Quang cảnh Hội nghị

Ngày 1-7-2021, thành phố Hà Nội bắt đầu thực hiện thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị, xác định việc triển khai thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại 175 phường thuộc 12 quận và thị xã Sơn Tây là nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống chính trị, phù hợp với tính chất đô thị, hướng đến phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Việc triển khai thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị của thành phố Hà Nội theo quy định tại Nghị quyết số 97/2019/QH14 của Quốc hội, và Nghị định số 32/2021/NĐ-CP của Chính phủ từ ngày 1-7-2021 đến nay đã đạt những kết quả nhất định.

Việc triển khai thí điểm mô hình chính quyền đô thị tại thành phố Hà Nội được thực hiện một cách bài bản, đồng bộ, đúng quy định, trình tự theo quy định và hướng dẫn của Trung ương. Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố đã kịp thời ban hành các kế hoạch tổ chức thực hiện cũng như văn bản hướng dẫn triển khai những nhiệm vụ cụ thể trên từng lĩnh vực.

Tổ chức bộ máy chính quyền tại phường được tinh gọn nhưng vẫn được đảm bảo hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Tổ chức bộ máy chính quyền trong khu vực các quận đã gọn nhẹ hơn, hoạt động nhanh nhạy, thông suốt hơn; cơ quan hành chính phường đã tích cực, chủ động điều hành, quyết định nhanh những vấn đề cấp bách tại địa bàn trên cơ sở xác định rõ trách nhiệm, rõ người, rõ việc, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy hành chính nhà nước, nhưng vẫn bảo đảm quyền đại diện và quyền làm chủ của Nhân dân.

Việc thực hiện công tác quản lý nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của quận, thị xã và phường đều đảm bảo đạt kết quả theo kế hoạch đã đặt ra, đáp ứng các nhiệm vụ thường xuyên cũng như đột xuất. Vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng tại phường, vai trò trách nhiệm và mối quan hệ của Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tại phường với UBND phường trong thực hiện các nhiệm vụ tại địa phương có sự phối hợp đồng bộ, thống nhất cao.

Phương thức hoạt động của UBND thay đổi theo hướng tích cực góp phần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiệu quả hoạt động của bộ máy được nâng lên. Việc thay đổi phương thức hoạt động từ chế độ tập thể sang chế độ thủ trưởng đã tạo điều kiện cho chủ tịch chủ động hơn trong điều hành, giải quyết công việc của phường nhằm phục vụ người dân, doanh nghiệp được tốt hơn. Quyền dân chủ và giám sát của Nhân dân vẫn được đảm bảo, được tăng cường hơn bằng hình thức giám sát trực tiếp của Nhân dân hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức chính trị - xã hội.

Với quy mô dân số trung bình của các phường thuộc các quận lớn, với hơn 22.300 người; một số phường có quy mô dân số hơn 30.000 người (theo tiêu chuẩn là 15.000 người), trong đó có 41 phường có quy mô dân số hơn 30.000 người; một số phường có quy mô rất lớn như Hoàng Liệt (Hoàng Mai) là 82.891 người, Đại Kim (Hoàng Mai) là 54.295 người, Trung Hòa (Cầu Giấy) là 54.770 người thì khối lượng công việc tại các phường là rất lớn, gây áp lực trong thực hiện các nhiệm vụ quản lý Nhà nước đối với công chức phường.

Tuy nhiên, trong 1 năm qua mô hình chính quyền đô thị tại Hà Nội cũng bộc lộ những hạn chế. Theo đó, tại một số phường, việc thực hiện nguyên tắc, chế độ trách nhiệm trong thực thi công vụ của chủ tịch UBND phường và tập thể UBND phường còn chưa rõ nét. Số lượng biên chế công chức làm việc bình quân tại các phường là 15 người/phường, về cơ bản bằng mức bình quân công chức cấp xã, chưa có cơ chế chính sách đặc thù đối với các phường có quy mô dân số lớn.

Mặt khác cán bộ công chức phường ngoài các nhiệm vụ theo chuyên môn được tuyển dụng đều được giao thêm nhiệm vụ theo dõi, nắm bắt tình hình tại các tổ dân phố, trong khi chế độ chính sách không có gì thay đổi, chưa động viên được lực lượng cán bộ, công chức phường tận tâm, tận lực trong công tác.

Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND quận tăng trong khi số lượng đại biểu chuyên trách của HĐND quận, thị xã còn ít, nên việc tổ chức các hoạt động giám sát có nơi còn khó khăn

Thực hiện theo cơ chế quản lý mới, phường là một đơn vị dự toán, phụ thuộc vào dự toán của cơ quan cấp trên nên một số nhiệm vụ phát sinh, đột xuất không có trong dự toán gặp khó khăn trong việc triển khai, thực hiện.

Việc bố trí kinh phí chi lương, phụ cấp, các khoản theo lương và chi hoạt động của Đảng ủy, Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội nằm trong kinh phí dự toán của UBND phường chưa thực sự thuận lợi, chưa đảm bảo tính chủ động…

Một số nội dung thu, chi ngân sách đang giao cho UBND phường thực hiện còn vướng mắc; việc nắm bắt và tổng hợp tình hình tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân trước, trong tiếp xúc còn chưa kịp thời; công tác tham mưu giải quyết ý kiến, kiến nghị trong quá trình tiếp xúc, đối thoại còn lúng túng, chưa đồng bộ, chưa rõ trách nhiệm…

Đội ngũ cán bộ chuyên trách ở phường gồm các chức danh Bí thư Đảng ủy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội LHPN… chưa được chuyển thành công chức cấp quận, do đó chưa đồng bộ, thống nhất quản lý biên chế cán bộ, công chức phường theo Nghị quyết số 97/2029/QH14 của Quốc hội.

Hội nghị cũng nghe rất nhiều những đóng góp, ý kiến của các đại biểu quận, huyện cùng chuyên gia các sở, ban ngành về việc xây dựng và hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị tại Hà Nội.

Kết luận tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn đánh giá rất cao những ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự Hội nghị. Đồng thời mong muốn các cấp chính quyền, các sở ban ngành tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đóng góp những ý kiến để hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị tại Hà Nội.

Dương Tùng – Thanh Hải