Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội, các đại biểu khách mời tham quan khu trưng bày mô hình chính Điện Kính Thiên

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội và các đại biểu khách mời dự buổi lễ

Tham dự có các đồng chí: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Bí thư Trung ương Đảng - Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo ban, bộ, ngành trung ương.

Đại biểu thành phố Hà Nội có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Trần Đức Thắng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố; lãnh đạo các sở, ngành Thành phố.

Dự buổi lễ còn có Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo; Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội Jonathan Wallace Baker.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội và các đại biểu khách mời bấm nút khởi công Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới năm 2010, là nơi hội tụ những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khảo cổ và kiến trúc, phản ánh tiến trình hơn một nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội. Trong đó, Điện Kính Thiên giữ vị trí đặc biệt, là trung tâm của Cấm thành Thăng Long, là nơi các hoàng đế cử hành nghi lễ thiết triều và tiến hành các hoạt động chính trị, ngoại giao mang tính chất nhà nước, là biểu tượng quyền lực tối cao, minh chứng cho sự hùng cường của quốc gia Đại Việt trong quá khứ.

Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên không chỉ nhằm phục hồi một công trình kiến trúc mà quan trọng hơn là từng bước khôi phục không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long, góp phần làm sáng rõ các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Phục dựng Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên là nhiệm vụ quan trọng, bước khởi đầu thực hiện tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035 trên nền tảng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định, Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên là dấu mốc quan trọng trên hành trình bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thế giới; thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và thành phố Hà Nội trong việc gìn giữ, trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.

Lễ khởi công là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu khảo cổ học, thư tịch và hợp tác quốc tế kể từ khi di sản được ghi danh. Các cuộc khai quật đã làm rõ địa tầng văn hóa dày khoảng 6 mét, nối tiếp từ thời tiền Thăng Long đến thời Nguyễn, cùng hệ thống nền móng Chính điện thời Lê. Ý kiến tư vấn của UNESCO, ICOMOS và các nhà khoa học đã tạo dựng cơ sở khoa học để triển khai dự án theo Văn kiện Nara, bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và sự hài hòa trong tổng thể Khu di sản.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố, Hà Nội luôn xác định, mọi bước đi phải đặt việc bảo tồn nguyên trạng di tích gốc và bảo vệ các tầng văn hóa khảo cổ lên hàng đầu; không can thiệp làm sai lệch dấu tích lịch sử; thực hiện đúng cam kết của Việt Nam với Công ước Di sản thế giới năm 1972 và các khuyến nghị của Ủy ban Di sản thế giới.        

Hà Nội cũng xác định, bảo tồn di sản phải trở thành bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô. Hà Nội vừa là đô thị hiện đại đang phát triển mạnh mẽ, vừa là Thủ đô nghìn năm văn hiến. Trong tầm nhìn phát triển Thủ đô trăm năm, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” không chỉ là những giá trị cần gìn giữ, mà phải trở thành nguồn lực cho phát triển. Hà Nội có thể và phải phát triển nhanh, hiện đại, nhưng sự phát triển ấy không được làm đứt mạch lịch sử và ký ức của Thăng Long - Hà Nội. Dự án Điện Kính Thiên chính là một hành động cụ thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.

Mô hình phục dựng điện Kính Thiên đang được trưng bày tại Di tích Hoàng thành Thăng Long

Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý, đây là một dự án đặc biệt, triển khai trực tiếp trong không gian Di sản thế giới và trên khu vực có các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng. Vì vậy, yêu cầu đầu tiên không phải là làm nhanh, mà là làm đúng, khoa học và thận trọng. Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ.

Đồng chí yêu cầu chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát phải tuân thủ nghiêm hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di sản. Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện các yếu tố khảo cổ mới hay những điều chưa rõ về mặt khoa học, cần chủ động khoanh vùng để chờ tham vấn từ các nhà khoa học, các chuyên gia; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà làm ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích.

“Di sản nghìn năm không thuộc về riêng một thế hệ. Mỗi thế hệ chỉ là người tiếp nhận, gìn giữ và có trách nhiệm trao truyền nguyên vẹn những giá trị quý báu ấy cho tương lai. Đó là trách nhiệm của Hà Nội hôm nay đối với Thăng Long nghìn năm lịch sử và tương lai trăm năm của Thủ đô” - Chủ tịch UBND Thành phố khẳng định.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại lễ khởi công, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo cho rằng, lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong một quá trình lâu dài nhưng thiết yếu, bao gồm nghiên cứu khoa học, tư liệu hóa, tham vấn, đối thoại nhằm phục dựng Điện Kính Thiên và khu vực xung quanh.

Đây là một quá trình đối thoại mẫu mực, bắt đầu từ năm 2023. Trung tâm Di sản Thế giới cùng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đã đồng hành và hỗ trợ ngay từ những bước đầu tiên cho đến quyết định thành công được Ủy ban Di sản Thế giới thông qua vào tháng 7 vừa qua, tại kỳ họp diễn ra ở Hàn Quốc. Điều này là minh chứng cho thấy Việt Nam, kể từ khi phê chuẩn Công ước Di sản Thế giới vào năm 1987, luôn coi trọng các tiêu chuẩn và uy tín của Công ước.

Ông Lazare Eloundou Assomo cũng đánh giá, giá trị của Khu Di sản Trung tâm Thăng Long không chỉ nằm ở những di tích khảo cổ và các công trình lịch sử, mà còn nằm trong nhiều lớp lịch sử, ký ức và truyền thống mà những di tích ấy lưu giữ, cũng như mối liên hệ bền chặt của khu di sản với người dân Hà Nội. Điện Kính Thiên, vốn gắn bó sâu sắc với lịch sử này, là một bộ phận quan trọng của Di sản Thế giới.

Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo nhìn nhận, việc phục dựng được khởi động ngày hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới. Bởi Việt Nam đã đầu tư đáng kể để làm sâu sắc hơn sự hiểu biết về khu di sản, những nỗ lực này, cùng với việc tiếp tục đối thoại, sẽ vẫn đóng vai trò thiết yếu trong quá trình triển khai tiếp theo.

Ông Trần Minh Sơn, thành viên Hội đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group cam kết bảo đảm tiến độ, chất lượng thi công

Thay mặt đơn vị thi công Dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên, ông Trần Minh Sơn, thành viên Hội đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group, cam kết huy động nguồn lực, phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các chuyên gia để bảo đảm tiến độ, chất lượng thi công; tuân thủ phương án được phê duyệt và những quy định về bảo tồn, bảo vệ di tích gốc trong suốt quá trình triển khai.

Tập đoàn Sun Group là đơn vị từng tham gia trùng tu, tôn tạo một số công trình gắn với lịch sử Thủ đô, trong đó có Cổng Trại Bảo an binh bên Nhà hát Hồ Gươm và Bắc Bộ Phủ. Đây đều là những công trình đòi hỏi sự thận trọng khi can thiệp vào kiến trúc hiện hữu và gìn giữ các dấu tích tạo nên giá trị lịch sử của di tích.

Trong bối cảnh Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực được tổ chức tại Việt Nam từ ngày 27-9 đến ngày 01-10-2026, những kinh nghiệm thực tế của Hoàng thành Thăng Long, đặc biệt trong nghiên cứu, bảo tồn và phục hồi Điện Kính Thiên sẽ góp phần giới thiệu những nỗ lực và cách tiếp cận của Việt Nam trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản; qua đó quảng bá hình ảnh Thăng Long - Hà Nội và nâng cao vị thế của Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long.

Phan Lâm - Nguyễn Thái