Cụ thể hóa định hướng phát triển bằng hệ thống quy hoạch đồng bộ

Kế hoạch số 331/KH-UBND nhằm tổ chức triển khai hiệu quả các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được xác định tại Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026. Qua đó, xây dựng lộ trình cụ thể để thực hiện các chương trình, đề án, dự án và quy hoạch ở các cấp độ, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi.

Kế hoạch đồng thời xác định rõ nội dung công việc, nhiệm vụ trọng tâm, trách nhiệm chủ trì, phối hợp của các cơ quan, đơn vị, địa phương; tạo cơ sở để các sở, ban, ngành Thành phố, UBND các xã, phường chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch hành động trong phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn được giao quản lý. Đây cũng là cơ sở để đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện theo từng giai đoạn.

Về quy hoạch đô thị và nông thôn, Thành phố xác định hệ thống gồm 5 loại: quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch khu chức năng, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch không gian ngầm.

Việc cụ thể hóa các định hướng lớn của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được tổ chức đồng bộ, thống nhất với mô hình cấu trúc phát triển đã xác định và trực tiếp cụ thể hóa thông qua hệ thống các quy hoạch.

Theo đó, cực trung tâm giữ vai trò hạt nhân chỉ đạo. Tại khu vực Nội đô lịch sử và Nội đô lịch sử mở rộng, việc triển khai được thực hiện thông qua các đồ án quy hoạch phân khu từ A1-1 đến A1-4, A6, B1 đến B4, tập trung tái cấu trúc theo mô hình nén - xanh, khai thác không gian ngầm, mô hình TOD và bảo tồn di sản.

Khu vực hai bên đường Vành đai 4 được định hướng là dải đô thị mới hiện đại, vùng đệm giảm tải dân số cho lõi nội đô, được cụ thể hóa qua các đồ án quy hoạch phân khu C1, C2, C3, C4, C5, SN, XN, D1, D2. Đô thị Thể thao được định hướng là tổ hợp thể thao tầm cỡ quốc gia, quốc tế kết hợp đô thị sinh thái TOD, cụ thể hóa qua đồ án quy hoạch phân khu Đô thị Thể thao (TT-E).

Hình thành các cực phát triển, tạo cấu trúc không gian mới

Cực Sông Hồng được cụ thể hóa qua các đồ án quy hoạch phân khu từ SH-1 đến SH-4, trải dài từ thượng lưu đến hạ lưu, định hướng trở thành trục xương sống cảnh quan, công viên sinh thái, trung tâm văn hóa - dịch vụ biểu tượng của Thủ đô.

Cực phía Bắc gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, khu thương mại tự do và logistics, được cụ thể hóa bằng chuỗi đồ án quy hoạch phân khu từ E1-1 đến E1-3, E2-1 đến E2-4, E3, E4, XB1 đến XB5, Cụm cảng hàng không Nội Bài và các khu công nghiệp, công nghệ cao.

Cực phía Đông đảm nhận chức năng trung tâm thương mại, logistics, cảng cạn ICD, được cụ thể hóa qua các đồ án quy hoạch phân khu E5-1 (A, B), E5-2, E5-3, SĐ.

Cực phía Nam (Phú Xuyên) được định hướng là đô thị công nghiệp, logistics đa phương thức gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam, gồm các đồ án quy hoạch phân khu Phú Xuyên (PX-1, PX-2), quy hoạch phân khu Ứng Hòa (UH), khu vực phát triển theo tuyến QL1A/Pháp Vân - Cầu Giẽ và Cảng hàng không thứ 2 (QL-1).

Cực phía Nam (Vân Đình - Đại Nghĩa) phát triển đô thị di sản, văn hóa tâm linh và du lịch sinh thái hai bên sông Đáy, được quy hoạch qua các đồ án quy hoạch phân khu Vân Đình (VĐ), Đại Nghĩa (ĐN), Hòa Xá (HX), Phượng Dực (PD). Cực phía Tây Nam định hướng phát triển đô thị giáo dục, đào tạo, y tế và nghỉ dưỡng, cụ thể hóa qua đồ án quy hoạch phân khu Xuân Mai (XM) và dải đô thị dọc trục QL6 (CM-1, CM-2).

