Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì hội thảo.

Nội dung được nhiều đại biểu thống nhất là dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã thể hiện rõ tư duy đổi mới khi chuyển từ cách tiếp cận thiên về quản lý hành chính sang mô hình kiến tạo phát triển, trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền thành phố trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh trong điều hành, đồng thời gắn chặt với cơ chế kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp cho rằng tốc độ đô thị hóa nhanh, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ cùng những mô hình kinh tế mới đang đặt ra yêu cầu Hà Nội phải có khung thể chế linh hoạt và vượt trội hơn. Theo đồng chí, nhiều vấn đề lớn như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng hay áp lực phát triển đô thị sẽ khó được giải quyết nếu thiếu các cơ chế đặc thù đủ mạnh để tạo sự chủ động trong quản lý và điều hành.

Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đánh giá dự thảo luật đã tạo bước chuyển đáng chú ý từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Việc giao 192 thẩm quyền cho chính quyền Hà Nội, trong đó có 85 thẩm quyền hoàn toàn mới, được xem là bước cải cách thể chế quan trọng, mở rộng quyền chủ động cho thành phố trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Hà Nội hiện có hơn 380.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 30% tổng số doanh nghiệp của cả nước, vì vậy mọi thay đổi về thể chế đều có tác động lan tỏa lớn đến môi trường đầu tư, kinh doanh. Điều cộng đồng doanh nghiệp mong muốn không chỉ là những chính sách thông thoáng mà còn là khả năng triển khai hiệu quả trong thực tế.

Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng quy định cho phép HĐND và UBND thành phố được chủ động điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, không phát sinh thêm điều kiện, thủ tục là bước tiến quan trọng, góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình đổi mới sáng tạo cũng được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi để các lĩnh vực công nghệ và kinh tế số phát triển.

Tuy nhiên, đại diện cộng đồng doanh nghiệp cũng kiến nghị cần quy định rõ thời hạn ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật, đồng thời công khai tiến độ thực hiện để khắc phục tình trạng chính sách tốt nhưng chậm đi vào cuộc sống, tạo sự minh bạch và niềm tin đối với nhà đầu tư.

Quang cảnh Hội thảo

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là cơ chế tài chính, ngân sách đặc thù dành cho Hà Nội. Các đại biểu đánh giá đây là nền tảng quan trọng giúp thành phố chủ động hơn trong huy động và phân bổ nguồn lực để đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược, thúc đẩy chuyển đổi số, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Đồng chí Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội nhận định cơ chế bổ sung có mục tiêu từ phần tăng thu ngân sách trung ương trên địa bàn sẽ tạo thêm dư địa tài chính, giúp thành phố chủ động bố trí nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời tạo động lực nâng cao hiệu quả quản lý thu, chống thất thu và phát triển nguồn thu bền vững.

Nhiều ý kiến cũng đánh giá cao các quy định về mở rộng quyền tự chủ tài chính, cho phép khai thác các nguồn lực mới như tín chỉ carbon, trái phiếu xanh và cơ chế bảo lãnh cho đơn vị sự nghiệp công lập vay vốn đầu tư trang thiết bị công nghệ cao. Những cơ chế này được xem là bước tiến trong đổi mới quản lý tài chính công, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Bên cạnh các cơ chế về thể chế và tài chính, nhiều đại biểu đề xuất Hà Nội cần tận dụng các quy định mới của Luật Thủ đô (sửa đổi) để phát triển đô thị theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Trong đó, phát triển hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng được xác định là giải pháp lâu dài nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.

Các tham luận cũng đề cập việc khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian tầm thấp, phát triển kinh tế ban đêm và tăng cường liên kết vùng nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng, đồng thời phát huy vai trò trung tâm, động lực phát triển của Hà Nội đối với các địa phương lân cận.

Để bảo đảm các cơ chế đặc thù phát huy hiệu quả, nhiều đại biểu kiến nghị cần thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá việc thực hiện luật theo định kỳ, gắn với trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực thi; đồng thời tăng cường sự tham gia giám sát của người dân và cộng đồng doanh nghiệp nhằm bảo đảm tính minh bạch và khả năng thích ứng của luật trong quá trình triển khai.

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Phan Chí Hiếu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp khẳng định việc sửa đổi Luật Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn tạo nền tảng thể chế để Hà Nội khơi thông nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Đồng chí Phan Chí Hiếu cho biết toàn bộ ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp sẽ được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), bảo đảm tính đột phá, khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong thời kỳ mới.

Hằng Trần