Dự phiên giải trình có các đồng chí: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Thị Tuyến; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn; các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy: Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà, Bí thư Quận ủy Thanh Xuân Bùi Huyền Mai.

Quang cảnh phiên giải trình

Nhiều trường học thiếu diện tích đất, khu sân chơi, bãi tập

Phát biểu khai mạc phiên giải trình, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cho biết: Thường trực HĐND thành phố quyết định lựa chọn nhóm vấn đề giải trình về công tác xây dựng trường công lập đạt chuẩn quốc gia và việc đầu tư cải tạo, xây mới trường mầm non, trường phổ thông của thành phố Hà Nội. Đây là vấn đề rất quan trọng, cấp thiết, đang được thành phố tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và được dư luận, cử tri, nhân dân rất quan tâm.

Theo báo cáo của UBND thành phố và qua giám sát, khảo sát của Thường trực HĐND thành phố, đến nay, tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia của thành phố mới đạt 72,7%, trong khi theo chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội XVII Đảng bộ thành phố, đến năm 2025 sẽ đạt 80-85%. Một số trường chuẩn quốc gia gặp khó khăn trong việc bảo đảm, duy trì các tiêu chí, tiêu chuẩn; một số trường học thuộc khu vực nội thành có sĩ số học sinh/lớp cao, vượt quy định; nhiều trường học thiếu diện tích đất, khu sân chơi, bãi tập; trường thuộc khu vực ngoại thành thiếu các điều kiện cơ sở vật chất, phòng lớp học, phòng bộ môn, thiết bị và đồ dùng dạy học. Hằng năm, số lượng trường cần công nhận mới và công nhận lại rất lớn, trong khi việc tổ chức thực hiện gặp nhiều vướng mắc, khó khăn, cần có các giải pháp để tháo gỡ.

Do tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều khu nhà ở, khu đô thị mới hình thành, dân số cơ học tăng nhanh nên dù đã cải tạo, xây mới được nhiều trường học nhưng tình trạng quá tải trường học công lập vẫn xảy ra ngày càng nghiêm trọng tại một số quận, huyện, đặc biệt là các quận nội thành.

Vấn đề quy hoạch, đầu tư cải tạo, xây dựng trường công lập; thu hồi các dự án chậm triển khai vi phạm Luật Đất đai để bố trí xây dựng trường công lập; dành quỹ đất sau di dời để xây dựng trường công lập đã được Thường trực HĐND thành phố, các ban HĐND thành phố giám sát nhiều kỳ nhưng việc tổ chức thực hiện các kiến nghị giám sát chưa có nhiều kết quả.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố phát biểu khai mạc phiên giải trình

“Xuất phát từ mục đích, yêu cầu đó, trên cơ sở Chương trình giám sát năm 2023 của HĐND thành phố, Thường trực HĐND thành phố đã tổ chức khảo sát, làm việc với các địa phương, sở, ngành, đơn vị liên quan và thông qua buổi giải trình hôm nay chúng tôi sẽ tổng hợp, làm rõ các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm của các cấp, ngành và các cơ quan, tổ chức liên quan, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp, lộ trình để nâng cao hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng trường công lập đạt chuẩn quốc gia và đầu tư cải tạo, xây mới trường mầm non, trường phổ thông đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và đảm bảo tiến độ theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố” - đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh.

Tại phiên họp giải trình này, Thường trực HĐND thành phố đề nghị các đại biểu HĐND quan tâm, tập trung nêu rõ các nội dung, yêu cầu đơn vị cần giải trình. Nội dung bám sát vào yêu cầu mà Thường trực HĐND đã xác định tại kế hoạch tổ chức phiên giải trình.

Đối với các cá nhân, đơn vị được yêu cầu giải trình, Thường trực HĐND thành phố yêu cầu báo cáo, giải trình, làm rõ vấn đề được Thường trực HĐND thành phố yêu cầu và đại biểu HĐND thành phố nêu. Báo cáo ngắn gọn, đúng trọng tâm, đi thẳng vào vấn đề, trong đó tập trung làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, lộ trình khắc phục, các giải pháp, đề xuất, kiến nghị trong thời gian tới.