Cực phía Tây là hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Khu CNC Hòa Lạc và ĐHQG Hà Nội, triển khai qua các đồ án quy hoạch phân khu Hòa Lạc (HL) và vùng đô thị kết nối Đại lộ Thăng Long (HL-B, HL-N, ĐLTL).

Cực phía Tây Bắc được định hướng là đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng núi Tản - Sông Đà, cụ thể hóa qua các đồ án quy hoạch phân khu Sơn Tây (ST1 đến ST4), Tản Viên Sơn (TV), Tây Đằng (TĐ) và dải đô thị kết nối tuyến QL32/Tây Thăng Long (QL32).

Tổng cộng, trên địa bàn Thành phố cần tổ chức lập 81 quy hoạch, gồm 5 quy hoạch không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 63 quy hoạch phân khu đô thị và 13 quy hoạch phân khu khu chức năng. Trong đó, 47 đồ án, chiếm 58,02%, tiếp tục thực hiện trên cơ sở kế thừa, phát triển các quy hoạch đã được triển khai trước đây; 34 đồ án, chiếm 41,98%, là quy hoạch lập mới theo định hướng phát triển mới.

Thành phố ưu tiên tập trung thực hiện, hoàn thành trước khoảng 22 quy hoạch phân khu đô thị, trong đó có các quy hoạch phân khu đô thị phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quy hoạch phân khu đô thị phía Tây Vành đai 4, một số quy hoạch phân khu đô thị phía Tây Bắc, các quy hoạch phân khu triển khai lập mới theo tuyến và thuộc các vùng đệm sinh thái trước đây, cùng quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật.

Đẩy mạnh số hóa, đổi mới mô hình phát triển và quản trị

Trong quá trình thực hiện Quy hoạch, Thành phố xây dựng mô hình phát triển Thủ đô Hà Nội 4D; nâng cấp hệ thống thông tin quy hoạch, số hóa và chuẩn hóa dữ liệu GIS các cấp quy hoạch; tích hợp dữ liệu không gian ngầm, hạ tầng kỹ thuật khung, không gian tầm thấp và tầm cao, gắn với phân kỳ đầu tư, theo dõi và giám sát tiến độ triển khai các dự án ưu tiên.

Cùng với đó, Thành phố xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố; nghiên cứu lập mới Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố, đồng thời rà soát, xây dựng và ban hành các quy chế quản lý kiến trúc tại những khu vực cần kiểm soát, bảo tồn và phát triển.

Việc thực hiện Quy hoạch cũng được cụ thể hóa thông qua kế hoạch triển khai các nhiệm vụ phát triển theo 10 nhóm ngành, lĩnh vực, gồm bảo vệ môi trường và xử lý úng ngập; trật tự đô thị và ùn tắc giao thông; vệ sinh an toàn thực phẩm; phát triển kinh tế; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; tái cấu trúc đô thị; nguồn nhân lực; mô hình quản trị Thủ đô và phát triển vùng Thủ đô; xây dựng cấu trúc không gian đô thị đa tầng, đa lớp.

Trong lĩnh vực kinh tế, Thành phố định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; xây dựng các khu thương mại tự do, khu công nghệ cao; phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Đối với chuyển đổi số, Thành phố thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, xây dựng Thành phố thông minh; phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng AI dùng chung và bảo đảm an ninh mạng, hình thành hệ sinh thái số an toàn, tin cậy.

Về nguồn nhân lực và quản trị, Thành phố tập trung chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ cao, tài chính và quản trị công; thiết lập cơ chế đặc thù thu hút chuyên gia đầu ngành đóng vai trò như tổng công trình sư. Đồng thời, xác lập mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu theo thời gian thực, thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để và chủ trì, điều phối các vấn đề liên vùng như quy hoạch, hạ tầng, môi trường.

Việc triển khai Kế hoạch số 331/KH-UBND vì vậy được xác định theo hướng vừa cụ thể hóa các định hướng dài hạn của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, vừa tạo cơ sở tổ chức thực hiện thống nhất các nhiệm vụ quy hoạch, phát triển không gian, kinh tế, xã hội, chuyển đổi số và quản trị Thủ đô trong từng giai đoạn.

Nguyễn Như Quyền