Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Ngô Thị Thanh Hằng thăm khu triển lãm, trưng bày giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường tại Hội thảo

Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình 02-CTr/TU chủ trì Hội thảo. Cùng dự có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Nguyễn Văn Sửu; lãnh đạo một số sở, ngành, quận huyện Thành phố; đại diện một số nhà nghiên cứu, nhà khoa học, các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ cơ sở sản xuẩn, trang trại trên địa bàn Thành phố.

Đánh giá toàn diện thực trạng môi trường nông thôn

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Nguyễn Văn Sửu cho biết: Nông thôn thành phố Hà Nội có diện tích đất sản xuất nông, lâm nghiệp lớn với dân số trên 4 triệu người, chiếm trên 60% lực lượng lao động của toàn Thành phố, là nơi cung cấp nguồn nhân lực xây dựng Thủ đô, đất đai cho phát triển, xây dựng hạ tầng và đô thị, cung cấp lương thực, thực phẩm, góp phần quan trọng bảo đảm quốc phòng, an ninh của Thành phố nên có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển Thủ đô. Quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn; liên tục trong nhiều nhiệm kỳ qua, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố xác định “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân” là một trong những chương trình công tác trọng tâm của Thành ủy.

Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố, sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị và sự tham gia ủng hộ của nhân dân, xây dựng nông thôn mới thu được kết quả toàn diện, nổi bật; đến cuối năm 2020, có 10 huyện và 371 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt tỷ lệ 96,1%, hoàn thành trước hạn 2 năm mục tiêu đề ra, đứng đầu cả nước về số xã đạt chuẩn nông thôn mới, với nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả kinh tế cao. Về những làng quê, nông thôn Hà Nội hôm nay, không ai có thể phủ nhận sự thay đổi lớn trên tất cả các lĩnh vực. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân khu vực nông thôn Hà Nội được nâng lên rõ rệt, người dân vui mừng, phấn khởi vì những lợi ích thiết thực mà chương trình xây dựng nông thôn mới mang lại.

Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Nguyễn Văn Sửu phát biểu khai mạc Hội thảo

Tuy vậy, vấn đề bảo vệ môi trường, xử lý nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, chất thải làng nghề, rác thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn vẫn là một trong những hạn chế, thách thức. Hiện nay, Hà Nội có khoảng 1.350 làng nghề, trong đó có hơn 300 làng nghề truyền thống tiêu biểu. Đi kèm với sự phát triển nhanh của sản xuất làng nghề, việc ô nhiễm môi trường ngày càng phức tạp; đòi hỏi phải có giải pháp thiết thực, hiệu quả, sự chung sức, đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân; trong đó có vai trò quan trọng của 4 nhà: Nhà quản lý, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông.

Chính vì thế, Hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá thực trạng tình hình nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, chất thải làng nghề, rác thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn; trưng bày, giới thiệu những thành tựu nghiên cứu khoa học và ứng dụng, tiến bộ khoa học kỹ thuật mới về ứng dụng công nghệ trong xử lý môi trường đã và đang được triển khai trên địa bàn thành phố Hà Nội; đề ra các giải pháp tổ chức thực hiện đối với từng lĩnh vực đảm bảo hiệu quả. Đây cũng là diễn đàn, là cầu nối để 4 nhà trao đổi, thống nhất, cùng phối hợp tốt để góp phần tiếp tục thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của Thành phố về phát triển khu vực nông thôn Hà Nội; tập trung vào vấn đề môi trường, mang tính cấp thiết, quyết định quan trọng tới việc nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Tỷ lệ làng nghề ô nhiễm còn lớn

Báo cáo về thực trạng xử lý nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, chất thải làng nghề, rác thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn trên địa bàn thành phố Hà Nội, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Chu Phú Mỹ nêu rõ, trong thời gian vừa qua, các cụm công nghiệp, làng nghề đã tạo việc làm cho hàng triệu lao động, đặc biệt là các làng nghề đã thu hút các lao động nhàn rỗi, lao động nghèo, quá tuổi tại địa phương. Tổng doanh thu của các làng nghề đạt khoảng 22.000 tỷ đồng.

