Các đồng chí lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội dâng hương tại đền Đồng Cổ

Dự buổi lễ có các đồng chí: Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thị Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội; Ngô Thị Thanh Hằng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội; Hà Minh Hải, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cùng lãnh đạo quận Tây Hồ và đông đảo nhân dân trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến cho biết, những năm qua, nhận thức được tầm quan trọng của di sản văn hóa, quận Tây Hồ luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác gìn giữ, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; coi đây là nhiệm vụ quan trọng, một trong những động lực tạo nên bản sắc và sức mạnh nội sinh trong quá trình phát triển quận trở thành một trong những Trung tâm dịch vụ - du lịch - văn hoá của Thủ đô.

Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến phát biểu tại buổi lễ

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, sự phát triển ngàn năm văn hiến của Thăng Long - Hà Nội, ngày nay, trên địa bàn quận Tây Hồ còn lưu lại nhiều di tích lịch sử - văn hóa giá trị, với 71 di tích lịch sử - văn hoá trong đó có 42 di tích đã được xếp hạng. Nhiều di tích mang giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc sắc, độc đáo, dù đã trải qua quá trình đô thị hóa nhưng đến nay vẫn luôn trường tồn với thời gian, gắn liền với truyền thống yêu nước của dân tộc.

Tiêu biểu là ngôi đền Đồng Cổ được xây dựng năm 1028, thời Lý, thờ thần Trống Đồng linh thiêng tại làng Đông Xã xưa, hiện nay là số 353 phố Thụy Khuê, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội. Đền được Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích Lịch sử.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo thành phố Hà Nội tặng hoa chúc mừng quận Tây Hồ

Theo Chủ tịch UBND quận Tây Hồ, mặc dù đây không phải là nơi gốc tích thờ Thần Đồng Cổ, bởi vốn nơi Đền thờ Thần Đồng Cổ ở Núi Đồng Cổ, xã Đan Nê, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, chỉ ở Đền Đồng Cổ, phường Bưởi, quận Tây Hồ mới có Hội thề Trung hiếu. Một lễ hội duy nhất, độc đáo và có giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện rõ tính cách Việt Nam, truyền thống Việt Nam.

Kể từ năm 1028, khi Vua Lý Thái Tông cho dựng đàn thề, khởi xướng lễ thề với mục đích răn dạy các quần thần, tướng sĩ và con dân trong thiên hạ, Hội thề Trung hiếu Đền Đồng Cổ cùng Lễ hội đền Quảng Chiếu là hai lễ hội lớn và quan trọng bậc nhất của Kinh thành Thăng Long trong triều đại nhà Lý. Lễ hội đền Đồng Cổ là lễ hội của triều đình, hướng về nguồn cội. Đây là hội thề quốc gia có ý nghĩa hết sức đặc biệt, nên được Hoàng đế và triều đình dành nhiều sự quan tâm và chỉ đạo rất sát sao. Hầu hết tôn thất, quan lại trong triều và mọi người dân ở trong và ngoài kinh thành Thăng Long đều về dự hội thề với tinh thần tận trung, tận hiếu, cầu mong cho quốc thái dân an. Sang thời Trần, Hội thề còn đề cao sự trong sạch của người làm quan.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương trao Quyết định ghi danh Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho quận Tây Hồ

Nét đặc sắc của Hội thề đền Đồng Cổ chính là sự hòa hợp, kết quyện giữa nghi thức cung đình và dân gian, mượn oai thần linh để tạo nên sự thăng hoa và hết mình của toàn thể cộng đồng vì sự ổn định xã hội, phát triển đất nước. Đây thực sự là một lễ hội đặc biệt. Bởi theo các nhà khoa học, toàn miền Bắc hiện chỉ có hai Hội thề, một là Lễ hội Minh thệ ở Hải Phòng, hai là Hội thề trung hiếu ở đền Ðồng Cổ, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.

"Trải qua các triều đại trong lịch sử, từ thời Lý đến thời Trần, Lê và thời đại Hồ Chí Minh, lời thề này vẫn được duy trì, tiếp nối và còn nguyên giá trị. Ngày nay, cứ tới ngày mùng 4 tháng Tư âm lịch hằng năm, chính quyền và Nhân dân làng Đông Xã, phường Bưởi, quận Tây Hồ lại nô nức mở hội... Dù 995 năm đã trôi qua cùng với bao biến thiên, bản sắc văn hóa trong Lễ hội Đền Đồng Cổ đã và đang được cộng đồng duy trì, thực hành, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh của cộng đồng nơi đây” - Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến nhấn mạnh.

Để định vị giá trị, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa này một cách tương xứng, trong thời gian qua, với sự đồng hành, hỗ trợ của Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội, sự hướng dẫn, giúp đỡ của Cục di sản văn hoá phi vật thể, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, các nhà khoa học đầu ngành văn hoá, quận Tây Hồ đã hoàn thành việc lập hồ sơ khoa học đề nghị ghi danh Hội thề Trung hiếu Đền Đồng Cổ vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Đồng thời, nhân kỉ niệm 995 năm Lễ hội truyền thống Hội thề trung hiếu đền Đồng Cổ, UBND quận Tây Hồ đã triển khai nhiều hoạt động có ý nghĩa thiết thực như: Tổ chức dâng hương và trao đổi kinh nghiệm tại đền Đồng Cổ, làng Đan Nê, xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa; tọa đàm Bảo vệ và phát huy giá trị di sản Văn hóa phi vật thể “Hội thề đền Đồng Cổ”; tổ chức chương trình ngoại khóa giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa cho học sinh; tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao quần chúng...

Chương trình nghệ thuật chào mừng lễ kỷ niệm

Lễ kỷ niệm 995 năm Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ (1028-2023) và Lễ công bố quyết định ghi danh Hội thề Trung hiếu vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia diễn ra với các nghi thức dâng hương, màn khai từ, công bố quyết định ghi danh Hội thề Trung hiếu vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch.

Phần hội là chương trình nghệ thuật đặc biệt với màn kịch múa sử thi về huyền tích đền Đồng Cổ và sự kiện vua Lý Thái Tông khai mở Hội thề Trung hiếu sau sự kiện Loạn Tam Vương. Chương trình nghệ thuật là sự kết hợp tinh tế giữa âm nhạc, múa, hiệu ứng ánh sáng và các loại hình nghệ thuật dân gian: Hát xẩm, hát chèo, diễn ca, múa trống, rước rồng... với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú và đoàn nghệ thuật Nhà hát Tuồng Việt Nam, giúp người xem cảm nhận rõ nét sự linh thiêng, đậm đà bản sắc Thăng Long - Hà Nội của Lễ hội đền Đồng Cổ.

Lễ hội kéo dài đến hết ngày 22-5, với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao truyền thống. Trong đó, ngày 22-5 sẽ diễn ra nghi thức tái hiện Hội thề Trung hiếu tại đền Đồng Cổ.

Toàn Lương - Hải Linh