Trung ương khẳng định

​Cán bộ, công chức sợ sai, sợ trách nhiệm đã trở thành vấn đề nóng được nêu ra ở các cấp, ngành, gióng lên hồi chuông cảnh báo trên nhiều diễn đàn khác nhau.

Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính, chuyển đổi số thành phố Hà Nội tổ chức phiên họp thứ nhất tháng 4-2023

​Đầu năm nay, phát biểu chỉ đạo tại hội nghị Chính phủ với các địa phương tổng kết công tác năm 2022, triển khai nhiệm vụ năm 2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ ra rằng, bên cạnh kết quả tích cực, việc tổ chức thực hiện luật pháp, chính sách, thực thi công vụ vẫn là khâu yếu; kỷ luật, kỷ cương ở nhiều nơi chưa nghiêm, thậm chí còn có hiện tượng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; cái gì có lợi thì kéo về cho cơ quan, đơn vị và cá nhân mình; cái gì khó khăn thì đùn đẩy ra xã hội, cho cơ quan khác, người khác.

Đến hội nghị giữa nhiệm kỳ Đại hội XIII vừa qua, trong phát biểu kết luận, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, thậm chí sợ trách nhiệm của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên vẫn là vấn đề rất đáng lo ngại, diễn biến phức tạp, không thể chủ quan, lơ là”.

​Ngày 19-4-2023, Thủ tướng Chính phủ đã phải ra Công điện số 280/CĐ-TTg về “Chấn chỉnh, tăng cường trách nhiệm trong xử lý công việc của các bộ, cơ quan, địa phương”. Người đứng đầu Chính phủ đánh giá, một bộ phận cán bộ, công chức đã xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc, có tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám tham mưu, đề xuất xử lý công việc, không quyết định công việc thuộc thẩm quyền; có trường hợp đẩy việc lên cơ quan cấp trên hoặc sang các bộ, cơ quan khác... “Hậu quả dẫn đến quá trình xử lý công việc bị kéo dài, gây cản trở và làm giảm hiệu lực, hiệu quả của công tác chỉ đạo, điều hành của chính quyền các cấp” - Thủ tướng Chính phủ nhìn nhận. 

​Tại nghị trường Kỳ họp thứ năm của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng đặt ra vấn đề này: “Cần khắc phục một bộ phận cán bộ, chưa biết là lớn hay nhỏ, cả trung ương và địa phương lẩn tránh, né tránh trách nhiệm, sợ sai, không chịu làm, đùn đẩy trách nhiệm. Việc của mình đẩy cho người khác, việc cấp dưới thì đẩy cho cấp trên”.

Bộ, ngành, địa phương chỉ rõ

​Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đã thẳng thắn chỉ rõ thực trạng trên. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác phối hợp giữa các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ chưa kịp thời, chưa chặt chẽ, có hiện tượng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; việc thực hiện đạo đức và văn hóa công vụ của đơn vị chưa nghiêm; một bộ phận công chức, viên chức năng lực còn yếu, ý thức trách nhiệm và chấp hành kỷ luật, kỷ cương còn hạn chế...

Giải quyết thủ tục hành chính tại UBND quận Hoàn Kiếm - Đơn vị đứng đầu thành phố về chỉ số cải cách hành chính năm 2022

​Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nêu: “Có lẽ vấn đề lớn nhất hiện nay là cán bộ các cấp sợ, né tránh, đùn đẩy và lẩn tránh không làm”.

​Trong khi đó, tại Quảng Ninh, sơ kết 6 tháng đầu năm 2023, UBND tỉnh chỉ rõ: “Vẫn còn tình trạng một số cán bộ cấp phòng thuộc huyện, sở, ngành có biểu hiện sợ sai, né trách, đùn đẩy trách nhiệm, trông chờ vào cấp trên, không quyết liệt xử lý, giảm hiệu quả, hiệu lực quản lý của nhà nước, làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung”.

Tại Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Vũ Đức Bảo khẳng định, một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là một số chuyên viên, trưởng phòng, phó trưởng phòng tham mưu, giúp việc chưa đáp ứng được yêu cầu công việc theo vị trí việc làm; có tâm lý “bàn lùi”, “không làm thì không sai”; thiếu chủ động trong tham mưu hoặc tham mưu “lòng vòng”...

