HUY ĐỘNG MỌI NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỦ ĐÔ NHANH, BỀN VỮNG, XỨNG ĐÁNG VAI TRÒ ĐẦU TẦU CỦA HÀ NỘI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÙNG VÀ CẢ NƯỚC

                                                                            Ban cán sự đảng Ủy ban

Trong 5 năm qua, Hà Nội đã vượt qua các khó khăn, thách thức, tận dụng lợi thế và đạt được những kết quả quan trọng. Kinh tế liên tục tăng trưởng và đạt mức khá trong cả nhiệm kỳ. Bình quân giai đoạn 2016-2020, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 7,39%, đạt mục tiêu đề ra (từ 7,3-7,8%) và cao hơn giai đoạn 2011-2015 (6,93%). Năm 2020, quy mô GRDP ước đạt 1,06 triệu tỷ đồng, khoảng 45 tỷ USD, đóng góp trên 16% GDP của cả nước; GRDP bình quân đầu người ước đạt 5.420 USD, tăng 1,5 lần so với năm 2015, gấp 1,8 lần bình quân cả nước. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, theo hướng hiện đại, tỷ trọng khu vực công nghiệp và dịch vụ tăng; khu vực nông nghiệp giảm còn khoảng 2,09%.

Giai đoạn 5 năm 2016-2020, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước đạt 1,74 triệu tỷ đồng, gấp 1,65 lần giai đoạn 2011-2015. Cơ cấu vốn đầu tư phát triển dịch chuyển rõ nét, khu vực nhà nước giảm từ 43,44% năm 2015 xuống khoảng 33,88% năm 2020; khu vực ngoài nhà nước và đầu tư nước ngoài tăng nhanh. Năm 2019, vốn đầu tư nước ngoài đạt 8,67 tỷ USD, cao nhất sau hơn 30 năm mở cửa và hội nhập, là năm thứ 2 liên tiếp dẫn đầu cả nước; lũy kế giai đoạn 2016-2020 ước đạt 25 tỷ USD, gấp 3,9 lần giai đoạn 2011-2015. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 12,8% về vốn, 10,4% về thu ngân sách và góp phần tích cực chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và đào tạo kỹ năng cho người lao động, tham gia vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu. Thu hút đầu tư vốn ngoài ngân sách với trên 2.775 dự án, vốn đăng ký trên 1,4 triệu tỷ đồng. Xã hội hóa đầu tư được đẩy mạnh, nhất là đối với các lĩnh vực: cấp nước, bãi đỗ xe, xử lý chất thải, nước thải, hạ tầng công nghệ thông tin, giáo dục, y tế... Đầu tư công được thực hiện tập trung, cơ bản khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải; tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng đều từ  năm 2015 lên năm 2020.

Ngân sách Nhà nước cùng với nguồn lực của các doanh nghiệp đã đầu tư hoàn thành nhiều công trình lớn, có ý nghĩa quan trọng thúc đẩy kinh tế – xã hội Thủ đô như: Đường vành đai 2 đoạn Nhật Tân - Cầu Giấy; Nút giao thông trung tâm quận Long Biên; Đường Vành đai 1 đoạn Ô Đông Mác - Nguyễn Khoái; các công trình chống ùn tắc trong nội đô (cầu vượt nút giao An Dương, cầu vượt ô Đông Mác - Nguyễn Khoái, nút giao Cổ Linh). Các khu đô thị mới văn minh, hiện đại đã và đang được xây dựng như: Đô thị mới Tây Mỗ; Đô thị mới Gia Lâm… đã tạo nên không gian đô thị, diện mạo mới cho Thủ đô.

Chúng tôi thống nhất với Báo cáo chính trị về phương hướng phát triển Thủ đô đã dự thảo. Việc huy động các nguồn lực cho phát triển, đặc biệt là nguồn vốn đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội có vai trò rất quan trọng, bao gồm: Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, nguồn vốn ngoài ngân sách, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trực tiếp và gián tiếp). Việc “Huy động mọi nguồn lực phát triển kinh tế Thủ đô nhanh, bền vững, xứng đáng vai trò đầu tầu của Hà Nội trong phát triển kinh tế Vùng và cả nước” có ý nghĩa quyết định đến tốc độ và chất lượng tăng trưởng.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2021-2025 trung bình từ 7,5-8,0%, hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội và hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị và nông thôn, theo tính toán, nhu cầu vốn đầu tư phát triển 5 năm 2021-2025 khoảng 3,1-3,2 triệu tỷ đồng, gấp 1,8 lần giai đoạn 2016-2020. Trong đó, tỷ trọng khu vực ngoài nhà nước khoảng 53%; khu vực đầu tư nước ngoài khoảng 15%; vốn đầu tư của khu vực nhà nước đáp ứng khoảng 32% (bao gồm vốn ngân sách nhà nước; vốn tự có của các doanh nghiệp nhà nước; vốn vay; vốn huy động khác). Tỷ trọng vốn ngân sách nhà nước (Thành phố và Trung ương trên địa bàn) ngày càng giảm trong tổng vốn đầu tư xã hội, không đáp ứng đủ để đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Vì vậy, Thành phố cần tập trung huy động tất cả các nguồn lực: từ doanh nghiệp trong và ngoài nước, từ dân cư, từ đầu tư trực tiếp nước ngoài, từ kêu gọi vốn ODA... để thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn 2021-2025. Chúng tôi cho rằng, nhiệm kỳ tới, Hà Nội cần tập trung vào 05 nhóm giải pháp chính như sau:

