Kế hoạch xác định các chỉ tiêu quan trọng trong giai đoạn 2026-2030, gồm nâng tỷ lệ đất dành cho giao thông đạt tối thiểu 14 - 16%; đất dành cho giao thông tĩnh tối thiểu 1%; vận tải hành khách công cộng đáp ứng từ 30 - 35% nhu cầu đi lại của người dân.

Thành phố phấn đấu hoàn thành 100 km đường sắt đô thị (năm tuyến, đoạn tuyến); mở mới từ 20 - 24 tuyến xe buýt xanh; hoàn thành chín cầu qua sông Hồng, sông Đuống gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở, Giang Biên, Lệ Chi, Vân Phúc. Hà Nội cũng đặt mục tiêu hoàn thành khép kín các tuyến vành đai 1-2-2,5-3-3,5-4; đầu tư cải tạo, sửa chữa toàn bộ cầu yếu, cầu tạm; xóa bỏ các điểm ùn tắc nghiêm trọng và giảm từ 30 - 40% số điểm ùn tắc hiện có.

Thành phố nhấn mạnh nguyên tắc tăng cung - giảm cầu giao thông theo hướng đồng bộ, khoa học; lấy đường sắt đô thị và xe buýt xanh làm trục chủ đạo; áp dụng rộng rãi giải pháp giao thông thông minh, tạo nền tảng dài hạn cho phát triển đô thị hiện đại.

Đối với nhóm giải pháp lâu dài, Hà Nội dự kiến đầu tư lớn cho kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ với tổng mức khoảng 528.423 tỷ đồng. Trọng tâm là hệ thống đường vành đai, mười tám tuyến đường trục kết nối, mười một cầu vượt sông Hồng và sông Đuống (trong đó ưu tiên chín cầu lớn), năm cầu vượt tại các nút giao, cùng các dự án tăng cường liên thông mạng lưới, giảm ùn tắc trong khu vực nội đô.

Thành phố cũng tập trung đầu tư hệ thống đường sắt đô thị. Giai đoạn 2026-2030 sẽ hoàn thành năm tuyến với tổng chiều dài 100 km; giai đoạn 2031-2035 phát triển tám tuyến với chiều dài 301 km. Tổng nhu cầu vốn ước tính 37,703 tỷ USD, tương đương 993.395 tỷ đồng.

Về giao thông tĩnh, Hà Nội sẽ đầu tư các bãi xe liên tỉnh mới phù hợp quá trình mở rộng đô thị; di dời các bến xe trong khu vực vành đai ba; bố trí quỹ đất để phát triển điểm đỗ xe theo nhu cầu từng khu vực. Kinh phí đầu tư dự kiến 10.200 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ, thành phố triển khai xây dựng hệ thống giao thông thông minh trong tổng thể đô thị thông minh, kết hợp đẩy mạnh chuyển đổi số ngành giao thông vận tải với tổng mức đầu tư 18.054 tỷ đồng.

Ngoài ra, việc phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được chú trọng với mục tiêu đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu vào năm 2030 và 40% vào năm 2035, với tổng kinh phí 13.586 tỷ đồng.

Đối với nhóm giải pháp trước mắt, Hà Nội ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo để điều khiển hệ thống đèn tín hiệu giao thông, điều tiết lưu lượng theo thời gian thực; tổ chức giao thông tại khu vực thi công công trình theo từng giai đoạn để giảm tối đa việc rào chắn gây ùn tắc.

Thành phố tiếp tục điều chỉnh một số pha rẽ trái, tối ưu chu kỳ đèn tín hiệu theo từng khung giờ; sắp xếp vị trí dừng đỗ, điểm dừng xe buýt hợp lý; tăng cường cung cấp thông tin về tai nạn, ùn tắc, úng ngập qua các kênh truyền thông để người dân chủ động lựa chọn lộ trình.

Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ tổ chức giao thông hợp lý quanh khu vực cổng trường học, bệnh viện và các điểm có mật độ phương tiện cao, qua đó góp phần giảm ùn tắc, nâng cao hiệu quả lưu thông, bảo đảm an toàn cho người dân.

Nguyễn Như Quyền