Quang cảnh hội thảo

Hội thảo góp ý xây dựng Luật Công nghiệp Công nghệ số do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội tổ chức đã diễn ra với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ về khoa học - công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ số, việc hình thành một khung pháp lý toàn diện, linh hoạt và bắt kịp thực tiễn được coi là bước đi chiến lược để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp công nghệ số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm an ninh trên không gian mạng.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao nhấn mạnh, thế giới đang bước vào một kỷ nguyên số, nơi các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, chuỗi khối... đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, vận hành và tổ chức xã hội. Trong bối cảnh đó, Đảng và Nhà nước đã xác định công nghiệp công nghệ số là một trong những trụ cột thúc đẩy tăng trưởng bền vững, đòi hỏi khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, người dân được bảo vệ và đổi mới sáng tạo được khuyến khích.

Tại hội thảo, các ý kiến đóng góp tập trung phân tích tính khả thi, tính bao quát và mức độ cập nhật của Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số (phiên bản 5.8 ngày 2-3-2025). TS. Lê Hồng Hà, Phó Chủ tịch Hội Tin học Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của Ban soạn thảo trong việc xây dựng cấu trúc luật mạch lạc, bao phủ các lĩnh vực công nghệ số trọng yếu, từ AI, blockchain, dữ liệu lớn đến hệ thống công nghệ nền tảng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một số quy định vẫn mang tính nguyên tắc và cần cụ thể hóa để có thể triển khai hiệu quả. Đồng thời, để luật không nhanh chóng trở nên lạc hậu trong một lĩnh vực biến động liên tục như công nghệ số, cần thiết kế cơ chế cập nhật linh hoạt và có tính phản hồi cao.

Đáng chú ý, nhiều đại biểu đề xuất bổ sung những nội dung thiết yếu liên quan đến sở hữu trí tuệ, bản quyền đối với sản phẩm công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và nội dung số. Vấn đề đạo đức công nghệ, trách nhiệm xã hội, quản trị rủi ro trong lĩnh vực tài sản số cũng được kiến nghị đưa vào luật. Cùng với đó, việc rà soát tính thống nhất giữa luật mới với các văn bản hiện hành như Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Công nghệ cao... là điều kiện tiên quyết để bảo đảm tính hợp pháp và khả năng thi hành.

Ở góc nhìn từ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoàng Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông – cho rằng dự thảo đã tích hợp một số cơ chế “đột phá” như thử nghiệm có kiểm soát, cơ chế khoán nhiệm vụ nghiên cứu. Dự thảo cũng dành riêng một chương cho nội dung phát triển doanh nghiệp công nghệ số, cho thấy sự ưu tiên rõ ràng về mặt thể chế. Tuy vậy, một phần đáng kể các điều khoản vẫn đang chờ hướng dẫn, quy định chi tiết từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ Khoa học và Công nghệ, điều này có thể kéo dài thời gian đưa luật vào cuộc sống nếu không được chuẩn bị đồng bộ ngay từ đầu.

Một số ý kiến cũng cho rằng, việc xây dựng luật cần tính đến thực tiễn chuyển đổi số trong các ngành nghề khác nhau và đặc thù từng lĩnh vực, tránh tình trạng một luật bao trùm nhưng thiếu chiều sâu. Đặc biệt, khái niệm “hệ sinh thái bán dẫn”, yếu tố then chốt của hạ tầng công nghệ hiện đại, cần được làm rõ và quy định cụ thể hơn để tránh hiểu sai và khó triển khai trong thực tiễn.

Phát biểu kết luận hội thảo, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, những phân tích sắc sảo và đóng góp đầy tâm huyết của các đại biểu. Những ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp gửi tới Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, làm cơ sở để tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số, dự kiến trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ IX năm 2025.

Việc xây dựng Luật Công nghiệp Công nghệ số không chỉ là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn mà còn là bước đi chiến lược để Việt Nam sẵn sàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới, nơi công nghệ, đổi mới sáng tạo và khung pháp lý tiên tiến sẽ trở thành nền tảng cho tăng trưởng, hội nhập và bảo vệ chủ quyền số quốc gia.

Trà Vy