Nỗ lực phát huy dân chủ tại cơ sở 

Thực hiện mục tiêu “phát huy dân chủ phải gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội” được nêu Chỉ thị số 30-CT/TW, ngày 18-2-1998 của Bộ Chính trị (khoá VIII), những năm qua, các cấp uỷ Đảng, chính quyền thành phố Hà Nội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở gắn với những nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị. 

Trưởng Ban Dân vận Thành uỷ Hà Nội Đỗ Anh Tuấn cho biết, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước xây dựng và triển khai Quy chế dân chủ trong các loại hình mới. Đó là thực hiện quy chế dân chủ trong công tác giải phóng mặt bằng, quản lý trật tự đô thị, công tác thuế, trong các trường ngoài công lập và khối chợ. Qua đó, đã nâng cao chất lượng và thực sự phát huy dân chủ trực tiếp ở cơ sở. 

Xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ trong các loại hình mới luôn được Thành uỷ Hà Nội đặc biệt quan tâm, chỉ đạo thực hiện 

Chia sẻ về việc thực hiện quy chế dân chủ trong các chợ, Phó Bí thư Quận uỷ, Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Phạm Tuấn Long cho biết, thực hiện chủ trương của trung ương, thành phố về chuyển đổi mô hình quản lý kinh doanh khai thác chợ, từ năm 1996 quận Hoàn Kiếm xây dựng và triển khai Đề án chuyển đổi mô hình quản lý kinh doanh khai thác chợ. Đến năm 2016, 6/6 chợ trên địa bàn quận đã được chuyển đổi mô hình sang doanh nghiệp quản lý kinh doanh khai thác. 

Nhận thức việc xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở các chợ là phát huy quyền làm chủ của cán bộ, nhân viên, người kinh doanh, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh có hiệu quả, UBND quận chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp quản lý, kinh doanh, khai thác chợ trên địa bàn quận xây dựng Quy chế quản lý chợ, Quy chế chi tiêu nội bộ, Nội quy hoạt động của chợ; công khai tiền thuê địa điểm kinh doanh; các loại thuế các hộ kinh doanh phải nộp; công khai việc thu - chi các quỹ do các hộ kinh doanh đóng góp qua hệ thống loa truyền thanh của chợ và niêm yết tại trụ sở đơn vị. Vào các dịp điều chỉnh mức giá cho thuê quầy, sạp, giá dịch vụ, doanh nghiệp thực hiện tốt việc công khai, dân chủ, trao đổi tạo sự đồng thuận, giải quyết kịp thời kiến nghị, đề xuất chính đáng của các hộ kinh doanh. Nhờ vậy, ý thức chấp hành pháp luật của người kinh doanh được nâng cao, hoạt động kinh doanh tại các chợ ổn định, hiệu quả. 

Việc thực hiện Quy chế dân chủ giúp tạo môi trường văn hóa trong kinh doanh tại chợ Đồng Xuân (quận Hoàn Kiếm)

Theo Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Đống Đa Lê Tuấn Định chia sẻ về việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở gắn với cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, người nộp thuế trên địa bàn. Triển khai các ứng dụng phục vụ người nộp thuế khi chuyển đổi sang cơ chế “người nộp thuế tự khai, tự nộp”, quận Đống Đa mở rộng phạm vi triển khai ứng dụng thực hiện cải cách hành chính thu ngân sách. Nhờ vậy, 95% người nộp thuế khai thuế và nộp thuế theo phương thức điện tử. Quận cũng đã thí điểm thực hiện nộp thuế điện tử đối với 2.772 hộ kinh doanh trên địa bàn quận, 72% hộ cá nhân kinh doanh đã đăng ký sử dụng ứng dụng Etax mobile. Công khai doanh thu và mức thuế tại UBND các phường và Ban quản lý các chợ để mọi người kinh doanh được biết. Thực hiện công khai thông tin đại chúng đối với các doanh nghiệp và Hộ kinh doanh nợ thuế, 9 tháng đầu năm 2022 đã công khai số thuế nợ 199.4 tỷ, thu hồi nợ được 16.9 tỷ đồng. 

Trong khi đó, tại quận Thanh Xuân, xuất phát từ thực tế trên địa bàn hiện có 222 nhà chung cư cũ được xây dựng từ những năm 1960 đến năm 1990 hiện xuống cấp một cách nghiêm trọng, gây nguy hiểm đến tính mạng con người, quận đã triển khai việc thực hiện quy chế dân chủ trong xây dựng lại các toà nhà chung cư cũ.

