Kiểm tra, giám sát những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực

Tính đến tháng 8-2022, 63/63 Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng cấp tỉnh đã được thành lập. Theo Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thanh Hải, đã có 137 phiên họp của Ban Chỉ đạo và 166 cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo đã được các tỉnh, thành phố tổ chức nhằm thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở địa phương. Nhiều vụ án, vụ việc đã được các Ban chỉ đạo đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo để tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực. 

Một số địa phương đã chủ động, linh hoạt tham mưu thành lập Tổ giúp việc cho Ban Chỉ đạo, qua đó đề xuất biện pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án, vụ việc tham nhũng; tham mưu ban hành quy trình tiếp nhận và xử lý đơn thư, thông tin, phản ánh, tố cáo về hành vi tham nhũng, tiêu cực…

Các đại biểu dự hội nghị giao ban trực tuyến, Ban Nội chính Trung ương quý I-2023 tại điểm cầu Thành uỷ Hà Nội 

Đáng chú ý, ngay sau khi thành lập, một số Ban chỉ đạo cấp tỉnh đã xây dựng chương trình và tiến hành kiểm tra, giám sát, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, những vấn đề nổi cộm, bức xúc ở địa phương. Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng, tiêu cực các địa phương cũng đã chú trọng chỉ đạo kiểm tra đối với các tổ chức đảng, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm và kiểm tra, xử lý các tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị có đảng viên bị khởi tố, điều tra do tham nhũng, tiêu cực…

Các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh cũng đã chỉ đạo rà soát, quyết định đưa 327 vụ án, 179 vụ việc tham nhũng, tiêu cực phức tạp, dư luận xã hội quan tâm trên địa bàn vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo. Trong đó Ban chỉ đạo của thành phố Hà Nội đã đưa 48 vụ vào diện theo dõi, Thanh Hoá và Ninh Thuận có 10 vụ và Ninh Thuận, Bắc Giang có 9 vụ… Cũng trong quý I-2023, các địa phương trong cả nước đã khởi tố mới 512 vụ án/1283 bị can phạm tội về tham nhũng; số vụ án có cán bộ, đảng viên bị khởi tố do hành vi tiêu cực là 225 vụ án/835 bị can.

Tại thành phố Hà Nội, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng ban Nội chính Thành ủy Nguyễn Quang Đức cho biết, trong quý I-2023, Ban Nội chính Thành ủy Hà Nội đã chủ động xây dựng kế hoạch công tác để triển khai có hiệu quả nhiệm vụ công tác nội chính, cải cách tư pháp, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ban đã tiếp nhận, xử lý 1.183 đơn, thư; tham mưu phục vụ hoạt động của Ban Chỉ đạo Thành ủy về Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Từ sau phiên họp thứ hai, Ban chỉ đạo Thành ủy về phòng, chống tham nhũng và tiêu cực đã theo dõi, chỉ đạo 47 vụ việc, vụ án. Trong quý I-2023, các cơ quan hành chính của thành phố đã triển khai 339 cuộc thanh tra, kết luận 201 cuộc. Qua thanh tra, đã phát hiện vi phạm, kiến nghị thu hồi 33,9 tỷ đồng; kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm với 61 tập thể và 85 cá nhân…

Ban Chỉ đạo Thành ủy cũng đã nhận được 504 đơn, thư của công dân; đã chỉ đạo chuyển 82 đơn, thư đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết… Các cơ quan điều tra đã thụ lý, điều tra 49 vụ án/147 bị can. Viện Kiểm sát nhân dân truy tố 4 vụ án và 10 bị can. Tòa án nhân dân đã xét xử 8 vụ án/68 bị cáo về các tội kinh tế, tham nhũng, chức vụ… Kết quả xét xử theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Trưởng ban Chỉ đạo trung ương về Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, bảo đảm “không có ngoại lệ, không có vùng cấm”, được dư luận nhân dân đồng tình, ủng hộ…

Theo Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thanh Hải, việc các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh được thành lập và nhanh chóng triển khai có hiệu quả các hoạt động đã thể hiện quyết tâm cao của các tỉnh ủy, thành ủy trong việc đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thể hiện sự đồng lòng, nhất trí cao từ Trung ương đến địa phương, cơ sở theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương: “Trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt". 

Công tâm, trong sạch, không bị cám dỗ bởi bất cứ lợi ích nào

Đánh giá về hiệu quả hoạt động của Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng cấp tỉnh, thành phố, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc cho biết, sau 9 tháng kể từ khi các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh được thành lập, mặc dù còn những khó khăn, vướng mắc ban đầu nhưng có thể khẳng định: việc thành lập Ban chỉ đạo cấp tỉnh là phù hợp với yêu cầu thực tiễn, thể hiện sự đồng lòng, nhất trí cao từ Trung ương đến địa phương, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của cấp ủy, chính quyền các cấp và cán bộ, đảng viên, nhân dân.

Tuy nhiên, Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhận định, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của Ban chỉ đạo cấp tỉnh vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Một số địa phương chưa quán triệt nghiêm quy định về thành phần tham gia Ban Chỉ đạo, bố trí nhân sự chưa đảm bảo cơ cấu, thành phần. Hoạt động của một số ban nội chính còn bị động, chất lượng, hiệu quả chưa cao...

Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng ban Nội chính Thành uỷ Nguyễn Quang Đức phát biểu tham luận tại hội nghị giao ban trực tuyến, Ban Nội chính Trung ương quý I-2023, điểm cầu Thành uỷ Hà Nội 

Đồng chí Phan Đình Trạc cho rằng, mặc dù các Ban chỉ đạo cấp tỉnh vừa mới đi vào hoạt động, đang trong quá trình vừa làm, vừa học, vừa hoàn thiện, rút kinh nghiệm, nhưng yêu cầu tiên quyết đặt ra trước hết : Ban Chỉ đạo phải là một tập thể mạnh, đoàn kết thống nhất cao, gắn bó chặt chẽ. Mỗi thành viên Ban chỉ đạo phải gương mẫu, công tâm, trong sạch, không bị cám dỗ bởi bất cứ lợi ích nào và cũng không ngại bất cứ lực cản không trong sáng nào.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng khẳng định, một trong những bài học kinh nghiệm sâu sắc rút ra qua tổng kết 10 năm công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022 đó là sự gương mẫu, nói đi đôi với làm, làm đi đôi với nói của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Ban chỉ đạo cấp tỉnh phải nắm vững chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, “đúng vai, thuộc bài, không “làm thay”, “lấn sân” sang các cơ quan khác. Trong đó, cần kịp thời điều chuyển, thay thế những khâu, “mắt xích” yếu, bảo đảm bộ máy Ban chỉ đạo vận hành thông suốt, thực hiện đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư: “Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”. 

Xuất phát từ thực tiễn phòng chống tham nhũng, tiêu cực của các địa phương, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc yêu cầu các Ban chỉ đạo cấp tỉnh tổ chức công việc chặt chẽ, làm việc nghiêm túc, khoa học, nền nếp, kỷ luật, kỷ cương, phối hợp công tác một cách nhịp nhàng, đồng bộ. Tuyệt đối tránh tình trạng hình thức, tắc trách, lúc ra mắt thì rầm rộ, nhưng sau cứ thưa thớt, nguội lạnh dần. Đây cũng là nhân tố hàng đầu quyết định sự thành công trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, là bài học kinh nghiệm để các Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng cấp tỉnh hoạt động hiệu quả hơn trong thời gian tới. 

Hoàng Lan - Hoàng Mai