Thứ nhất, thực hiện giải pháp chung xuyên suốt là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; ứng dụng công nghệ thông tin, chính quyền điện tử; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và chỉ số PCI

- Tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện các thủ tục hành chính. Chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng minh bạch, thông thoáng, phù hợp với các luật, nghị định mới ban hành.

- Rà soát, đơn giản các quy trình xử lý các hồ sơ, thủ tục liên quan đến đầu tư ngoài ngân sách, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư có sử dụng đất. Tăng cường công tác giám sát, đánh giá đầu tư các dự án; công tác theo dõi, tổng hợp, giải quyết các vướng mắc, khó khăn cho các dự án đầu tư trên địa bàn.

- Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý, điều hành của các cơ quan nhà nước nói chung, đặc biệt là hệ thống dữ liệu về đất đai, dự án đầu tư trên địa bàn.

- Nâng cao tỷ lệ và chất lượng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 nhằm phục vụ ngày càng tốt hơn doanh nghiệp và người dân.

Thứ hai, xây dựng và thực hiện kế hoạch đầu tư công từ nguồn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 có chất lượng và nâng cao hiệu quả đầu tư công; đầu tư có trọng tâm trọng điểm; quản lý chặt chẽ; đảm bảo tiến độ thực hiện, giải ngân nhanh và sơm đưa dự án vào hoạt động phát huy hiệu quả. Trong đó:

- Nguồn vốn ngân sách (của Thành phố và vốn của Trung ương trên địa bàn) tập trung đầu tư xây dựng, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, thực hiện tốt vai trò là vốn mồi để thu hút các nguồn vốn ngoài ngân sách và vốn đầu tư nước ngoài đầu tư phát triển trên địa bàn.

- Ngân sách Thành phố tập trung đầu tư cho các chương trình mục tiêu của Thành phố, các công trình trọng điểm, có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.

- Đảm bảo khai thác nguồn vốn ngân sách để cân đối cho các dự án đầu tư, trong đó cần thực hiện các giải pháp:

+ Nuôi dưỡng đảm bảo nguồn thu và tỷ lệ chi ngân sách cho đầu tư phát triển, duy trì tỷ lệ đạt trên 50%.

+ Rà soát quỹ đất dự kiến bố trí đối ứng cho các dự án BT[1]mà vừa qua Luật đã không cho phép tiếp tục thực hiện để tổ chức đấu giá, tạo nguồn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng, các công trình dân sinh bức xúc, các huyện lên quận, hạ tầng các khu đô thị vệ tinh, các huyện còn khó khăn về hạ tầng, xây dựng nông thôn mới…

+ Khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp của Thành phố (trên 90.000 ha), trong đó rà soát theo hướng chuyển đổi mục đích sử dụng những khu đất kém hiệu quả, để hoang hóa sang lĩnh vực hiệu quả hơn như tạo quỹ đất phi nông nghiệp phục vụ cho sản xuất, kinh doanh...

Thứ ba, đẩy mạnh thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách; mở rộng các hình thức đầu tư, khuyến khích các nhà đầu tư trong và ngoài nước bỏ vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và các dự án sản xuất, kinh doanh. Thành phố cần:

- Hoàn thành quy hoạch chung xây dựng; lấp đầy các quy hoạch phân khu còn lại và công khai rộng rãi cho các nhà đầu tư tham gia đầu tư phát triển.