Song, vấn đề đặt ra là ô nhiễm môi trường, như ô nhiễm không khí, tiếng ồn, bụi, chất thải rắn, nước thải đối với làng nghề, cụm công nghiệp; ô nhiễm chất thải rắn, nước thải, mùi hôi thối trong sản xuất chăn nuôi; ô nhiễm bao bì thuốc bảo vệ thực vật, nguồn nước, đất, tàn dư thuốc bảo vệ thực vật, tàn dư nông sản trong sản xuất trồng trọt; ô nhiễm nước thải sinh hoạt, rác thải sinh hoạt hàng ngày của khu vực nông thôn... đã tạo nên từ chỗ ô nhiễm nhỏ thành ô nhiễm tập trung, gây khó khăn trong xử lý, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, đây là vấn đề đặt ra đối với các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và người dân, đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, đồng bộ và hiệu quả, bền vững.

Hiện nay, Thành phố có 06 trạm/nhà máy xử lý nước thải với tổng công suất thiết kế đạt 276.300 m³/ngày đêm; có 02 khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung là Khu liên hiệp xử lý chất thải Nam Sơn, huyện Sóc Sơn và Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì. Tuy nhiên, các nhà máy xử lý nước thải mới xử lý được khoảng 28,8% khối lượng nước thải cần xử lý ở khu vực nội đô, ở các làng nghề chỉ chiếm khoảng 5,2%, phần còn lại chưa được xử lý mà trực tiếp xả thải ra môi trường. Theo kết quả điều tra, khảo sát, lấy mẫu và phân tích nguồn nước tại 292 làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội từ năm 2017-2020, có 139 làng nghề ô nhiễm nghiêm trọng (chiếm 47,6%), có 95 làng nghề ô nhiễm (chiếm 32,5%), có 58 làng nghề không ô nhiễm về nguồn nước (chiếm 19,9%).

Tại Hội thảo, các đại biểu đã kiến nghị nhiều giải pháp, đề xuất nghiên cứu xây dựng các cơ chế chính sách cụ thể, dễ thực hiện để phát triển sản xuất (nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, du lịch dịch vụ...) thân thiện với môi trường, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên. Các đại biểu cũng kiến nghị Thành phố ban hành các chính sách về đầu tư, quản lý và vận hành các hệ thống xử lý môi trường nông thôn; bố trí nguồn lực đầu tư cho công tác môi trường, tập trung vào hạ tầng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới, công tác duy trì và quản lý cho khu vực nông thôn; phân công trách nhiệm và phân cấp hợp lý, tăng cường trách nhiệm cho cơ quan quản lý môi trường các cấp trong hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, hỗ trợ các địa phương; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch trong cụm công nghiệp làng nghề và chăn nuôi tập trung xa khu dân cư. Đầu tư và quản lý theo quy hoạch...

Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường

Phát biểu kết luận tại Hội thảo, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Ngô Thị Thanh Hằng cho biết: Đây là lần thứ 3 trong giai đoạn 2016-2020, Ban Chỉ đạo Chương trình số 02 của Thành ủy tổ chức Hội thảo liên kết 4 nhà. Hội thảo lần này về môi trường có ý nghĩa đặc biệt bởi nó liên quan đến nâng cao chất lượng đời sống người dân, được nhân dân và dự luận đặc biệt quan tâm. Hội thảo có sự chuẩn bị bài bản khoa học của các sở, ngành. Các ý kiến tham luận tại Hội thảo thể hiện sự nhiệt tình, tâm huyết, trách nhiệm... của các nhà khoa học, nhà quản lý, nhà doanh nghiệp, người dân đóng góp vào công tác bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới.

Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Ngô Thị Thanh Hằng phát biểu kết luận Hội thảo

Thẳng thắn nhìn nhận môi trường nông thôn vẫn là vấn đề nan giải, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy cho rằng, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu ở địa phương chưa quyết liệt, ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ môi trường còn hạn chế. Các nhà máy xử lý nước thải mới xử lý được khoảng 28,8% khối lượng nước thải cần xử lý ở khu vực nội đô, ở các làng nghề chỉ chiếm khoảng 5,2%, phần còn lại chưa được xử lý mà trực tiếp xả thải ra môi trường...