Căn cứ kết quả giải trình của các sở, ngành, quận, huyện và phương hướng, lộ trình, giải pháp; Thường trực HĐND thành phố sẽ thông qua kết luận phiên giải trình, tổ chức giám sát việc thực hiện nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng công tác xây dựng trường công lập đạt chuẩn quốc gia và đầu tư cải tạo, xây mới trường mầm non, trường phổ thông của thành phố Hà Nội góp phần xây dựng Thủ đô thực sự là trung tâm giáo dục đào tạo của cả nước và đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của cử tri, nhân dân Thủ đô.

Đồng chí Lê Anh Quân, Thành uỷ viên, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư phát biểu tại phiên giải trình

Xây mới và cải tạo 1.362 trường học các cấp trong 10 năm

Theo Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Lê Anh Quân, sau 10 năm thực hiện quy hoạch, đến nay Hà Nội đã có 1.362 trường học được xây mới và cải tạo nâng cấp. Đến hết tháng 9-2023, số trường công lập đạt chuẩn quốc gia tại Hà Nội đạt tỷ lệ 72,7%. Trong đó: Mầm non đạt 71,9%; tiểu học 68,3%; trung học cơ sở 80,1%; trung học phổ thông 66,9%.

Bên cạnh kết quả đạt được, thì thành phố vẫn còn thiếu quỹ đất xây dựng, mở rộng trường học trong các quận nội đô và một số vùng tập trung đông dân cư (tại các khu đô thị, khu công nghiệp...). Cụ thể, vẫn còn 35 phường thuộc 8 quận thiếu 43 trường học (không đạt chỉ tiêu tối thiểu của Quy hoạch mạng lưới), tập trung chủ yếu tại 4 quận nội đô. Một số phường, xã khu vực ngoài đê (thuộc các quận Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Tây Hồ...) bị giới hạn về mật độ xây dựng, tầng cao theo quy định của Luật Đê điều. Quy hoạch mạng lưới trường học không theo kịp được tốc độ gia tăng dân số; tình trạng thiếu trường, lớp học, số học sinh tăng cao dẫn đến nhiều trường không giữ được chuẩn quốc gia.

Tại phiên giải trình, các đại biểu đã đặt câu hỏi, yêu cầu UBND và các sở, ngành, quận báo cáo, làm rõ khó khăn, vướng mắc vì sao tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia thấp; chất lượng giáo viên như thế nào? Đồng thời, đại biểu đề nghị các cơ quan chức năng đưa ra các giải pháp, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVII đạt 80-85% trường công lập đạt chuẩn quốc gia; đặc biệt đối với với những quận khó khăn như Hoàng Mai, Đống Đa…

Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương đặt câu hỏi tại phiên giải trình

Trả lời các vấn đề trên, Phó Bí thư Quận uỷ, Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai Nguyễn Minh Tâm cho biết: Quận Hoàng Mai là quận đông dân nhất thành phố với khoảng 700 nghìn người, trong đó hơn 100 nghìn cháu trong độ tuổi đi học, mỗi năm trung bình tăng cơ học khoảng 4 nghìn cháu, nên công tác tuyển sinh đầu cấp của quận gặp nhiều khó khăn, bất cập; trong đó có năm phải thực hiện bốc thăm cho các cháu mầm non. Thời gian tới, quận tập trung chủ yếu vào 4 giải pháp: Lập các kế hoạch tuyển sinh cụ thể; triển khai tuyển sinh trực tuyến; đẩy mạnh nhanh các dự án xây dựng trường học và khuyến khích đầu tư các trường ngoài công lập.

Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu, Thành uỷ viên, Giám đốc Sở Tài chính trả lời tại phiên giải trình

Theo Phó Bí thư Quận uỷ, Chủ tịch UBND quận Đống Đa Lê Tuấn Định cho biết, hiện nay quận cần 7 trường học công lập đạt chuẩn quốc gia. Quận đã hoàn thành 13/33 dự án, chuẩn bị cho 9 dự án mới để đảm bảo số trường chuẩn theo quy định. Thực tế, quận Đống Đa có diện tích đất cho các trường rất chật hẹp, hiện nay 1 trường khoảng 60 lớp, trung bình số học sinh 40-60 học sinh/lớp. Về giải pháp, Chủ tịch UBND quận Đống Đa khẳng định, quận sẽ tập trung đầu tư mạnh vào các dự án mới; đồng thời, có đề án sáp nhập những điểm trường nhỏ vào các trường lớn để đảm bảo số trường đạt chuẩn theo quy định.

Đồng chí Trần Thế Cương, Thành uỷ viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo trả lời tại phiên giải trình

Giám đốc Sở Xây dựng Võ Nguyên Phong cho rằng, Hà Nội có 4 quận nội thành cũ dân số đông, mật độ dân cư cao nên việc dành quỹ đất xây dựng cơ sở giáo dục được thành phố và địa phương quan tâm. Để giải quyết vấn đề này, Hà Nội cần đề xuất giải pháp, bố trí điện tích đất đáp ứng đảm bảo đủ lớp học cũng như phòng học chuyên đề cho các cháu. Bên cạnh đó, việc thiết kế phải có tính toán tổng mặt bằng công trình giáo dục phù hợp như tầng thấp cho học sinh, khối hiệu bộ thì ở tầng trên.

Trả lời giải trình, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Trần Thế Cương cho biết, Hà Nội có số lượng học sinh đông nhất cả nước với 2,3 triệu học sinh. Mỗi năm, trung bình Hà Nội lại tăng thêm từ 40.000 đến-50.000 học sinh, đòi hỏi thành phố triển khai xây dựng trường học mới cả công lập và ngoài công lập mỗi năm từ 30 đến 40 trường học mới đáp ứng số học sinh tăng mỗi năm.

Để hoàn thành chỉ tiêu trường chuẩn quốc gia đến năm 2025 đạt từ 80-85%, đồng chí Trần Thế Cương cho biết, vấn đề nâng trường đạt chuẩn quốc gia và công nhận lại trường đạt chuẩn quốc gia đang được các cấp, các ngành nỗ lực, cố gắng và giai đoạn 2023-2025, toàn Hà Nội phải công nhận mới 410 trường, công nhận lại 1.150 trường.

Đồng chí Vũ Thu Hà, Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố tiếp thu, trả lời vấn đề đại biểu nêu

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Thị Liễu cho biết, năm học 2023-2024, thành phố vẫn thiếu 10.915 giáo viên và đã có văn bản đề xuất Trung ương giao bổ sung 8.900 chỉ tiêu. Cùng với các giải pháp trên, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND thành phố phân cấp cho các quận, huyện chủ động tuyển dụng giáo viên; cân đối biên chế viên chức để ưu tiên cho giáo dục.

Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Xuân Lưu cho biết, ngân sách thành phố Hà Nội dành cho giáo dục chiếm 32,8% tổng chi ngân sách thành phố, so với trung ương là ở mức độ rất cao. Việc bố trí kinh phí mua sắm trang thiết bị, cơ sở vật chất dạy và học, hàng năm bố trí đầy đủ với cơ sở giáo dục do Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý; với cấp quận, huyện bình quân hàng năm cũng dành 1,5 tỷ đồng. Hiện Hà Nội thực hiện đúng lộ trình đến năm 2025 theo Thông tư của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối với câu hỏi của đại biểu nêu về thực trạng trong khu đô thị, hạ tầng xã hội lúc nào cũng đi sau; dự án trường mầm non nằm trong khu nghĩa trang khá phổ biến… Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trúc Anh thừa nhận ngành có nhiều bất cập trong công tác quy hoạch, đồng thời cho biết, sắp tới sẽ cùng Sở Giáo dục và Đào tạo rút kinh nghiệm vấn đề này.

