Chuyển mạnh từ yêu cầu về phẩm chất sang cơ chế hành động

Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội xác định việc triển khai Nghị quyết số 24-NQ/TW phải tạo chuyển biến thực chất trong tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; gắn với nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu lực quản lý, chất lượng thực thi công vụ và yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Trọng tâm của Chương trình là chuyển các quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết thành nhiệm vụ, cơ chế, quy định, quy trình và sản phẩm cụ thể, phù hợp với đặc điểm của Thủ đô; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực quản trị hiện đại, tư duy đổi mới và khả năng giải quyết việc khó, việc mới, các điểm nghẽn.

Cùng với khuyến khích cán bộ đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung, Chương trình nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, cơ chế phối hợp và điều kiện thực hiện; đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực, quản trị rủi ro và trách nhiệm giải trình. Đổi mới, sáng tạo được phân định rõ với cố ý làm trái, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; cán bộ dám làm vì lợi ích chung được khuyến khích, bảo vệ, trong khi cán bộ né tránh, đùn đẩy, trì trệ, thiếu trách nhiệm phải được nhận diện và xử lý.

Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; lấy kết quả, hiệu quả, khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Theo đó, tinh thần tiên phong, gương mẫu không chỉ được xác định là yêu cầu về nhận thức, phẩm chất mà phải trở thành cơ chế vận hành thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và thực thi công vụ. Công tác cán bộ được định hướng theo phương châm “vì việc tìm người”, “đúng người - đúng việc - đúng địa bàn”, “có vào - có ra, có lên - có xuống”; giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, lấy hiệu quả đổi mới để trọng dụng và lấy trách nhiệm để sàng lọc.

Chương trình đồng thời yêu cầu triển khai Nghị quyết số 24-NQ/TW liên thông, thống nhất với Nghị quyết số 09-NQ/TU, Đề án số 05-ĐA/TU và Chỉ thị số 09-CT/TU, kế thừa những nội dung đã có, chỉ bổ sung những yêu cầu mới, tránh chồng chéo, không phát sinh thêm đầu mối, nhiệm vụ và hệ thống báo cáo riêng.

Đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu 100% cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai, xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, người chịu trách nhiệm và tiến độ; hằng năm xác định nhiệm vụ trọng tâm, việc khó, việc mới, điểm nghẽn, tồn đọng và nhiệm vụ đột phá để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo. Việc đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý thuộc diện đánh giá định kỳ được gắn với sản phẩm, tiến độ, chất lượng, hiệu quả, kỷ luật, khả năng phối hợp và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp.

Thành phố cũng hướng tới xây dựng hệ thống quản trị cán bộ dựa trên dữ liệu, hồ sơ năng lực số; phân loại các đề xuất đổi mới, sáng tạo theo quy mô, rủi ro và thẩm quyền; vận hành hiệu quả cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, đồng thời nhận diện, xử lý cán bộ né tránh, đùn đẩy, trì trệ; tập trung xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng, bức xúc, điểm nghẽn lớn thuộc thẩm quyền.

Tạo không gian đổi mới, gắn phân quyền với nguồn lực và kiểm soát rủi ro

Để tinh thần dám nghĩ, dám làm đi vào thực chất, Chương trình xác định một loạt nhiệm vụ trọng tâm, trong đó đặc biệt chú trọng hoàn thiện thể chế, tạo không gian pháp lý cho đổi mới, sáng tạo; rà soát các quy định về cán bộ, phân cấp, nguồn lực, thực thi công vụ và những lĩnh vực có rủi ro cao để tháo gỡ điểm nghẽn.

Thành phố sẽ xây dựng cơ chế khuyến khích, trọng dụng, bảo vệ cán bộ đổi mới; nghiên cứu không gian thử nghiệm có kiểm soát đối với những vấn đề mới, chưa có quy định. Các cơ quan có thẩm quyền phải hướng dẫn, trả lời hoặc quyết định kịp thời, không để cán bộ cơ sở tự xoay xở trước những vấn đề vượt thẩm quyền.

