Phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội cuối tháng 10-2026 tập trung làm rõ những bất cập trong công tác thu gom, vận chuyển, tập kết và xử lý chất thải sinh hoạt, chất thải xây dựng tại một số địa phương. Những hình ảnh, dữ liệu thực tế được đại biểu đưa ra tại nghị trường đã phản ánh tình trạng ô nhiễm, tồn đọng rác thải và những hạn chế trong quản lý môi trường ở cơ sở. Các vấn đề tại xã Thanh Oai, Bình Minh, phường Tương Mai, Phú Lương được đặt ra cùng yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và biện pháp khắc phục.

Tại phường Phú Lương, tình trạng tập kết chất thải xây dựng, đổ thải trái phép tại Khu đô thị Thanh Hà gây bức xúc trong thời gian dài. Ở xã Thanh Oai, lượng rác sinh hoạt tồn đọng tại điểm tập kết Kim Thư chất thành đống lớn, tràn ra khu vực ruộng đồng xung quanh. Trong khi đó, tại phố Tam Trinh, phường Tương Mai, tình trạng xe gom rác tập kết dưới lòng đường vào giờ cao điểm ảnh hưởng đến giao thông và vệ sinh môi trường.

Điểm đáng chú ý tại phiên chất vấn là yêu cầu làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương đối với những tồn tại được phản ánh. Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố cùng Thường trực HĐND thành phố yêu cầu các đơn vị trả lời trực tiếp, xác định rõ hiện trạng và trách nhiệm quản lý. Đối với những nội dung giải trình chưa cụ thể tại phường Phú Lương, chủ tọa yêu cầu làm rõ địa điểm được phản ánh có thuộc địa bàn quản lý hay không và hình ảnh trong phóng sự có đúng thực tế hay không.

Từ kết quả chất vấn, Thường trực HĐND thành phố giao các Tổ đại biểu HĐND thành phố tại địa bàn tiếp tục theo dõi, giám sát quá trình khắc phục của chính quyền cơ sở. Đồng chí Bùi Duy Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các xã, phường tập trung xử lý những bất cập tại khu vực giáp ranh, khắc phục tình trạng đùn đẩy trách nhiệm trong quản lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai các nhiệm vụ.

Ngay sau phiên chất vấn, nhiều địa phương đã tổ chức kiểm tra thực tế, huy động lực lượng và phương tiện xử lý các điểm tồn đọng rác thải. Tại xã Thanh Oai, hơn 300 tấn rác tồn đọng tại điểm tập kết Kim Thư đã được thu gom, vận chuyển, giải phóng mặt bằng sau nhiều ngày triển khai. Khu vực tập kết được quây rào, lắp đặt camera giám sát 24/7, kết hợp với hoạt động kiểm tra, xử lý hành vi đổ rác không đúng quy định.

Theo ông Nguyễn Đổng Vương, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Thanh Oai, địa phương đã huy động nhân lực, phương tiện để giải quyết toàn bộ lượng rác ùn ứ ngay sau phiên chất vấn. Cùng với việc khắc phục hiện trạng, xã phối hợp lực lượng công an tăng cường giám sát, ngăn chặn hành vi đổ rác trái phép. Do điểm tập kết Kim Thư nằm trong phạm vi thu hồi đất phục vụ dự án Vinhomes Olympic, địa phương đang rà soát vị trí phù hợp để bố trí điểm trung chuyển rác mới.

Tại phường Tương Mai, điểm tập kết rác số 18 đường Tam Trinh được tổ chức, sắp xếp lại nhằm khắc phục tình trạng phương tiện thu gom chiếm dụng lòng đường, gây ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Xe gom rác được bố trí trong khu vực quây tôn, thay cho việc tập kết dàn trải trên tuyến phố. Hoạt động tiếp nhận rác được duy trì vào ban ngày, trong khi việc cẩu, ép và vận chuyển rác bằng xe chuyên dụng về Khu xử lý chất thải Nam Sơn được thực hiện từ 20 giờ hằng ngày. Việc điều chỉnh phương án tổ chức thu gom, vận chuyển đã khắc phục tình trạng xe rác tập kết dưới lòng đường trong giờ cao điểm.

Tại khu vực A.12 Khu đô thị Thanh Hà, phường Phú Lương, lực lượng chức năng tập trung xử lý các hành vi đổ thải trái phép và san lấp mặt bằng không đúng quy định. Công an phường đã lập biên bản xử phạt hành chính 7 triệu đồng đối với một trường hợp vi phạm, đồng thời buộc khôi phục hiện trạng ban đầu. Các khu vực giáp trục đường giao thông lớn được quây tôn, bố trí rào chắn và tăng cường tuần tra nhằm hạn chế nguy cơ tái diễn vi phạm.

Tại xã Bình Minh, lượng rác tồn đọng trong ngày tại điểm trung chuyển Bình Đà đã được thu gom, vận chuyển xử lý. Việc chủ động triển khai các biện pháp khắc phục tại những địa bàn được chất vấn cho thấy yêu cầu từ nghị trường đã được chính quyền cơ sở tiếp nhận và cụ thể hóa bằng các hoạt động tại hiện trường.

Từ kết quả bước đầu, hoạt động chất vấn và giám sát của HĐND thành phố đặt ra yêu cầu không chỉ làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm mà còn phải theo dõi kết quả khắc phục sau khi các cơ quan, đơn vị cam kết thực hiện. Việc giao các Tổ đại biểu HĐND thành phố tiếp tục bám sát địa bàn góp phần duy trì sự liên thông giữa hoạt động giám sát tại nghị trường với tình hình thực tế ở cơ sở. Những tồn tại được chỉ ra tại phiên chất vấn trở thành nội dung cần được kiểm tra, đôn đốc và đánh giá bằng kết quả xử lý cụ thể.

Tuy nhiên, việc thu gom rác tồn đọng và xử lý các trường hợp vi phạm mới giải quyết những vấn đề trước mắt. Để duy trì kết quả lâu dài, các địa phương cần tổ chức hiệu quả hoạt động thu gom, vận chuyển rác hằng ngày; tăng cường kiểm tra, ngăn chặn hành vi đổ thải trái phép và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Cùng với đó, việc sắp xếp, di dời các điểm tập kết tạm thời phải gắn với quy hoạch hạ tầng môi trường, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của người dân.

Thực tiễn sau phiên chất vấn cho thấy sự cần thiết của việc gắn trách nhiệm giải trình với kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện. Trách nhiệm của chính quyền cơ sở không dừng lại ở việc xử lý các điểm ô nhiễm được phản ánh, mà còn ở duy trì vệ sinh môi trường, phòng ngừa tái diễn và giải quyết những bất cập trong quản lý. Đối với HĐND thành phố, việc tiếp tục theo dõi, đôn đốc sau chất vấn là cơ sở để đánh giá mức độ thực hiện cam kết của các cơ quan, đơn vị.

Từ nghị trường đến hiện trường, những chuyển biến trong xử lý các điểm tồn đọng rác thải tại Hà Nội cho thấy hiệu quả bước đầu của việc xác định rõ trách nhiệm, gắn nội dung chất vấn với nhiệm vụ khắc phục cụ thể. Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là tiếp tục duy trì công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và hoàn thiện các giải pháp quản lý môi trường lâu dài, hướng tới nâng cao chất lượng sống của nhân dân Thủ đô.

Bảo Vy - Thanh Thủy