Thực hiện Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16-6-2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Hát Môn - thành phố Hà Nội chính thức được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 1-7-2025. Trụ sở Đảng ủy, HĐND và UBND xã được đặt tại thôn Thuấn Nội, Tam Thuấn, đánh dấu bước ngoặt lịch sử về tổ chức hành chính của địa phương.
Vị trí địa lý và tiềm năng phát triển
Hát Môn là xã mới trực thuộc thành phố Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 35km, được thành lập trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng bảy xã: Hát Môn, Thanh Đa, Tam Thuấn, Ngọc Tảo, Tam Hiệp, Hiệp Thuận và Liên Hiệp. Với diện tích hơn 37,6km², dân số trên 72.000 người, xã có 60 thôn dân cư, tạo nên một không gian hành chính rộng lớn, liên kết với các xã Phúc Thọ, Phúc Lộc, Liên Minh, Đan Phượng, Dương Quế, Quốc Oai, Tây Phương. Đây là vị trí chiến lược thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức đời sống dân cư và liên kết vùng.
Mảnh đất lịch sử - nơi khởi nguồn tinh thần yêu nước
Hát Môn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa, gắn liền với cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 sau Công nguyên. Đây từng là nơi Hai Bà dựng cờ khởi nghĩa, lập Đàn thề, tế trời đất trước khi ra trận, mở đầu trang sử hào hùng chống ngoại xâm của dân tộc. Hội thề Sông Hát đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, khát vọng độc lập, tự chủ. Trải qua hàng nghìn năm, người dân Hát Môn vẫn giữ trọn tinh thần kiên cường, bất khuất, đồng thời cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất và trọng đạo học.
Trong hai cuộc kháng chiến, mảnh đất này đã đóng góp sức người, sức của cho thắng lợi chung của dân tộc, với 77 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 968 liệt sĩ và ba xã cũ được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Kinh tế đa ngành - diện mạo nông thôn mới đổi thay
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hát Môn có nền kinh tế đa dạng, kết hợp công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp. Nhiều dự án lớn đang được triển khai như Cụm công nghiệp Tam Hiệp, Cụm công nghiệp Liên Hiệp với tổng vốn đầu tư gần 500 tỷ đồng, hay Cụm công nghiệp Nam Phúc Thọ giai đoạn 1 với quy mô 41,7ha và tổng vốn 780 tỷ đồng. Song song, hạ tầng giao thông và tiện ích xã hội tiếp tục được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ thương mại, dịch vụ.
Bên cạnh công nghiệp, phát triển làng nghề vẫn là thế mạnh. Nhiều làng nghề truyền thống như may mặc Thượng Hiệp, chế biến nông sản Hiếu Hiệp, Hạ Hiệp hay mộc Phú An, cắt may Táo Tam Thuấn không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn lưu giữ giá trị văn hóa truyền thống, gợi mở tiềm năng công nghiệp văn hóa. Trong nông nghiệp, địa phương áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, hình thành các mô hình lúa chất lượng cao, hợp tác xã rau an toàn, phát triển liên kết chuỗi giá trị để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Bảo tồn di sản văn hóa - xây dựng đời sống tinh thần phong phú
Hát Môn hiện có 87 di tích, trong đó 44 di tích đã được xếp hạng, nổi bật là Đền Hát Môn - di tích quốc gia đặc biệt, được công nhận là điểm du lịch cấp Thành phố. Hằng năm, xã tổ chức 28 lễ hội truyền thống, trong đó Lễ hội Đền Hát Môn được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo được dung hòa, với đồng bào lương - giáo sống đoàn kết, gắn bó. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” có nhiều chuyển biến tích cực, nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội được lan tỏa sâu rộng. Hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao, không gian công cộng được đầu tư nâng cấp, phục vụ đời sống tinh thần của người dân.
Công tác quốc phòng - an ninh được củng cố, trật tự xã hội ổn định. Đề án 06 của Chính phủ về phát triển dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân.
Hệ thống chính trị được kiện toàn, hoạt động hiệu lực - hiệu quả
Ngay sau khi thành lập, xã Hát Môn đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy. Đảng bộ xã có 25 đồng chí, Ban Thường vụ gồm 9 đồng chí, trực thuộc có các ban chuyên trách tham mưu giúp việc. HĐND xã tổ chức kỳ họp chuyên đề đầu tiên thông qua các nghị quyết quan trọng, trong khi UBND xã chủ động triển khai kế hoạch hành động, cải cách hành chính, đầu tư hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội.
Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị đã tạo nền tảng vững chắc để xã Hát Môn nhanh chóng ổn định tổ chức và triển khai hiệu quả các nhiệm vụ ngay từ những ngày đầu đi vào hoạt động.
Hát Môn hôm nay - vùng đất mới, khát vọng mới - đang sẵn sàng viết tiếp những trang sử vàng son bằng chính ý chí, trí tuệ và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây. Tin rằng, với quyết tâm và đồng lòng của cả hệ thống chính trị và nhân dân, Hát Môn sẽ vươn mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, góp phần cùng Thủ đô và cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Nguyễn Thị Hồng Thanh