Cùng với đó, việc phân cấp, ủy quyền phải gắn với nhân lực, tài chính, dữ liệu, công cụ và các điều kiện thực hiện, đồng thời đi đôi với kiểm soát quyền lực và quản trị rủi ro. Thành phố tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn lớn về đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đầu tư công, tài chính - tài sản công, đô thị, môi trường, hạ tầng, chuyển đổi số và an sinh xã hội.

Một nội dung đáng chú ý là cơ chế “Hồ sơ đề xuất đổi mới, sáng tạo”. Các đề xuất mới, khó, phức tạp hoặc có rủi ro phải được lập hồ sơ điện tử, làm rõ vấn đề, mục tiêu, phương án, căn cứ, thẩm quyền, nguồn lực, rủi ro, biện pháp kiểm soát, tiến độ, sản phẩm, giám sát và trách nhiệm giải trình. Đây là căn cứ theo dõi quá trình thực hiện và xem xét trách nhiệm cán bộ.

Chương trình đồng thời thiết lập cơ chế phân định rõ các trường hợp để đánh giá, xử lý cán bộ. Đối với đổi mới đúng chủ trương, đúng thẩm quyền, động cơ trong sáng và có kết quả, cán bộ được biểu dương, khen thưởng, trọng dụng và nhân rộng. Trường hợp đổi mới đúng mục tiêu, không vụ lợi, đã kiểm soát rủi ro nhưng kết quả chưa đạt do nguyên nhân khách quan thì được hỗ trợ, điều chỉnh và xem xét trách nhiệm khách quan, toàn diện.

Ngược lại, cán bộ né tránh, đùn đẩy, thiếu chủ động, để công việc chậm trễ, tồn đọng phải được xác định trách nhiệm, chấn chỉnh, điều chuyển hoặc xử lý. Những trường hợp cố ý làm trái, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc lợi dụng đổi mới để che giấu sai phạm phải được kiểm tra, xác minh và xử lý nghiêm.

Cùng với cơ chế bảo vệ người dám làm, Chương trình nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy. Mỗi nhiệm vụ phải có một đầu mối chủ trì và một cá nhân chịu trách nhiệm đến cùng; đồng thời thiết lập cơ chế cảnh báo sớm đối với nhiệm vụ quá hạn, hồ sơ tồn đọng, phản ánh kéo dài.

Quản trị bằng dữ liệu, lấy kết quả thực hiện làm căn cứ đánh giá cán bộ

Một điểm nhấn trong Chương trình là đẩy mạnh chuyển đổi số, quản trị cán bộ bằng dữ liệu và kết quả. Thành phố xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về cán bộ, tổ chức, nhiệm vụ và kết quả thực hiện; hình thành hồ sơ năng lực số, áp dụng OKR/KPI, Dashboard để theo dõi nhiệm vụ, điểm nghẽn, quá hạn, trách nhiệm người đứng đầu và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Việc ứng dụng AI, phân tích dữ liệu và công cụ dự báo rủi ro được đặt ra nhưng không thay thế trách nhiệm quyết định của con người.

Cùng với đó, Chương trình chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở; rà soát vị trí việc làm, khối lượng công việc và năng lực cán bộ cấp xã, phường; tăng cường đào tạo, thử thách, luân chuyển, điều động có mục tiêu; củng cố tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố và bảo đảm cơ sở vật chất, hạ tầng số cho cán bộ cơ sở.

Công tác kiểm tra, giám sát được đổi mới theo hướng phòng ngừa, cảnh báo sớm, nhất là tại các lĩnh vực, địa bàn, vị trí có rủi ro cao. Kiểm tra, giám sát phải đồng hành, hướng dẫn cán bộ đổi mới nhưng không buông lỏng kiểm soát; đồng thời phân định rõ hành vi lợi dụng đổi mới để vi phạm với những khó khăn, sai sót khách quan trong quá trình thực hiện.

