Đồng chí Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố phát biểu tại buổi làm việc

Xã Chuyên Mỹ hiện có 35 làng nghề và làng có nghề, trong đó 18 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được UBND thành phố công nhận, thu hút khoảng 5.600 cơ sở, hộ sản xuất, kinh doanh và gần 30.000 lao động tại chỗ. Địa phương có 44 nghệ nhân được các cấp công nhận, 55 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 4 sao và 3 điểm du lịch làng nghề cấp thành phố gồm khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ, may Vân Từ và giày da Phú Yên. Làng nghề khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ đã trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới (WCC), mở thêm điều kiện quảng bá giá trị văn hóa, sản phẩm thủ công và tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế.

Trên nền tảng nghề truyền thống, địa phương đang từng bước đưa công nghệ và các phương thức kinh doanh số vào hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Toàn xã có hơn 1.368 hộ kinh doanh áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt; bước đầu xây dựng, hoàn thiện 10 “hộ chiếu số” sản phẩm OCOP và số hóa Tour VR360 cho 17 di tích, phục vụ phát triển mô hình “Du lịch số: 01 hành trình - 03 điểm đến”. Các cơ sở sản xuất cũng khai thác website, mạng xã hội, livestream để tiếp cận khách hàng, với doanh thu thương mại điện tử 8 tháng đầu năm 2026 ước đạt 450 tỷ đồng.

Cùng với đó, xã Chuyên Mỹ quy hoạch mở rộng Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề với diện tích khoảng 12.000m². Không gian này được định hướng phục vụ hoạt động sáng tạo, giới thiệu sản phẩm, kết nối thị trường và thương mại hóa những giá trị đặc trưng của làng nghề. Đây cũng là một trong những điều kiện để địa phương từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối giữa sản xuất truyền thống, sáng tạo, thương mại và du lịch.

Từ thực tiễn sản xuất, các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp tập trung phân tích những điểm nghẽn cần được giải quyết bằng các giải pháp phù hợp. Trong đó, vấn đề môi trường được đặc biệt quan tâm khi một số hoạt động sản xuất khảm trai, sơn mài tại Chuôn Thượng còn phát sinh bụi, khí thải, mùi sơn, nước thải và chất thải rắn. Yêu cầu đặt ra là nghiên cứu giải pháp công nghệ vừa đáp ứng nhu cầu sản xuất, vừa giảm tác động đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Bài toán đổi mới thiết kế, tổ chức sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng cũng được đặt ra tại buổi làm việc. Phần lớn hộ sản xuất vẫn tự thực hiện nhiều công đoạn từ nhập nguyên liệu, tiếp nhận đơn hàng, định giá đến kiểm soát chất lượng. Dù đã xuất hiện hơn 100 mẫu quà tặng, đồ lưu niệm mới, việc nghiên cứu thị trường, thiết kế và thương mại hóa sản phẩm khảm trai, sơn mài vẫn cần được đầu tư bài bản hơn để thích ứng với nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ tại nhiều cơ sở hiện tập trung chủ yếu vào quảng bá, bán hàng và livestream, trong khi tiềm năng khai thác dữ liệu khách hàng, trí tuệ nhân tạo, nền tảng số và các công cụ quản trị hiện đại còn lớn. Từ thực tế này, UBND xã Chuyên Mỹ đề xuất thành phố và Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ xây dựng mô hình điểm về chuyển đổi số làng nghề, nghiên cứu giải pháp xử lý bụi, hơi dung môi, phát triển thiết kế mới và các bộ sản phẩm phù hợp thị trường. Địa phương đồng thời đề nghị hỗ trợ quản lý, khai thác nhãn hiệu tập thể khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ, chuẩn hóa bao bì, mã QR, truy xuất nguồn gốc và kết nối dữ liệu làng nghề với nền tảng số của thành phố.

Xã Chuyên Mỹ cũng đề xuất tăng cường ứng dụng AI, đào tạo kỹ năng số cho người dân và xem xét lựa chọn địa phương làm mô hình điểm; đồng thời hỗ trợ triển khai Đề án phát triển làng nghề gắn với du lịch. Các nội dung được đề xuất còn gồm kết nối chương trình quảng bá du lịch chính thức, đào tạo nhân lực, kết nối doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour trải nghiệm và đưa chuyên gia tư vấn trực tiếp đến các cơ sở sản xuất.

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội nhấn mạnh mục tiêu hỗ trợ sản phẩm làng nghề Chuyên Mỹ từng bước vươn ra thị trường quốc tế, định vị thương hiệu và đưa địa phương trở thành điểm đến để du khách trải nghiệm, lưu trú, kết nối kinh doanh trong môi trường kinh tế số. Theo đồng chí Cù Ngọc Trang, dự kiến trong tháng 10-2026, Sở sẽ trình thành phố xem xét, giao kinh phí cho các nhiệm vụ khoa học, đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm và thiết kế mới, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hộ kinh doanh triển khai những nội dung phù hợp.

Đối với những nhiệm vụ công nghệ phức tạp hơn như xử lý môi trường, tái chế, Sở định hướng hỗ trợ theo lộ trình dài hạn từ 2 đến 3 năm hoặc lâu hơn để nghiên cứu, triển khai giải pháp căn cơ. Đồng chí Cù Ngọc Trang đề nghị xã Chuyên Mỹ nghiên cứu xây dựng Đề án tổng thể về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số với tầm nhìn từ 5 đến 10 năm. Đề án cần xác định rõ những vấn đề ưu tiên, các nhiệm vụ khoa học - công nghệ có tính khả thi và cơ chế phối hợp giữa chính quyền, nhà khoa học, trường đại học, doanh nghiệp với người dân.

Theo định hướng này, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần từng bước đi sâu vào toàn bộ chuỗi giá trị của làng nghề, từ thiết kế, sản xuất, xử lý môi trường đến quản trị, truy xuất nguồn gốc, thương mại hóa và mở rộng thị trường. Đồng chí Cù Ngọc Trang khẳng định Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chuyên Mỹ, kết nối chuyên gia, nhà khoa học, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ thông qua các hội thảo, tọa đàm và chương trình hợp tác cụ thể, từng bước hỗ trợ địa phương tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình phát triển.

Tại buổi làm việc, các bên thống nhất những nội dung có thể triển khai ngay sẽ tập trung thực hiện, những vấn đề cần nghiên cứu sẽ xác định rõ nhiệm vụ, lộ trình và đơn vị phối hợp. Cách tiếp cận này hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, cải thiện môi trường sống và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội của xã Chuyên Mỹ.

Trần Nga