Việc cấp bách, phải hành động ngay

​Tình trạng cán bộ, công chức sợ sai, sợ trách nhiệm càng trở nên cấp thiết, cấp bách hơn trong bối cảnh trong nước và thế giới ngày càng khó khăn do suy giảm kinh tế. Một trong những giải pháp mang tính đòn bẩy quan trọng là tăng cường giải ngân vốn đầu tư công thì đang bị ngẽn do chính tâm lý này. Mới đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2023 Thủ tướng Chính phủ giao cho 17 bộ, cơ quan trung ương là trên 38,319 nghìn tỷ đồng. Nhưng tính đến giữa tháng 4, tổng số giải ngân của 17 bộ, cơ quan chỉ đạt 0,04% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó, có 13 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân 0%... 

Đoàn Giám sát HĐND thành phố, do Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn làm trưởng Đoàn, tham quan bộ phận một cửa tại Sở Nội vụ ngày 24-5-2023

​Đứng trước thực trạng này, từ trung ương xuống các bộ, ngành, địa phương đang có hàng loạt động thái mới nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường trách nhiệm trong đội ngũ cán bộ, công chức. Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo 4 nhóm nhiệm vụ cụ thể đối với Bộ trưởng các bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

​Tại Bộ Công Thương, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên yêu cầu Thủ tưởng các đơn vị thuộc Bộ chịu trách nhiệm cá nhân, trực tiếp và toàn diện trước Bộ trưởng, lãnh đạo Bộ và trước pháp luật đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền, được phân công, ủy quyền, được giao nhiệm vụ; không tham mưu, đề xuất lãnh đạo Bộ ký văn bản báo cáo lãnh đạo Chính phủ đối với những nhiệm vụ không thuộc thẩm quyền giải quyết Chính phủ/lãnh đạo Chính phủ.

​“Kịp thời rà soát, thay thế hoặc điều chuyển sang công việc khác theo thẩm quyền đối với các cá nhân năng lực yếu, không dám làm, né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm để trì trệ và không đáp ứng yêu cầu công việc được giao. Trường hợp đùn đẩy, né tránh, thiếu trách nhiệm để xảy ra chậm trễ hoặc không quyết định những vấn đề, công việc thuộc thẩm quyền thì phải kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo đúng quy định của Đảng và Nhà nước” - Bộ trưởng Bộ Công Thương nêu rõ. Thực hiện theo tinh thần này, vừa qua, Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ký quyết định tạm đình chỉ đối với Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia để thanh tra chuyên ngành về công tác quản lý, điều hành cung cấp điện. 

​Ban Cán sự Đảng Bộ Nội vụ đã ban hành Nghị quyết số 46-NQ/BCSĐ về việc chấn chỉnh, tăng cường trách nhiệm trong xử lý công việc, nâng cao kỷ cương, kỷ luật hành chính, đạo đức công vụ trong Bộ Nội vụ. Trong đó, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu cụ thể, cá thể hóa quyền hạn, trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong từng khâu của quy trình xử lý công việc. Kịp thời điều chuyển sang công việc khác đối với công chức, viên chức (kể cả lãnh đạo đơn vị) mà năng lực yếu, không dám làm, né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm, để trì trệ.

​Đến nay, hầu hết các tỉnh, thành phố đã có văn bản triển khai thực hiện chỉ đạo của trung ương và công điện của Thủ tướng Chính phủ về siết chặt kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm cán bộ, công chức trong giải quyết công việc. Tại Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh có văn bản nêu 6 nhóm nhiệm vụ, trong đó yêu cầu, khi tham mưu, đề xuất UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố giải quyết công việc, các sở, ngành phải nêu rõ cơ sở pháp lý, thẩm quyền, quan điểm, kiến nghị rõ phương án giải quyết công việc. Trường hợp đề xuất từ 2 phương án trở lên phải có phương án chọn...

​Có thể nói, với sự quan tâm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ từ trung ương xuống địa phương, hy vọng việc khắc phục tình trạng cán bộ, công chức đùn đẩy, né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm sẽ trở thành làn sóng, phong trào sớm tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống. Đó cũng chính là sự tin tưởng, chờ mong của người dân. 

Linh Vũ