Chương trình cũng phát huy vai trò giám sát của HĐND, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân; tập trung hoạt động của cấp ủy, chi bộ vào việc khó, việc mới, điểm nghẽn và vấn đề dân sinh; thiết lập cơ chế tiếp nhận, chuyển và theo dõi việc xử lý kiến nghị của Nhân dân, doanh nghiệp.

Trong công tác cán bộ, Thành phố định hướng hình thành chuẩn mực “Tiên phong - Đổi mới - Trách nhiệm - Liêm chính - Chuyên nghiệp - Hành động - Phục vụ”; đề cao danh dự, kỷ luật, tận tụy, chuyên nghiệp và tinh thần phục vụ Nhân dân; định kỳ tôn vinh, nhân rộng cán bộ, tập thể có sáng kiến, cách làm hiệu quả và tạo tác động thực chất.

Để bảo đảm Chương trình được triển khai thống nhất, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố lãnh đạo chung; Ban Thường vụ Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất và trực tiếp xem xét các nhiệm vụ lớn, điểm nghẽn, vấn đề phức tạp, cơ chế đặc thù; Thường trực Thành ủy trực tiếp điều phối, đôn đốc, theo dõi danh mục việc khó, điểm nghẽn, nhiệm vụ chậm tiến độ.

Ban Tổ chức Thành ủy là cơ quan thường trực, tham mưu triển khai, theo dõi, kiểm tra, sơ kết, tổng kết, đổi mới công tác cán bộ và xây dựng cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới. Ban Tuyên giáo Thành ủy thực hiện công tác tuyên truyền, tạo thống nhất nhận thức, phát hiện, biểu dương, nhân rộng mô hình tốt; Ủy ban Kiểm tra Thành ủy tăng cường kiểm tra, giám sát, chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo sớm; Ban Nội chính Thành ủy kiểm soát rủi ro tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm và tham mưu xử lý các vụ việc phức tạp, nhạy cảm; Văn phòng Thành ủy quản lý, khai thác hệ thống theo dõi thực hiện nghị quyết và nền tảng số dùng chung.

Đảng ủy HĐND Thành phố lãnh đạo thực hiện chức năng quyết định, giám sát; Đảng ủy UBND Thành phố chỉ đạo hệ thống chính quyền cụ thể hóa Chương trình, bảo đảm nguồn lực, điều kiện thực hiện phân cấp, ủy quyền và tháo gỡ các điểm nghẽn lớn; Đảng ủy Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố lãnh đạo giám sát, phản biện xã hội, tiếp nhận và tổng hợp ý kiến Nhân dân, doanh nghiệp, chuyên gia. Đảng ủy các xã, phường và cấp ủy trực thuộc trực tiếp tổ chức thực hiện ở cơ sở, gắn trách nhiệm cán bộ với kết quả thực tế.

Theo lộ trình, trong quý IV/2026, Thành phố tập trung quán triệt, ban hành Chương trình hành động, rà soát cơ chế, xác định điểm nghẽn và danh mục nhiệm vụ khó. Năm 2027 sẽ thí điểm cơ chế đổi mới, sáng tạo và quản trị rủi ro, triển khai hồ sơ năng lực số, Dashboard, OKR/KPI. Giai đoạn 2028-2029 tập trung mở rộng, nhân rộng, hoàn thiện thể chế, gắn kết quả với công tác cán bộ. Năm 2030 tổng kết, đánh giá toàn diện và hoàn thiện cơ chế lâu dài.

Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan, đơn vị thuộc Thành phố, nhất là người đứng đầu, quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc Chương trình hành động. Người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp trước cấp có thẩm quyền về kết quả thực hiện; không né tránh, không đùn đẩy, không để công việc tồn đọng kéo dài.

Kết quả thực hiện Chương trình hành động là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Qua đó, Chương trình hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ Thủ đô bản lĩnh, tiên phong, gương mẫu, đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, liêm chính, chuyên nghiệp, hành động và phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Nguyễn Như Quyền