Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà cùng các đại biểu tham dự nghi thức dâng hương tại Hoàng thành Thăng Long

Với mong muốn bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đặc biệt là các nghi lễ Tết cung đình và phong tục Tết cổ truyền, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức chuỗi sự kiện "Tống cựu nghinh tân" từ ngày 20-01 đến ngày 06-02-2025, tái hiện sinh động những nghi lễ đặc sắc từng được cử hành nơi hoàng cung xưa, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm không gian Tết truyền thống của người Việt.

Phát biểu tại chương trình, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội Nguyễn Thanh Quang khẳng định, các nghi lễ như dựng cây nêu, lễ tiến lịch, lễ đổi gác… không chỉ là những hoạt động mang tính lễ thức đơn thuần, mà còn chứa đựng giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần nhân văn sâu sắc, góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Theo PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, chuỗi nghi lễ "Tống cựu nghinh tân" không chỉ khép lại năm cũ, mà còn mở ra một hành trình tâm linh và tín ngưỡng quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt xưa. Từ lễ cúng ông Công ông Táo, lễ phất thức, lễ tiến lịch, lễ tiến Xuân ngưu, đến lễ dựng nêu, tất cả đều mang biểu tượng về sự khởi đầu mới, mong cầu quốc thái dân an, mùa màng bội thu và sự trường tồn cho xã tắc. Trong đó, lễ tiến lịch và ban lịch không chỉ là sự kiện đầu năm mang tính nghi thức triều đình mà còn thể hiện mối liên kết giữa thiên mệnh, nhà vua và dân chúng.

Điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động năm nay là việc sân khấu hóa một số nghi lễ cung đình như lễ tiến lịch, lễ đổi gác – vốn là những nghi thức trang nghiêm của Hoàng thành Thăng Long – được dàn dựng công phu, kết hợp tư liệu lịch sử và yếu tố sáng tạo nhằm đem lại trải nghiệm sống động, gần gũi với công chúng.

Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà tham gia nghi lễ dựng cây nêu.

Ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam bày tỏ ấn tượng mạnh mẽ với những nỗ lực của Việt Nam trong việc tái hiện, bảo tồn và lan tỏa di sản văn hóa Tết cổ truyền. Đặc biệt, sự kiện "Tống cựu nghinh tân" càng có ý nghĩa trong bối cảnh Đại hội đồng Liên hợp quốc đã chính thức công nhận Tết Nguyên đán là ngày lễ quốc tế kể từ năm 2024, một dấu mốc khẳng định giá trị toàn cầu của văn hóa Tết Việt.

Song song với các nghi lễ cung đình, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội còn giới thiệu nhiều hoạt động gợi nhớ về Tết thời bao cấp như trưng bày gian hàng mậu dịch, tranh Tết, thờ cúng… tại khu nhà 19C Hoàng Diệu. Không gian này mang đậm ký ức về một thời kỳ thiếu thốn nhưng tràn đầy tình thân, gắn kết cộng đồng, chính là giá trị cốt lõi của Tết Việt. Theo đó, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội còn tổ chức loạt hoạt động đón Tết truyền thống như: Trưng bày không gian Tết xưa - Tết thời bao cấp (từ ngày 20-01), tái hiện Tết truyền thống của người Việt Nam ở thập kỷ 70, 80 của thế kỷ XX; không gian trưng bày "Nghi lễ tết cung đình ngày xuân" diễn ra tại khu nhà N14 vào ngày 20-01; Các chương trình múa rối đặc sắc phục vụ du khách vào các ngày từ 30/1 đến 2/2 (tức từ mùng 2 đến mùng 5 tháng Giêng) trong các khung giờ: 9h30, 10h30, 11h30, 15h và 16h... 

Ngoài ra, các chương trình múa rối nước, trải nghiệm làm bánh chưng, viết thư pháp, các trò chơi dân gian cũng được tổ chức xuyên suốt dịp Tết, phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa truyền thống của đông đảo người dân và du khách trong dịp đầu xuân năm mới.

Với sự kết hợp hài hòa giữa nghi lễ cung đình và phong tục dân gian, giữa chiều sâu truyền thống và hơi thở hiện đại, chuỗi hoạt động “Tống cựu nghinh tân” không chỉ khơi dậy giá trị văn hóa Tết cổ truyền, mà còn lan tỏa tinh thần gìn giữ bản sắc dân tộc trong đời sống đương đại.

Hằng Trần