Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, quan điểm “Dân là gốc” luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt tư duy, đường lối và hành động của Đảng. Đất nước đã bước vào mùa xuân mới, cũng là giai đoạn phát triển mới, quan điểm "Dân là gốc" đã tiếp tục được khẳng định và nâng lên tầm cao mới, trở thành thước đo cao nhất của mọi quyết sách. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi thật sự lấy Nhân dân làm trung tâm, làm chủ thể và mục tiêu của phát triển, các chủ trương, chính sách mới có thể đi vào cuộc sống, tạo đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

1. Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, “Dân là gốc” không phải là một khẩu hiệu chính trị, mà là chân lý đã được kiểm nghiệm bằng thực tiễn đấu tranh lâu dài và gian khổ. Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, mọi thắng lợi của cách mạng đều gắn liền với việc phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, dựa vào Nhân dân, vì Nhân dân mà hành động. Lý luận Mác - Lênin khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; thực tiễn cách mạng Việt Nam đã làm sáng rõ chân lý ấy bằng những kết quả không thể phủ nhận.

Trong các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Nhân dân luôn là lực lượng trung tâm, là nguồn sức mạnh quyết định. Không có sự chở che, đùm bọc, hy sinh và sáng tạo của Nhân dân, không thể có những thắng lợi mang tầm vóc lịch sử. Chính từ thực tiễn đó, quan điểm “Dân là gốc” đã trở thành nền tảng tư tưởng xuyên suốt trong đường lối của Đảng.

Nhân dân Thủ đô trang hoàng cờ hoa chào đón lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vai trò của Nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Người khẳng định Nhân dân không chỉ là đối tượng phục vụ, mà trước hết là chủ thể làm nên lịch sử. Trong tư tưởng của Người, mọi quyền lực nhà nước đều bắt nguồn từ Nhân dân, vì Nhân dân và do Nhân dân thực hiện. Cách mạng muốn thành công phải dựa chắc vào dân, phải làm cho dân tin, dân theo, dân ủng hộ.

2. Tư tưởng “Dân là gốc” trong di sản Hồ Chí Minh được thể hiện nhất quán và sâu sắc. Người nhiều lần nhấn mạnh rằng, có lực lượng dân chúng thì việc khó đến mấy cũng làm được; không có dân, việc gì cũng không thành. Đó không chỉ là lời khẳng định về vai trò to lớn của Nhân dân, mà còn là phương pháp luận chỉ đạo hành động của Đảng và Nhà nước.

Theo Hồ Chí Minh, Đảng lãnh đạo nhưng không đứng ngoài Nhân dân, không đứng trên Nhân dân, mà gắn bó máu thịt với Nhân dân. Sự lãnh đạo của Đảng chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân tin tưởng, ủng hộ và tự giác thực hiện. Muốn vậy, Đảng phải đi đúng đường lối quần chúng, phải biết lắng nghe, tôn trọng và dựa vào Nhân dân; phải đặt lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết.

Trong tư tưởng ấy, việc xây dựng Đảng và việc chăm lo xây dựng, củng cố nền Nhân dân vững chắc là hai mặt không thể tách rời. Đảng mạnh là nhờ Nhân dân ủng hộ; Nhân dân được phát huy sức mạnh là nhờ có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng. Mối quan hệ biện chứng đó là cơ sở để giữ vững bản chất cách mạng, khoa học của Đảng cầm quyền.

3. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, quan điểm “Dân là gốc” tiếp tục được Đảng ta khẳng định và phát triển ở tầm cao mới. Tổng kết 40 năm đổi mới, Đảng rút ra những bài học có giá trị bền vững, trong đó việc quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để tư tưởng lấy Nhân dân làm trung tâm được xác định là một trong những bài học quan trọng hàng đầu.

Quan điểm ấy được cụ thể hóa bằng yêu cầu phát huy vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân; củng cố và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; thật sự tin tưởng, tôn trọng và bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Không chỉ dừng lại ở nhận thức, Đảng nhấn mạnh việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện đầy đủ phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Việc thực hành phương châm này không chỉ là yêu cầu về dân chủ, mà còn là điều kiện để các quyết sách phản ánh đúng thực tiễn, phù hợp nguyện vọng chính đáng của Nhân dân và nhận được sự đồng thuận cao trong xã hội. Khi Nhân dân được tham gia thực chất vào quá trình xây dựng và thực thi chính sách, hiệu quả quản lý nhà nước sẽ được nâng lên, niềm tin xã hội được củng cố.

4. Trong các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, tư tưởng “Dân là gốc” được xác định là thước đo cao nhất của mọi quyết sách. Nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm, vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu, vừa là động lực và nguồn lực của phát triển. Mọi đường lối, chính sách đều phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã nhấn mạnh, “Dân là gốc” không chỉ là quan điểm xuyên suốt về mặt tư tưởng, mà còn là tiêu chí quan trọng để đánh giá tính đúng đắn, hiệu quả của mọi quyết sách. Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ những lời tuyên bố, mà đến từ kết quả cụ thể, từ sự công tâm, liêm chính của đội ngũ cán bộ, từ hiệu quả vận hành của bộ máy và từ mức độ thụ hưởng công bằng trong xã hội.

Thực tiễn cho thấy, ở đâu quyền làm chủ của Nhân dân được tôn trọng, ở đó các chủ trương, chính sách có sức sống bền bỉ; ở đâu Nhân dân được lắng nghe, được đối thoại, ở đó đồng thuận xã hội được củng cố. Ngược lại, nếu xa dân, coi nhẹ vai trò của Nhân dân, mọi quyết sách dù đúng về mặt ý chí cũng khó đi vào cuộc sống.

5. Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng “thế trận lòng dân” càng trở nên cấp thiết. Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững; cải cách mới đi đến cùng; khó khăn, thách thức mới có thể được hóa giải. Đây không chỉ là vấn đề chiến lược, mà còn là yêu cầu thực tiễn đặt ra trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trong giai đoạn phát triển mới, quan điểm "Dân là gốc" tiếp tục được khẳng định, trở thành thước đo cao nhất của mọi quyết sách của Đảng ta

Mọi chủ trương, chính sách cần xuất phát từ quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân, lấy hạnh phúc và sự hài lòng của người dân làm thước đo thành công. Phát triển kinh tế phải gắn với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội; không để ai bị bỏ lại phía sau; tiếp tục hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bao trùm; nâng cao chất lượng y tế, giáo dục, nhà ở và phúc lợi xã hội, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.

Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, sức dân, lòng dân và trí tuệ của Nhân dân luôn là cội nguồn của mọi thắng lợi. Trong bối cảnh mới, việc kiên trì thực hành tư tưởng “Dân là gốc” không chỉ là yêu cầu chính trị, mà còn là điều kiện quyết định để các quyết sách của Đảng đi vào cuộc sống, tạo động lực đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, vì hạnh phúc của Nhân dân và tương lai của dân tộc.

Hoàng Lan