Thực tiễn cho thấy, làm tốt công tác phát triển đảng viên của tổ chức cơ sở Đảng góp phần xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao trình độ, năng lực lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Nếu Đảng ta không biết chọn lọc, kết nạp, đề bạt đồng chí mới thì đâu có như ngày nay”. Người vạch rõ tính tất yếu, yêu cầu, phương châm, phương pháp của công tác phát triển đảng là “Để làm tròn nhiệm vụ rất nặng nề nhưng rất vẻ vang... Đảng phải phát triển tổ chức của mình một cách thận trọng, vững chắc và rộng rãi trong quần chúng”. Vì vậy, công tác phát triển đảng viên là yêu cầu khách quan, thường xuyên trong hoạt động lãnh đạo và công tác tổ chức xây dựng Đảng.

Xác định vị trí, vai trò quan trọng của phát triển đảng viên trong công tác xây dựng Đảng, Đảng ta luôn chú trọng công tác kết nạp đảng viên. Tại Chỉ thị số 51-CT/TW, ngày 21-1-2000 của Bộ Chính trị đã khẳng định “Kết nạp đảng viên là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, có tính quy luật trong công tác xây dựng Đảng cũng như trong quá trình phát triển, hoạt động lãnh đạo của Đảng, nhằm tăng thêm sức chiến đấu và bảo đảm sự kế thừa, phát triển của Đảng”. Trải qua 91 năm qua cho thấy, nhờ làm tốt công tác phát triển đảng viên, Đảng ta đã không ngừng lớn mạnh, từ chỗ chỉ có hơn 5.000 đảng viên trước khi giành chính quyền, Đảng ta đã phát triển lên hàng triệu đảng viên, với hàng vạn cơ sở Đảng, đủ sức lãnh đạo đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Quan điểm xuyên suốt của Hồ Chí Minh về phát triển đảng viên là “coi trọng chất lượng”, “Đảng mạnh không phải chỉ do số lượng đảng viên quyết định; số lượng đảng viên chỉ trở thành sức mạnh một khi nó đạt những yêu cầu về chất lượng”. Theo Người, nếu không quán triệt và thực hiện đúng đắn vấn đề có tính nguyên tắc đó, thì dù có kết nạp được nhiều đảng viên, dù số lượng đảng viên tăng, vẫn không làm cho tổ chức Đảng mạnh lên mà trái lại có khi còn làm cho tổ chức Đảng trở nên lỏng lẻo, biến Đảng thành câu lạc bộ, không làm tròn vai trò người lãnh đạo. Người luôn nhắc nhở “Đảng không phải chỉ cần số cho nhiều, tuy nhiều là tốt, nhưng phải có cái chất của người đảng viên”; “Khi kết nạp đảng viên mới cần phải giữ đúng những điều kiện Trung ương đã quy định và kết hợp với những công tác trọng tâm. Quyết không nên tùy tiện, cẩu thả, tách rời công việc thực tế... Khi kết nạp thì thủ tục phải nghiêm nhưng giản đơn”. Người nhấn mạnh: “Gọi là đảng viên thì phải nhận rõ, phải biết rõ Đảng ta phải làm gì, vào Đảng để làm gì”.

Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu các tổ chức Đảng phải có kế hoạch phát triển Đảng trong từng thời kỳ, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ lãnh đạo cách mạng của Đảng; phải tiến hành thật tích cực, chủ động, không bị động, ỷ lại ngồi chờ người có đủ điều kiện rồi kết nạp theo lối ăn sẵn, phải gây dựng, đẩy mạnh phong trào cách mạng để trên cơ sở đó mà phát hiện, tìm hiểu, tuyên truyền, giáo dục và rèn luyện các phần tử tích cực, nâng cao dần trình độ của họ từ thấp đến cao, tạo cho họ có đủ điều kiện trở thành người đảng viên. Khi xét kết nạp người vào Đảng, phải xem xét toàn diện cả trình độ giác ngộ, động cơ vào Đảng, cả phẩm chất đạo đức và năng lực hành động thực tế, cả lý lịch gia đình, bản thân và uy tín trước quần chúng...; phải xem xét sự rèn luyện, tu dưỡng và kết quả hoàn thành nhiệm vụ trong một quá trình liên tục với những điều kiện, hoàn cảnh và những thử thách khác nhau, phải thực hiện nghiêm chỉnh các nguyên tắc, thủ tục kết nạp Đảng, hết sức cảnh giác, đề phòng các phần tử thù địch, cơ hội chui vào Đảng. Chống giản đơn, phiến diện, chạy theo chỉ tiêu số lượng, kết nạp ẩu, hoặc vin vào thận trọng sinh ra rụt rè, bảo thủ, hẹp hòi, cục bộ. Phát triển Đảng phải luôn luôn đi đôi với củng cố Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đây là hai vấn đề rất quan trọng của công tác xây dựng Đảng, có quan hệ hữu cơ với nhau. Củng cố Đảng tốt là điều kiện để tiến hành phát triển Đảng có chất lượng. Phát triển Đảng có chất lượng là cơ sở để củng cố Đảng tốt hơn.

Để công tác phát triển đảng thật sự có chất lượng, xứng đáng với niềm tin, ước muốn của Bác Hồ lúc sinh thời, các cấp ủy, tổ chức Đảng cần tiếp tục nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Kết luận số 01-KL/TW ngày 18-5-2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW; chú trọng gắn kết hoạt động phát triển đảng viên với các hoạt động xây dựng tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên theo tinh thần Chỉ thị số 28-CT/TW, ngày 21-1-2019 của Ban Bí thư.

Các cấp ủy, tổ chức Đảng phải chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, thực hiện tốt nhiều khâu, nhiều bước theo một quy trình chặt chẽ, nghiêm túc từ tuyên truyền, giáo dục, tạo nguồn, bồi dưỡng, kết nạp đến giúp đỡ đảng viên dự bị trở thành đảng viên chính thức, trong đó khâu tạo nguồn, bồi dưỡng đối tượng kết nạp Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì chỉ có tạo nguồn, bồi dưỡng tốt thì mới bổ sung được cho Đảng những người ưu tú nhất, tiêu biểu nhất, góp phần nâng cao chất lượng lãnh đạo, uy tín và sức chiến đấu của tổ chức Đảng. Ngược lại, nếu làm không tốt, không chỉ triệt tiêu tính tích cực phấn đấu của quần chúng mà tổ chức Đảng, đảng viên sẽ mắc bệnh hẹp hòi, cầu toàn hoặc tùy tiện hạ thấp tiêu chuẩn và điều kiện của người vào Đảng, gây tác hại nhiều mặt, làm cho công tác phát triển đảng viên không thực hiện được yêu cầu đề ra. Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm của đảng viên trong việc chủ động phát hiện, giới thiệu người vào Đảng và trách nhiệm trước chi bộ về hiệu quả công tác giáo dục, bồi dưỡng, về chất lượng của người vào Đảng trước khi kết nạp... Hằng năm lấy kết quả công tác bồi dưỡng, phát triển đảng viên ở cơ sở làm căn cứ tính điểm thi đua khen thưởng.

Đồng Thị Kim Loan