Đề xuất giải pháp đặc thù cho xây dựng trường học công lập

Thay mặt UBND thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu HĐND thành phố và khẳng định, sau phiên giải trình, để đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường công lập đạt chuẩn quốc gia và việc đầu tư cải tạo, xây mới trường mầm non, trường phổ thông của thành phố Hà Nội, UBND thành phố sẽ tiếp tục thực hiện quyết liệt chỉ đạo của Thành ủy và tập trung chỉ đạo thực hiện ngay các nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trong đó, thành phố rà soát các quy hoạch hiện có liên quan đến giáo dục, để cập nhật thống nhất, đề xuất điều chỉnh bổ sung những nội dung của Nghị quyết số 05/2012/NQ-HĐND, ngày 5-4-2012 về Quy hoạch mạng lưới trường học thành phố Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và cập nhật vào đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đang triển khai thực hiện.

UBND thành phố sẽ chỉ đạo rà soát, chỉ đạo tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ dự án đầu tư thực hiện xây dựng trường học công lập đạt chuẩn quốc gia đảm bảo hiệu quả đầu tư. Huy động các nguồn lực xã hội, đầu tư xây dựng trường học nhằm giảm áp lực cho hệ thống trường công lập, đáp ứng nhu cầu học tập cho con em nhân dân trên địa bàn. Theo dõi, giám sát, đôn đốc tình hình  tiến độ thực hiện dự án đối với xã hội hóa giáo dục của các chủ đầu tư, xử lý nghiêm đối với các đơn vị chủ đầu tư không thực hiện đúng nội dung văn bản chấp thuận đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đầu tư.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND thành phố phát biểu kết luận phiên giải trình

Phát biểu kết luận phiên giải trình, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn khẳng định, phiên giải trình diễn ra sôi nổi, nghiêm túc, thực chất, xây dựng và hiệu quả. Đã có 10 lượt đại biểu đặt câu hỏi, nêu yêu cầu giải trình 6 đồng chí Giám đốc Sở, 2 đồng chí Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai, Đống Đa đã tham gia giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu quan tâm. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà đã thay mặt UBND thành phố báo cáo, tiếp thu, giải trình về các vấn đề chung thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của UBND thành phố.

Từ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm đã được chỉ ra trong phiên giải trình, Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố, các sở, ban, ngành thành phố, UBND các quận, huyện, thị xã và các đơn vị liên quan nghiêm túc tiếp thu và có các giải pháp khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ; tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, xác định rõ lộ trình, phân công rõ trách nhiệm để khắc phục các tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra tại phiên giải.

Chỉ đạo rà soát, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư xây dựng trường học công lập theo Nghị quyết số 02 của HĐND thành phố, đặc biệt là các dự án xây mới để sớm khắc phục tình trạng thiếu trường, thiếu lớp. Kịp thời chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn; ưu tiên cân đối, bổ sung nguồn vốn hỗ trợ các quận, huyện còn nhiều khó khăn, tỷ lệ trường đạt chuẩn còn thấp so với bình quân chung của thành phố. “Đối với các chủ đầu tư cố tình chây ỳ, năng lực kém, kiên quyết thu hồi để giao UBND quận, huyện, thị xã lập dự án xây dựng trường học công lập”- đồng chí Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh.

Đặc biệt, Chủ tịch HĐND thành phố cũng đề nghị UBND thành phố chỉ đạo rà soát, đẩy nhanh tiến độ di dời  các cơ sở sản xuất không phù hợp quy hoạch, gây ô nhiễm môi trường ra khỏi nội đô, dành quỹ đất để xây dựng hạ tầng xã hội, trong đó ưu tiên xây dựng các trường học phục vụ nhu cầu học tập của nhân dân.