Bảo đảm an sinh xã hội toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau

Đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu hình thành cơ bản hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm, hiện đại, số hóa toàn diện, bảo đảm mọi người dân được thụ hưởng chính sách an sinh xã hội và 100% người dân được bảo đảm sàn an sinh tối thiểu. Thành phố đặt mục tiêu 100% người yếu thế được lập hồ sơ an sinh xã hội số theo vòng đời, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; 100% người dân có sổ theo dõi sức khỏe điện tử, được khám sức khỏe định kỳ; 100% đối tượng hưởng trợ cấp xã hội được chi trả không dùng tiền mặt.

Cùng với đó, Thành phố phấn đấu giải quyết việc làm mới cho bình quân 180.000 lao động mỗi năm, duy trì tỷ lệ thất nghiệp chung dưới 2,5%, riêng khu vực thành thị dưới 3%. Tại cấp xã, phường, bố trí công chức làm đầu mối thực hiện, theo dõi, phối hợp giải quyết các nhiệm vụ về an sinh xã hội, phù hợp với danh mục vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ và biên chế được cấp có thẩm quyền giao.

Tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội hướng tới phát triển hệ thống an sinh xã hội tiệm cận chuẩn mực của các quốc gia phát triển có thu nhập cao; cung cấp dịch vụ xã hội chất lượng cao, bảo đảm nền tài chính an sinh bền vững, phương thức quản trị công khai, minh bạch, đồng thời nâng cao khả năng chủ động ứng phó linh hoạt, kịp thời trước các rủi ro, sự cố.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Thành phố chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu an sinh xã hội kết nối với dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo hiểm, y tế, giáo dục, thuế và việc làm; thiết lập hồ sơ an sinh xã hội số và đầu mối phục vụ tại cơ sở. Việc áp dụng bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội được xác định là một trong những giải pháp đánh giá chất lượng phục vụ tại địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và khả năng tiếp cận chính sách của người dân.

Mở rộng bao phủ chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ xã hội

Kế hoạch xác định nhiệm vụ rà soát, hợp nhất các chương trình, chính sách trợ giúp xã hội trùng lặp, sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách; đề xuất điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ cấp xã hội hằng tháng và mức hỗ trợ đột xuất phù hợp với mức sống tối thiểu thực tế của Thủ đô. Thành phố đồng thời định hướng mở rộng các gói hỗ trợ xã hội đa tầng, phát triển dịch vụ công tác xã hội và chăm sóc dựa vào cộng đồng, kết nối linh hoạt giữa trợ giúp xã hội với bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Quy trình xét duyệt được đơn giản hóa, gắn với ứng dụng dữ liệu dân cư và đẩy mạnh chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt.

Trong lĩnh vực lao động, việc làm, Thành phố chú trọng mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ thêm tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Hạ tầng kết nối cung - cầu lao động được hiện đại hóa thông qua cập nhật dữ liệu lao động, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên Cổng thông tin việc làm Thành phố và tự động hóa quy trình sàng lọc, kết nối hồ sơ tuyển dụng. Các hình thức làm việc từ xa, làm việc linh hoạt và những cơ hội việc làm từ thương mại điện tử, logistics nông thôn, nông nghiệp cơ giới hóa, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng nông thôn được khuyến khích phát triển.

Thành phố cũng rà soát quy hoạch khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị, gắn với đầu tư đồng bộ nhà ở xã hội, trường học, trạm y tế, nhà trẻ và thiết chế văn hóa; khuyến khích doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phát huy trách nhiệm xã hội trong xây dựng hạ tầng phục vụ công nhân.

Đối với công tác chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ các nhóm yếu thế, Hà Nội định hướng xây dựng Đề án phát triển kinh tế chăm sóc, nhân rộng mạng lưới chăm sóc ban ngày, chăm sóc tạm thời, chăm sóc giảm nhẹ; thí điểm mô hình bảo hiểm chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi. Thành phố chú trọng lập sổ theo dõi sức khỏe điện tử, khám sức khỏe định kỳ hằng năm, tổ chức khám, chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi không thể di chuyển; phát triển khoa Lão khoa tại các bệnh viện đa khoa và mô hình nhà xã hội chăm sóc người cao tuổi.

Các nhiệm vụ khác tập trung vào chăm sóc toàn diện 1.000 ngày đầu đời; phát triển giáo dục hòa nhập thông qua trang bị tài liệu chữ nổi, ngôn ngữ ký hiệu và bồi dưỡng giáo viên chuyên trách; đẩy mạnh tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân, tầm soát trước sinh và sơ sinh. Thành phố đặt mục tiêu cải tạo 100% hạ tầng công cộng, giao thông, vỉa hè, xe buýt bảo đảm khả năng tiếp cận thuận tiện cho người khuyết tật.

Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo đảm sinh kế bền vững

Nhằm nâng cao khả năng nhận diện và ứng phó với những khó khăn trong đời sống, Thành phố định hướng xây dựng “Bản đồ rủi ro an sinh xã hội” gắn với danh sách các hộ gia đình yếu thế. Đối với các trường hợp thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi kinh tế, việc lập phương án đào tạo nghề, chuyển đổi sinh kế và tạo việc làm tại chỗ cho người lao động được đặt ra trước khi thu hồi đất.

Cùng với đó, lao động nông thôn được hỗ trợ nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số, kỹ năng xanh, kỷ luật lao động và kiến thức pháp luật; tạo điều kiện tiếp cận vốn tín dụng và thông tin thị trường lao động, góp phần ổn định việc làm và thu nhập trong quá trình chuyển đổi sinh kế.

Thành phố đồng thời xây dựng Kế hoạch tài chính an sinh xã hội trung hạn giai đoạn 2026-2030; phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức giám sát, đối thoại trực tiếp với người thụ hưởng. Qua đó, tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm trong thực hiện chính sách và bảo đảm các chương trình hỗ trợ đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tế của người dân.

Với định hướng kết hợp trợ giúp xã hội, bảo hiểm, chăm sóc sức khỏe, phát triển việc làm và chuyển đổi số, Kế hoạch số 418/KH-UBND hướng tới xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, lấy người dân làm trung tâm, nâng cao khả năng tiếp cận chính sách và tăng cường bảo vệ các nhóm yếu thế trên địa bàn Thủ đô.

Nguyễn Như Quyền