Nhấn mạnh nông nghiệp, nông dân, nông thôn vẫn là nhiệm vụ trọng tâm của thành ủy trong giai đoạn tới và giải quyết vấn đề môi trường sẽ được tiếp tục thực hiện căn cơ hơn để nâng cao đời sống nông dân, xây dựng Thành phố xanh, sạch, đẹp, đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy yêu cầu, các ban, ngành chức năng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội của Thành phố, cấp uỷ, chính quyền trước hết phải nâng cao hơn nữa vị trí, vai trò, trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp trong công tác tổ chức quản lý Nhà nước và điều hành thực hiện nhiệm vụ này của chính quyền các cấp từ Thành phố đến cơ sở; làm tốt hơn nữa công tác truyên truyền, vận động; tham mưu Thành phố ban hành chính sách khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường trong xử lý môi trường khu vực nông thôn.

Cùng với đó, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu xử lý nước thải tập trung đối với các cụm công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải; kiểm tra, rà soát, nâng cấp các hệ thống xử lý cũ không đáp ứng yêu cầu; lắp đặt hệ thống quan trắc theo dõi về chất lượng môi trường tại các cụm công nghiệp. Tập trung đánh giá tác động môi trường của các làng nghề ô nhiễm nghiêm trọng để đưa ra giải pháp cụ thể nhằm giảm thiểu ô nhiễm bằng công nghệ mới; nghiên cứu, quy hoạch, mở rộng cụm công nghiệp làng nghề để đưa các hộ sản xuất ra khỏi khu dân cư; đưa công nghệ mới xử lý chất thải rắn và nước thải của các làng nghề nhằm giảm thiểu ô nhiễm từ đầu nguồn sản xuất.

Đối với rác thải sinh hoạt phải được phân loại từ đầu nguồn và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn tiếp theo. Đối với nước thải sinh hoạt hỗ trợ các thiết bị, tiến bộ kỹ thuật mới để xử lý nước thải vệ sinh, nước thải sinh hoạt trước khi xả thải ra môi trường. Rà soát, quy hoạch các điểm thu gom và xử lý tập trung theo quy mô xã, liên xã để xử lý đảm bảo nước thải đạt quy chuẩn trước khi xả thải ra môi trường.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy yêu cầu các sở, ngành Thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ để cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch nhằm nâng cao chất lượng môi trường khu vực nông thôn. Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng cũng đề nghị, người nông dân cần đổi mới tư duy trong sản xuất nông nghiệp, thường xuyên cập nhật thông tin, phối hợp chặt chẽ với chính quyền, các nhà đầu tư có uy tín trong việc học tập, nghiên cứu, áp dụng các mô hình sản xuất nông nghiệp mới, tiến bộ, ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vừa đảm bảo chất lượng, năng suất và bảo vệ môi trường.

Các nhà khoa học của Thành phố cần chủ động bám sát hơn nữa cơ sở, nghiên cứu thực tiễn tình hình sản xuất của từng địa phương, từng khu vực để nghiên cứu, xây dựng các đề án, mô hình hay, có tính lan tỏa, tính thực tiễn cao và đặc biệt phải thân thiện với môi trường; đồng thời chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền, doanh nghiệp để giới thiệu các đề tài nghiên cứu của mình làm cơ sở “3 nhà” còn lại tiếp thu, ứng dụng, đưa vào thực tiễn sản xuất.

Nhấn mạnh doanh nghiệp phải thực sự là “đầu tàu”, giữ vai trò quan trọng liên kết “3 nhà” còn lại, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy cho rằng, ngoài vai trò hỗ trợ đầu vào và thu mua sản phẩm cho nông dân, từng bước tiến tới xây dựng thương hiệu sản phẩm nông sản của Thủ đô, các doanh nghiệp cần chung tay với chính quyền chia sẻ, hỗ trợ về công nghệ cho người nông dân để đầu tư các hệ thống hạ tầng trong sản xuất tiên tiến, hiện đại, thân thiện với môi trường. Hỗ trợ nguồn lực cho chính quyền địa phương xây dựng hệ thống xử lý nước thải, chất thải làng nghề, chất thải trong sản xuất nông nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường nông thôn nói riêng và môi trường Thành phố nói chung.

Toàn Lương - Hải Linh