- Xây dựng các chương trình, kế hoạch định hướng cho việc khai thác và phát huy các nguồn lực như: Kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2025, Chương trình phát triển đô thị…

- Đẩy mạnh thực hiện đột phá xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng và đô thị đồng bộ, hiện đại, xanh, thân thiện với môi trường. Nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị. Nâng cao hiệu quả và quản lý đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Thực hiện chính sách giá và phí các dịch vụ công theo nguyên tắc của cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước. Trên cơ sở đó đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư phát triển hạ tầng đô thị; phát triển hạ tầng y tế, giáo dục, thể dục thể thao, môi trường, xử lý rác thải, chất thải, nghĩa trang; xây dựng công viên cây xanh, khu vui chơi giải trí, bến bãi đỗ xe, cấp nước sạch....

- Kêu gọi đầu tư phát triển hạ tầng các khu, cụm công nghiệp tập trung, tạo mặt bằng mở rộng sản xuất, kinh doanh, góp phần đảm bảo nguồn thu ngân sách bền vững. Khuyến khích đầu tư phát triển các ngành, lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, các trung tâm thương mại, loại hình dịch vụ trình độ, chất lượng cao. Phát triển các khu đô thị, nhà ở, du lịch, khách sạn. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi gia súc gia cầm và chế biến nông sản…

- Tăng cường huy động nguồn vốn cho vay trung hạn và dài hạn trong, ngoài nước với mức lãi xuất hợp lý cho đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh.

- Xây dựng danh mục kêu gọi, lựa chọn nhà đầu tư hàng năm cho các dự án phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc lĩnh vực huy động nguồn vốn ngoài ngân sách, vốn đầu tư nước ngoài.

- Khuyến khích đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) trên các lĩnh vực nhằm giải quyết ùn tắc giao thông và môi trường dân sinh bức xúc. Các dự án giao thông trên cao, đường sắt đô thị, các công trình ngầm gắn với khả năng kết nối đồng bộ giữa các loại hình vận tải hành khách công cộng; tập trung các tuyến giao thông kết nối với các đô thị vệ tinh và kết nối vùng để phát huy lợi thế của Thủ đô và các tuyến liên khu vực.

Thứ tư, chuẩn bị tốt các điều kiện đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, tạo điều kiện tốt nhất để thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, bao gồm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các tổ chức tài chính quốc tế. Trong đó, Thành phố cần:

- Thực hiện thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có chọn lọc, tập trung cho các dự án đầu tư có chất lượng, sản phẩm có giá trị gia tăng cao, có tính cạnh tranh nhất là từ các tập đoàn quy mô lớn, xuyên quốc gia. Khuyến khích các dự án phát triển công nghiệp hỗ trợ, sản xuất công nghệ cao, công nghệ sinh học, sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường; các dự án lĩnh vực công nghệ thông tin, phát triển nông nghiệp, thực phẩm sạch an toàn; phát triển kết cấu hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và phát triển, dịch vụ tài chính, ngân hàng… nhằm huy động có hiệu quả nguồn lực đầu tư, phát triển kinh tế xã hội Thủ đô theo mô hình tăng trưởng bền vững. Ưu tiên thu hút các tập đoàn xuyên quốc gia thuộc top 500 hàng đầu; chỉ áp dụng các chính sách khuyến khích, ưu đãi cho các doanh nghiệp FDI có cam kết chuyển giao công nghệ. Đồng thời với việc thu hút đầu tư các dự án mới, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn, phấn đấu tỷ lệ đạt từ 60% vốn đăng ký trở lên.

- Ưu tiên sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật cho thực hiện các lĩnh vực: xây dựng chính sách, phát triển thể chế và tăng cường năng lực quản lý dự án, quản lý hạ tầng đô thị; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội cho vùng đồng bào dân tộc, vùng xa trung tâm của Hà Nội; chuẩn bị các chương trình, dự án đầu tư sử dụng vốn vay ODA và các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư có kết hợp ODA… Tập trung nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư cho các chương trình, dự án có nguồn thu và có khả năng trả nợ chắc chắn (các công trình điện, hệ thống thông tin liên lạc viễn thông, các công trình sản xuất có hàm lượng công nghệ và kỹ thuật cao…); những dự án đầu tư thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển.

Thứ năm, phát huy yếu tố văn hóa trong phát triển kinh tế, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước để huy động mọi nguồn lực phát triển kinh tế Thủ đô nhanh, bền vững, xứng đáng vai trò đầu tầu của Hà Nội trong phát triển kinh tế Vùng và cả nước

Các sở, ban, ngành và quận, huyện, thị xã cần xây dựng kế hoạch, có biện pháp cụ thể để chỉ đạo, điều hành việc huy động nguồn lực trong giai đoạn 2021-2025. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, khai thác tiềm năng, lợi thế để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng Thủ đô ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.