Một trong những định hướng trọng tâm của Kế hoạch là thực hiện đồng thời hai yêu cầu bảo vệ và phát triển trẻ em trên môi trường mạng. Theo đó, hoạt động bảo vệ trẻ em sẽ từng bước chuyển từ cách thức xử lý khi sự việc phát sinh sang chủ động nhận diện, phòng ngừa và ngăn chặn các mối nguy hại, đồng thời củng cố các trụ cột tạo thành kiến trúc tổng thể bảo vệ trẻ em trong không gian số.

Hà Nội phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông được triển khai giải pháp an ninh mạng; 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại trên đường truyền mạng. Các giải pháp công nghệ phục vụ giáo dục kỹ năng số, tư vấn và hỗ trợ thông minh cho trẻ em cũng được nghiên cứu, triển khai, đồng thời bảo đảm 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp khi có yêu cầu từ chính trẻ em hoặc người thân, cộng đồng xã hội.

Để tạo nền tảng lâu dài, thành phố tiếp tục củng cố, hoàn thiện hành lang pháp lý, tổ chức thực hiện hiệu quả các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và triển khai Công ước của Liên hợp quốc về tội phạm mạng. Hoạt động nghiên cứu, hội thảo khoa học, tổng kết thực tiễn và đánh giá khung pháp lý về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng được đẩy mạnh, qua đó tạo cơ sở kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan.

Kế hoạch đồng thời chú trọng bảo đảm quyền tham gia, phát huy tiếng nói và trí tuệ của trẻ em, từng bước thu hẹp khoảng cách số và khả năng tiếp cận thông tin giữa các vùng, miền. Các mô hình “Nhóm trẻ cố vấn kỹ thuật số”, “Sáng kiến trẻ em: Không gian số an toàn” được triển khai gắn với huy động nguồn lực xã hội hóa, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và các nguồn tài trợ hợp pháp khác.

Cùng với nâng cao năng lực cho trẻ em, Hà Nội hướng tới phát triển hệ sinh thái số an toàn với các nền tảng, ứng dụng phù hợp theo từng nhu cầu học tập, sáng tạo và giải trí lành mạnh. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp viễn thông, cung cấp dịch vụ truy nhập Internet và giải pháp công nghệ xây dựng các gói dịch vụ, sản phẩm miễn phí, ưu đãi hoặc tặng kèm để người dân có điều kiện tiếp cận rộng rãi hơn với các công cụ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Theo Kế hoạch, thành phố sẽ nghiên cứu hình thành nền tảng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, xây dựng hệ sinh thái và kho ứng dụng số chọn lọc dành cho trẻ em. Các ứng dụng hỗ trợ bảo vệ, học tập, sáng tạo và giải trí lành mạnh phải được cơ quan chức năng thẩm định, đánh giá; trong đó ưu tiên quảng bá, phân phối những ứng dụng, giải pháp công nghệ do doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển.

Trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, nền tảng số cũng được đặt ra rõ hơn. Thành phố tăng cường quản lý, kiểm tra việc thực hiện các giải pháp bảo vệ trẻ em, bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với tổ chức, doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định.

Song song với đó, chất lượng dịch vụ viễn thông tiếp tục được nâng cao, gắn với triển khai Chương trình “Sóng và máy tính cho em”, hỗ trợ các gói cước và hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ hoạt động dạy, học trực tuyến. Các giải pháp về máy chủ, chỗ đặt máy chủ và đường truyền Internet được triển khai nhằm tạo thêm điều kiện để trẻ em tiếp cận thông tin, học tập và phát triển trên môi trường mạng.

Đối với hoạt động báo chí và truyền thông, các đơn vị truyền hình, cơ quan thông tấn, báo chí phải thực hiện nghiêm quy định về bảo đảm bí mật thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em; bảo đảm tỷ lệ, nội dung, thời điểm và thời lượng dành cho trẻ em. Những nội dung không phù hợp với trẻ em trong hoạt động báo chí và cung cấp thông tin trên mạng phải được cảnh báo theo quy định.

Công nghệ được xác định là một trong những công cụ quan trọng để nâng cao năng lực bảo vệ trẻ em. Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa và kết nối các hệ thống thông tin phục vụ công tác này; khai thác hiệu quả Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội, Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em và Mạng lưới ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Việc chuyển đổi IPv6 đối với hạ tầng mạng, dịch vụ của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp viễn thông giai đoạn 2026-2030 được triển khai cùng với nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn.

Công tác tuyên truyền được triển khai theo hướng mở rộng lực lượng tham gia và đa dạng phương thức tiếp cận. Bên cạnh nâng cao năng lực cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên, thành phố huy động người có ảnh hưởng trên mạng xã hội và các đơn vị quản lý mạng lưới đa kênh sáng tạo nội dung tham gia các chiến dịch truyền thông, góp phần đưa kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em đến gần hơn với gia đình và cộng đồng.

Mô hình “Cha mẹ đồng hành cùng con trên môi trường trực tuyến” tiếp tục được xây dựng, triển khai và nhân rộng, gắn với Chiến dịch “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến”. Thành phố đồng thời khuyến khích sáng tác, sản xuất các sản phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật đại chúng và nội dung giải trí số có giá trị giáo dục lành mạnh, qua đó bổ trợ kiến thức, kỹ năng số và tạo thêm không gian phát triển tích cực cho trẻ em.

Thông qua hệ thống giải pháp từ cơ chế, công nghệ, giáo dục đến truyền thông và sự tham gia của gia đình, doanh nghiệp, cộng đồng, Kế hoạch hướng tới xây dựng môi trường số an toàn hơn cho trẻ em. Đây cũng là nền tảng để trẻ em từng bước nâng cao năng lực số, khai thác những giá trị tích cực của công nghệ và phát triển lành mạnh trong quá trình hình thành thế hệ công dân số.

Nguyễn Như Quyền