Lễ dựng cây nêu tại Hoàng thành Thăng Long

Điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động là không gian trưng bày “Tết xưa – Tết thời bao cấp” tại khu nhà 19C Hoàng Diệu, đưa người xem ngược dòng thời gian trở về những năm 70, 80 thế kỷ trước – thời kỳ đất nước còn nhiều gian khó nhưng Tết vẫn trọn vẹn yêu thương. Túi hàng Tết thời bao cấp, cửa hàng mậu dịch quốc doanh, bộ tranh Tết treo tường, phong bao lì xì, mứt Tết, rượu chanh Thanh Mai… được tái hiện đầy sống động qua mô hình, hiện vật và không gian sắp đặt, gợi lại ký ức sâu lắng về một thời đã qua.

Cùng với đó, các phong tục Tết truyền thống như dọn dẹp nhà cửa, chơi hoa Tết, gói bánh chưng, cúng ông Công ông Táo, lễ giao thừa, du xuân... tiếp tục được khắc họa trong các hoạt động bên lề, thể hiện nét đẹp bền bỉ của văn hóa dân gian trong đời sống hiện đại.

Nét độc đáo trong chuỗi hoạt động năm nay còn đến từ việc giới thiệu, phỏng dựng và trình diễn các nghi lễ cung đình mùa xuân thời Lê Trung Hưng – vốn chỉ diễn ra trong hoàng cung xưa, nay được tái hiện một cách sinh động và khoa học tại không gian linh thiêng của Hoàng thành Thăng Long. Trong đó có 3 nghi lễ trọng tâm: lễ tiến lịch, báo hiệu năm mới đến từ triều đình; lễ tiến Xuân ngưu, mang ý nghĩa xua đuổi khí lạnh, đón mùa xuân; và lễ Chính đán, nghi thức Đại triều sáng mồng Một Tết với lời chúc tụng của bá quan văn võ dành cho hoàng đế.

Các nghi lễ cung đình được trưng bày và diễn giải tại khu nhà N14 thông qua tranh vẽ phỏng dựng, mô hình hiện vật và tài liệu tư liệu quý, giúp người dân và du khách có cơ hội tiếp cận một phần di sản văn hóa cung đình vốn chỉ tồn tại trong sử sách.

Đáng chú ý, chương trình cũng phục dựng một số nghi thức mang đậm tính biểu tượng của văn hóa Tết Việt như: nghi lễ thả cá chép tiễn ông Công ông Táo, lễ dựng cây nêu, và lễ đổi gác – một nghi thức thiêng liêng từng diễn ra mỗi ngày trong cấm thành Thăng Long.

Trong đó, nghi thức đổi gác được giới thiệu lần đầu tiên theo hình thức phỏng dựng sáng tạo, tái hiện khí thế nghiêm cẩn của quân đội canh phòng trong hoàng cung xưa. Với sự đầu tư nghiên cứu bài bản, nghi lễ này hứa hẹn sẽ để lại dấu ấn mạnh mẽ về tinh thần kỷ cương, gắn với văn hóa bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam.

Theo đại diện Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội, chuỗi hoạt động không chỉ là nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, mà còn góp phần lan tỏa tình yêu di sản, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và khát vọng phát triển trong thời đại mới. Tết xưa – Tết nay tuy khác biệt về hình thức, nhưng đều chứa đựng chung một giá trị tinh thần: niềm tin, sự sum vầy và khát vọng hưng thịnh.

Minh Phương