

Khép lại phiên thảo luận với tinh thần cầu thị và quyết tâm chính trị cao nhất, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định: Mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% của năm 2026 hoàn toàn khả thi và có cơ sở vững chắc để hoàn thành. Điểm tựa lớn nhất chính là từ ngày 1-7-2026, Luật Thủ đô và các quy chế phân cấp, phân quyền mới đã chính thức đi vào cuộc sống, tháo gỡ hoàn toàn các nút thắt về thể chế.

Chủ tịch UBND thành phố phấn khởi chia sẻ, hàng loạt dự án giao thông trọng điểm, các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng hiện đã cơ bản hoàn tất giải phóng mặt bằng để chuyển sang giai đoạn tổng lực thi công xây lắp. Đặc biệt, lĩnh vực nhà ở xã hội sẽ là cú hích cực mạnh cho tăng trưởng khi thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư gần 60 dự án với quy mô hơn 100.000 căn hộ, đáp ứng Đề án 1 triệu căn của Chính phủ. Dự kiến khối lượng xây dựng nhà ở trong 6 tháng cuối năm sẽ tăng bùng nổ 75% so với đầu năm, tạo cú hích dây chuyền cho hàng loạt ngành công nghiệp phụ trợ.

Quang cảnh buổi thảo luận tại tổ

Đối với các tồn tại về đất đai, Chủ tịch UBND thành phố khẳng định nghị quyết xử lý trước mắt cho 22.000 trường hợp đất dịch vụ đã được chuẩn bị kỹ lưỡng. Đồng thời, việc thành phố mạnh dạn phân cấp quyền phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 về tận cấp xã, phường chính là minh chứng cho tinh thần đổi mới. Đồng chí Vũ Đại Thắng thẳng thắn chỉ rõ: "Điều đáng lo nhất hiện nay không phải là thiếu phân cấp, mà là một số nơi đã được giao quyền nhưng vẫn còn e ngại, chưa dám làm". Ngay trong tuần này, UBND thành phố sẽ tổ chức họp chuyên đề để rà soát, cởi bỏ tâm lý e dè tại cơ sở.

Với bệ phóng thể chế vượt trội, tư duy hành động quyết liệt và sự đồng lòng của cử tri, Thủ đô Hà Nội tự tin sẽ hội tụ mọi nguồn lực để hoàn thành thắng lợi kế hoạch năm 2026, tạo tiền đề vững chắc cho năm 2027 và những chặng đường phát triển tiếp theo.

Bảo Vy - Thanh Thủy