Với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, các chủ trương cũng như các phương án, kế hoạch về rà soát, kiểm định các nhà chung cư cũ, kế hoạch nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết… đều được chính quyền quận, phường công khai trên cổng thông tin điện tử của quận, các phường, tại các bản tin nội bộ của các khu dân cư, tổ dân phố. Quận thực hiện phổ biến các chính sách liên quan tại các buổi hội nghị, đối thoại, bảo đảm quyền của người dân được biết, được tham gia ý kiến và giám sát việc thực hiện. Nhờ vậy, người dân đã nắm được rõ hơn sự cần thiết phải cải tạo các chung cư cũ và đồng thuận khi triển khai thực hiện. 

Tạo sự đồng thuận trong triển khai các dự án lớn

Thực hiện quy chế dân chủ trong các loại hình mới, huyện Đan Phượng gắn với công tác chuẩn bị triển khai giải phóng mặt bằng phục vụ dự án đầu tư tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Bí thư Huyện uỷ Đan Phượng Trần Đức Hải cho biết, dự án Vành đai 4 đi qua huyện Đan Phượng dài khoảng 6,3km, đi qua 4 xã: Hồng Hà, Liên Hồng, Hạ Mỗ, Tân Hội và thị trấn Phùng. Tổng diện tích đất phải giải phóng mặt bằng khoảng 73ha, liên quan đến 1.431 hộ gia đình. 

Ngay sau khi có các văn bản chỉ đạo của trung ương, thành phố, Huyện ủy Đan Phượng xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của cả hệ thống chính trị; ban hành Thông tri, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư phục vụ dự án. 

Sau hội nghị cấp huyện nhằm tuyên truyền sâu rộng đến toàn thể người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền và các đoàn thể chính trị xã hội, huyện Đan Phượng đã chỉ đạo các xã và thị trấn Phùng tổ chức các hội nghị tại đại phương có đất thu hồi nhằm phổ biến chủ trương, công khai các văn bản pháp lý, các quy định về chính sách giải phóng mặt bằng… Đến nay, Đan Phượng đã tổng hợp xong quy mô, tổng mức đầu tư để đề xuất thành phố chấp thuận về vị trí tái định cư; chỉnh trang, mở rộng các nghĩa trang; 100% các xã có dự án đi qua đã tổ chức họp Đảng bộ để quán triệt các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp các ngành, xin ý kiến vào dự thảo Kế hoạch và triển khai thực hiện dự án đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân. 

Huyện Thường Tín công khai bản đồ quy hoạch Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội tại xã Hồng Vân

Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Thường Tín Bùi Công Thản cho biết, liên quan đến Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội địa bàn huyện Thường Tín có 2.001 hộ, cá nhân; 14 cơ quan, tổ chức có diện tích đất phải thu hồi. Đáng chú ý, số lượng mồ mả phải di chuyển là 4.224 mộ tại 5 xã trên địa bàn. Để thực hiện tốt việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cấp ủy, chính quyền từ huyện đến cơ sở đã tập trung thực hiện tốt việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, gắn với công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 4. 

Từ thực tiễn tại địa phương, huyện Thường Tín tập trung chỉ đạo làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các đối tượng liên quan nhằm tạo sự đồng thuận. Huyện cũng vận động các gia đình có mồ mả phải di chuyển chấp hành chủ trương, chính sách của Nhà nước, bàn giao mặt bằng đúng tiến độ để thực hiện dự án…

Đánh giá cao việc triển khai quy chế dân chủ trong các loại hình mới đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng, Trưởng Ban Dân vận Thành uỷ Đỗ Anh Tuấn cho biết, thực hiện Quy chế dân chủ trong công tác giải phóng mặt bằng đã nâng cao trách nhiệm của các cơ quan và nghĩa vụ của những người trong diện thu hồi đất, bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người phải thu hồi đất, tạo sự đồng thuận, hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng phục vụ đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng và đô thị của thành phố. 

Nhấn mạnh từ thực thế cho thấy sự tin tưởng, đồng thuận, ủng hộ của người dân có vai trò quyết định đối với thành công của mọi công việc, nhất là các việc khó như công tác giải phóng mặt bằng, quản lý chợ, trong công tác thuế…, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Lê Hồng Sơn đề nghị cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu các cấp cần tiếp tục quan tâm nhiều hơn đến công tác dân vận và phát huy dân chủ ở cơ sở, coi đây là những động lực, mục tiêu và nhiệm vụ để nâng tầm hiệu quả công tác dân vận nói chung và việc thực hiện quy chế dân chủ nói riêng của thành phố trong những năm tới. 

Hoàng Lan - Hoàng Mai