Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc Triển lãm chuyên đề “Phút hồi sinh”

Phát biểu khai mạc Triển lãm, đồng chí Đỗ Đình Hồng, Thành ủy viên, Giám đốc Sở văn hóa và Thể thao Hà Nội nhấn mạnh: “Chiến tranh và quá khứ đau thương đã lùi xa nhưng ký ức về một thời hoa lửa bi hùng vẫn sẽ mãi không phai mờ trong tâm trí của những người chiến sỹ năm xưa. Càng trân quý hơn, khi chính những người chiến sỹ dù ở nơi địa ngục trần gian hay trong cuộc sống đời thường hôm nay, vẫn là những chiến sĩ kiên trung, bất khuất, tình nghĩa thủy chung. Sau ngày chiến thắng trở về, vượt qua nỗi đau thương tật, hoàn cảnh khó khăn, các cựu tù binh, tù chính trị vẫn vươn lên trong quá trình học tập, công tác với nỗ lực bền bỉ. Triển lãm “Phút hồi sinh” gợi nhớ thời khắc lịch sử hào hùng của những ngày chiến thắng trở về, để thế hệ sau càng thêm thấu hiểu và tri ân công lao, sự hy sinh anh dũng của các chiến sỹ cách mạng bị địch bắt, tù đày; để càng thêm trân quý giá trị của độc lập, tự do ngày hôm nay”.

Các đại biểu tham quan Triển lãm

Triển lãm chuyên đề bao gồm 3 nội dung: Mở cửa ngục tù, Ngày chiến thắng trở về và Viết tiếp bản hùng ca. Theo đó, nội dung “Mở cửa ngục tù” kể lại câu chuyện, sau năm 1954, hệ thống nhà tù, trại giam được đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa thiết lập khắp miền Nam. Sáu nhà tù, trại giam được mệnh danh là “địa ngục trần gian” lớn nhất miền Nam là: Côn Đảo, Phú Quốc, Chí Hòa, Phú Lợi, Tân Hiệp, Thủ Đức. Tại đây, nhiều thủ đoạn tàn khốc đã được áp dụng nhằm đày ải về thể xác, tinh thần tù nhân. Kiên cường đấu tranh chống chế độ giam cầm hà khắc, nhiều chiến sỹ đã anh dũng hy sinh.

Với “Ngày chiến thắng trở về” tái hiện lại quá trình thực hiện Hiệp định Paris, các cuộc trao trả tù binh, tù chính trị giữa ta và địch được triển khai từ tháng 2-1973. Các cuộc trao trả diễn ra nhiều đợt tại nhiều địa điểm khác nhau, trong đó hai địa điểm trao trả lớn nhất là sông Thạch Hãn (tỉnh Quảng Trị) và sân bay Lộc Ninh (nay thuộc huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước).

Nội dung thứ ba “Viết tiếp bản hùng ca”, kể về câu chuyện sau ngày chiến thắng trở về, vượt qua nỗi đau thương tật, hoàn cảnh khó khăn, các cựu tù binh, tù chính trị vẫn vươn lên trong quá trình học tập, công tác với nỗ lực bền bỉ. Luôn nhớ về những đồng đội đã hy sinh tại nơi “địa ngục trần gian” năm xưa, những người tù đã phối hợp với lực lượng vũ trang của địa phương tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, thăm hỏi các bạn tù có hoàn cảnh khó khăn.

Triển lãm là dịp giáo dục truyền thống cho lớp trẻ hôm nay

Năm 2008, sau những đợt khai quật, hơn 1.300 hài cốt của các liệt sỹ tù binh Phú Quốc đã được tỉnh Kiên Giang và huyện Phú Quốc tổ chức an táng tại Nghĩa trang liệt sỹ Phú Quốc. Hàng năm, Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội tổ chức các cuộc gặp mặt, tri ân các cựu tù chính trị, cựu tù binh. Vào các năm chẵn nhân kỷ niệm ngày chiến thắng trở về, những cựu tù binh đã trở lại thăm “Địa ngục trần gian” Phú Quốc năm xưa, cùng các bạn tù ôn lại những kỷ niệm của một thời đấu tranh gian khổ, hào hùng không thể nào quên.

Trong ngày khai mạc, triển lãm đã thu hút hàng nghìn người dân Thủ đô và du khách trong, ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu. Tại đây, nhiều người đã được gặp gỡ, giao lưu với các cựu chiến binh, lão thành cách mạng, những nhân chứng lịch sử đã từng bị địch bắt, tù đày tại nhiều trại giam, xà lim, khám lớn; trực tiếp nghe các câu chuyện đấu tranh cách mạng đầy gian khó, hiểm nguy cách đây nửa thế kỷ.  

Thuỳ Dương