Dự kiến, quận Hoàng Mai sẽ thành lập 7 đơn vị hành chính cơ sở: Định Công, Hoàng Liệt, Tương Mai, Hoàng Mai, Yên Sở, Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam

Tại phường Tương Mai, nhiều bậc cao niên trong khu vực đã bày tỏ sự đồng tình, xúc động khi tên gọi Tương Mai - vùng đất cổ trong văn hóa Kẻ Mơ - được lựa chọn, cho thấy sự trân trọng quá khứ và kế thừa lịch sử. Theo các nhà nghiên cứu, hai làng Hoàng Mai và Tương Mai nằm trong vùng đất Cổ Mai, là nơi có dấu tích cư trú sớm từ 3.000-4.000 năm trước, với nhiều di vật khảo cổ được tìm thấy tại bờ sông Kim Ngưu hay gò Mã Vẽ. Việc đặt lại tên phường Hoàng Mai, Tương Mai chính là gợi nhắc đến vùng văn hóa từng được xem là “phên dậu phía nam” của kinh thành Thăng Long.

Địa danh Định Công cũng là vùng đất văn hiến, nổi danh không chỉ bởi truyền thống khoa bảng mà còn bởi nghề kim hoàn nức tiếng xứ Đoài. Với đền thờ ba vị tổ nghề họ Trần và câu ngạn ngữ "Nhất cay là ớt Định Công", tên gọi này không chỉ là dấu ấn lịch sử mà còn mang giá trị biểu tượng cho tinh thần lao động, sáng tạo và lòng hiếu học của người dân nơi đây.

Tương tự, tên gọi Vĩnh Hưng được khôi phục từ địa danh có niên đại hàng trăm năm, từng thuộc tổng Vĩnh Tuy, huyện Thanh Đàm. Việc đặt lại tên này không chỉ phù hợp với tâm nguyện người dân, mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với các lớp cư dân đi trước đã lập làng, lập ấp ven bờ sông Hồng từ thế kỷ XVIII.

Yên Sở – vùng đất hình thành từ hai làng Yên Duyên và Sở Thượng, từng là sở đồn điền quân sự thời Lê Thánh Tông - nay được khẳng định là một trong những tên phường mang giá trị biểu trưng cao về cả văn hóa và lịch sử quân sự - nông nghiệp. Không chỉ là vùng đệm bảo vệ phía nam kinh thành Thăng Long, nơi đây còn được biết đến với hệ thống hồ đầm đặc trưng, tạo điều kiện phát triển đô thị sinh thái trong tương lai.

Lĩnh Nam là một trong những địa danh cổ có sự kết tinh hài hòa giữa truyền thống làng quê và sự phát triển đô thị hiện đại. Ba thôn Nam Dư Thượng, Thúy Lĩnh và Trung Lập tạo nên vùng đất giàu truyền thống, từng nhiều lần thay đổi địa giới nhưng vẫn giữ được nét riêng trong đời sống văn hóa cộng đồng. Đặc biệt, sau điều chỉnh, phường Lĩnh Nam có diện tích tự nhiên hơn 11km², không chỉ tiếp nhận địa bàn rộng lớn từ các phường nội quận mà còn bao gồm một phần phường Thanh Lương (Hai Bà Trưng) nằm ngoài đê sông Hồng - thuận lợi cho việc phát triển đô thị hai bờ sông theo định hướng của thành phố.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt là việc đặt tên Hoàng Liệt cho đơn vị hành chính cơ sở có quy mô dân số lớn nhất cả nước hiện nay. Hoàng Liệt là vùng đất xưa thuộc huyện Thanh Trì, nổi danh với làng Bằng Liệt – nơi từng được ca ngợi là “vải ngon nhất Kinh kỳ”, đồng thời là trung tâm nông nghiệp, thủ công truyền thống. Việc điều chỉnh địa giới lần này giúp phường Hoàng Liệt có địa bàn hợp lý, không bị chia cắt bởi đường Giải Phóng, thuận tiện cho quản lý hành chính và quy hoạch lâu dài.

Việc chọn tên các đơn vị hành chính cơ sở mới ở Hoàng Mai là sự kết hợp giữa yếu tố pháp lý, kỹ thuật hành chính và chiều sâu văn hóa – lịch sử. Đó là minh chứng rõ nét cho việc Hà Nội đang thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức hành chính gắn liền với giữ gìn bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội, hướng tới xây dựng một đô thị hiện đại nhưng không quên cội nguồn.

Nga Nguyễn