Cuộc diễn tập được tổ chức nhằm kiểm tra, đánh giá năng lực lãnh đạo, chỉ huy, điều hành và cơ chế phối hợp giữa các lực lượng khi xảy ra sự cố bức xạ và hạt nhân. Thông qua các tình huống thực hành, lực lượng chuyên môn được nâng cao khả năng trinh sát, định vị, nhận diện và thu hồi nguồn phóng xạ, kiểm xạ, tẩy xạ đối với con người, phương tiện và môi trường.

Yêu cầu đặt ra là từng bước xử lý phải nhanh chóng, kịp thời, đúng quy trình, kỹ thuật, bảo đảm an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Qua đó, các lực lượng từng bước nâng cao khả năng chủ động ứng phó, khắc phục sự cố, hạn chế thấp nhất những rủi ro và ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với công tác bảo đảm an toàn bức xạ và an ninh nguồn phóng xạ.

Với chủ đề “Thu hồi nguồn phóng xạ và tẩy xạ trong sự cố bức xạ và hạt nhân”, nội dung diễn tập tập trung vào chuỗi nhiệm vụ liên hoàn từ trinh sát, xác định vị trí, nhận diện và thu hồi nguồn phóng xạ đến xác định khu vực nhiễm bẩn, tổ chức tẩy xạ và thu gom chất thải phóng xạ. Đáng chú ý, toàn bộ hoạt động thực binh sử dụng 100% nguồn phóng xạ mô phỏng, không sử dụng nguồn phóng xạ thật nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình tổ chức.

Các hoạt động chuẩn bị được triển khai trong quý IV-2026. Thời gian dành cho luyện tập, hợp luyện và tổng duyệt dự kiến khoảng 10 ngày; cuộc diễn tập chính thức dự kiến tổ chức trong một buổi vào tháng 12-2026.

Ban Tổ chức diễn tập do Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ làm Trưởng ban; lãnh đạo Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ làm Phó Trưởng ban. Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng kịch bản, khảo sát địa điểm, tổ chức luyện tập, hợp luyện, tổng duyệt và triển khai cuộc diễn tập.

Lực lượng tham gia gồm Sở Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, UBND xã, phường nơi tổ chức diễn tập và các cơ quan, đơn vị liên quan. Dự kiến có khoảng 100-150 đại biểu thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, UBND thành phố, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự - Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn thành phố Hà Nội, các sở, ngành, cơ sở sử dụng nguồn phóng xạ, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử cùng các cơ quan báo chí, truyền thông tham dự, theo dõi.

Để cuộc diễn tập sát với yêu cầu thực tiễn, UBND thành phố phân công cụ thể trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp lựa chọn địa điểm, phổ biến và hướng dẫn nội dung; xây dựng kịch bản trình UBND thành phố phê duyệt; huy động lực lượng, phương tiện, trang thiết bị chuyên ngành; tổ chức luyện tập, tổng duyệt, diễn tập và tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện.

Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội bố trí lực lượng, phương tiện và trang thiết bị chuyên ngành tham gia kiểm xạ, thu hồi nguồn phóng xạ, tẩy xạ và thu gom chất thải phóng xạ trong các giai đoạn luyện tập, hợp luyện, tổng duyệt và diễn tập. Đơn vị đồng thời phối hợp xây dựng các nội dung chuyên môn, khảo sát địa điểm bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, hậu cần, hoàn thiện quy trình kỹ thuật chi tiết và thuyết minh các hoạt động tác nghiệp trên cơ sở kịch bản tổng thể được phê duyệt.

Công an thành phố Hà Nội được giao bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn tại khu vực hợp luyện, tổng duyệt và diễn tập. Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội bảo đảm nguồn điện liên tục, an toàn, ổn định tại địa điểm tổ chức, đồng thời chuẩn bị phương án dự phòng khi xảy ra sự cố mất điện.

UBND xã, phường nơi diễn ra cuộc diễn tập có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai nhiệm vụ theo Kế hoạch. Công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, điều kiện y tế, chăm sóc sức khỏe và vệ sinh môi trường phải được chuẩn bị đồng bộ, phục vụ xuyên suốt quá trình tổ chức.

Thông qua diễn tập, Hà Nội hướng tới hoàn thiện khả năng phối hợp, xử lý đồng bộ giữa lực lượng chỉ huy và các đơn vị chuyên môn khi phát sinh tình huống bức xạ, hạt nhân. Việc thực hành các quy trình từ phát hiện, khoanh vùng đến thu hồi nguồn phóng xạ và tẩy xạ cũng là cơ sở để nâng cao tính chủ động, khả năng sẵn sàng ứng phó, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân và môi trường trên địa bàn thành phố.

Nguyễn Như Quyền