Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc trưng bày "Hà Nội và những cửa ô"

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của ngày 10-10-1954, khi đoàn quân chiến thắng tiến về giải phóng Thủ đô. “Hình ảnh ‘Năm cửa ô đón mừng đoàn quân tiến về’ đã in sâu trong ký ức của người dân Hà Nội, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, mở ra thời kỳ mới vẻ vang trong lịch sử nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội" - đồng chí Lê Hồng Sơn khẳng định.

70 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu,” Thăng Long - Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế là Thủ đô anh hùng, Thành phố vì hòa bình, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa và ý chí kiên cường của dân tộc.

Tại buổi trưng bày, lãnh đạo Trung tâm Lưu trữ quốc gia I giới thiệu về các cửa ô - nét đặc trưng độc đáo của Hà Nội. Các cửa ô từng là cổng ngõ ra vào kinh thành Thăng Long xưa, điểm giới hạn giữa đô thị và vùng phụ cận, vừa kết nối giao thông vừa đảm nhiệm vai trò trấn giữ, bảo vệ kinh thành.

Các cửa ô không chỉ là chứng nhân của những biến cố lịch sử, mà còn ghi dấu khoảnh khắc thiêng liêng khi đoàn quân chiến thắng tiến vào Thủ đô trong ngày giải phóng lịch sử 10-10-1954. Sự kiện này không chỉ khép lại một trang sử chiến đấu hào hùng mà còn mở ra thời kỳ hòa bình, tái thiết và phát triển rực rỡ.

Sự kiện và trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I là dịp để người dân và du khách hiểu thêm về lịch sử Thăng Long - Hà Nội qua góc nhìn từ các cửa ô. Đây không chỉ là biểu tượng kiến trúc mà còn là minh chứng sống động về ý chí quật cường của nhân dân Hà Nội trong những thời khắc quyết định của lịch sử dân tộc.

Bằng những hoạt động thiết thực, Hà Nội đang không ngừng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, góp phần xây dựng một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và hòa bình. Bên cạnh đó, trưng bày giới thiệu về quá trình giải phóng Thủ đô Hà Nội (10-10-1954) và những bước phát triển của Thủ đô sau ngày đất nước thống nhất đến nay.

  Trưng bày nội dung "Hà Nội - Ngày trở về", đoàn quân tiến về 5 cửa ô

Trưng bày gồm 3 chủ đề. Trong đó, chủ đề “Cửa ô xưa” giới thiệu về lịch sử hình thành các cửa ô của Thăng Long - Hà Nội; kiến trúc; vai trò, công năng của các cửa ô Hà Nội; sự biến đổi về tên gọi và số lượng các cửa ô theo từng giai đoạn. Dưới sự tác động của người Pháp trong quá trình quy hoạch Hà Nội vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, các cửa ô Hà Nội đã dần bị phá hủy. Ô Quan Chưởng là chứng tích còn lại duy nhất đến ngày nay, lưu dấu về sự tồn tại và hình dáng của các cửa ô của Thăng Long - Hà Nội xưa.

Chủ đề “Cửa ô chiến thắng” kể lại câu chuyện lịch sử về sự kiện các đoàn quân Bộ đội cụ Hồ, các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô từ các cửa ô xưa tiến về giải phóng Hà Nội vào tháng 10-1954, đặc biệt là Lễ chào cờ chiến thắng tại sân vận động Cột Cờ ngày 10-10-1954, với sự tham gia của các đơn vị Quân đội nhân dân tham gia tiếp quản thành phố. Công chúng sẽ được xem những tài liệu, hình ảnh về những ngày giải phóng của quân dân Thủ đô trên các ngành: Nội chính, trước bạ, canh nông, giao thông, bưu điện, thuế…

Chủ đề “cửa ô Hà Nội hôm nay” làm nổi bật sự thay đổi diện mạo của Hà Nội sau những thay đổi địa giới hành chính; những định hướng quy hoạch Thủ đô của Đảng và Nhà nước đã giúp Hà Nội phát triển trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa; được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì hòa bình” (1999) và là thành viên của Mạng lưới thành phố sáng tạo (2019).

Trưng bày “Hà Nội và những cửa ô” sẽ phục vụ công chúng đến Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội kéo dài đến hết ngày 30-10.

Hoàng Lan