Về số lượng, cơ cấu ủy ban kiểm tra

Ủy ban Kiểm tra của Đảng bộ quận, huyện, thị xã trực thuộc Thành ủy: Từ 7 đến 9 ủy viên, trong đó có 2 ủy viên kiêm chức (Trưởng Ban hoặc Phó Trưởng Ban Tổ chức là cấp ủy viên và Chánh Thanh tra cùng cấp). Các ủy viên chuyên trách gồm: Chủ nhiệm là Ủy viên Ban Thường vụ cấp ủy, có từ 1 đến 2 Phó Chủ nhiệm (Phó Chủ nhiệm Thường trực là cấp ủy viên) và một số ủy viên.

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy: Từ 5 đến 7 ủy viên, trong đó có 2 ủy viên kiêm chức (Trưởng Ban hoặc Phó Trưởng Ban Tổ chức là cấp ủy viên và Chánh Thanh tra cùng cấp; nơi không có Chánh Thanh tra cùng cấp thì đồng chí Phó Bí thư hoặc Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy trực thuộc đảm nhiệm). Chủ nhiệm là Ủy viên Ban Thường vụ cấp ủy, có từ 1 đến 2 Phó Chủ nhiệm (Phó Chủ nhiệm Thường trực là chuyên trách) và một số ủy viên chuyên trách.

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội thực hiện theo Hướng dẫn số 11-HD/UBKTTW, ngày 16-12-2024 và hướng dẫn cụ thể của Quân ủy Trung ương. Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Công an Thành phố Hà Nội thực hiện theo Hướng dẫn số 12-HD/UBKTTW, ngày 16/12/2024 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương và hướng dẫn cụ thể của Đảng ủy Công an Trung ương.

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy cơ sở: Từ 3 đến 5 ủy viên, trong đó đồng chí Phó Bí thư hoặc Ủy viên Ban Thường vụ làm Chủ nhiệm. Nơi không có Ban Thường vụ cấp ủy thì đồng chí Phó Bí thư làm Chủ nhiệm. Các ủy viên khác có thể là cấp ủy viên hoặc đảng viên phụ trách công tác đoàn thể, Bí thư Chi bộ, hoặc Thanh tra nhân dân. Đối với Ủy ban Kiểm tra của Đảng ủy cơ sở xã, phường, thị trấn hoặc các tổ chức đảng trong cơ quan, doanh nghiệp có từ 300 đảng viên trở lên, cần bố trí 1 ủy viên chuyên trách làm Phó Chủ nhiệm.

Đảng ủy bộ phận và chi bộ không lập Ủy ban Kiểm tra; tập thể cấp ủy, chi bộ sẽ thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và phân công 1 cấp ủy viên phụ trách. Ngoài ra, có thể lựa chọn và phân công một số đảng viên hỗ trợ đồng chí cấp ủy viên phụ trách thực hiện công tác kiểm tra, giám sát.

Tiêu chuẩn ủy viên ủy ban kiểm tra các cấp

Tiêu chuẩn đối với ủy viên Ủy ban Kiểm tra các cấp theo tiêu chuẩn cấp ủy viên cùng cấp được quy định tại Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 14-6-2024 của Bộ Chính trị về Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Kế hoạch số 258-KH/TU, ngày 15/7/2024 của Thành ủy Hà Nội về tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII; Hướng dẫn số 18-HD/BTCTU, ngày 01-10-2024 của Ban Tổ chức Thành ủy về một số nội dung thực hiện Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 258-KH/TU của Thành ủy Hà Nội; trong đó, nhấn mạnh một số tiêu chuẩn sau:

Có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Kiên quyết đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước; trung thực, liêm khiết, công minh, chính trực, tận tụy, trách nhiệm, có chính kiến, có bản lĩnh, dũng khí đấu tranh.

Có phẩm chất đạo đức, lối sống gương mẫu, trong sáng; thực hiện nghiêm quy định của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; có ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, giữ gìn đoàn kết nội bộ; kê khai tài sản, thu nhập trung thực, minh bạch; không cơ hội, tham vọng quyền lực, cục bộ, bè phái, tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm”,... Không để vợ hoặc chồng, con, người thân lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Có năng lực cụ thể hóa và tổ chức thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tư duy đổi mới, tầm nhìn, phương pháp làm việc khoa học, hiệu quả; nói đi đôi với làm, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có kinh nghiệm trong công tác xây dựng đảng và hiểu biết về lĩnh vực kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng.

Có trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao và theo quy định của Đảng, Nhà nước; trình độ tin học, ngoại ngữ cần thiết và phù hợp.

Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ.

Về độ tuổi

Thực hiện tuổi giới thiệu ứng cử theo quy định của Đảng; bảo đảm tính kế thừa, phấn đấu có cán bộ nữ, cán bộ trẻ, căn cứ vào tình hình cụ thể các cấp ủy vận dụng bố trí cho phù hợp. Không vì cơ cấu mà hạ thấp chất lượng, tiêu chuẩn ủy viên ủy ban kiểm tra các cấp.

Nhân sự được giới thiệu để bầu tham gia ủy ban kiểm tra cấp ủy (chức vụ cao hơn), nhìn chung phải có thời gian giữ chức vụ đang đảm nhiệm (liền kề) hoặc chức vụ tương đương ít nhất 2 năm (24 tháng). Trường hợp đặc biệt, nếu nhân sự có thời gian giữ chức vụ từ 01 năm (12 tháng) đến dưới 02 năm (24 tháng), thì cấp ủy trực tiếp quản lý cán bộ phải tiến hành: Đánh giá, nhận xét về phẩm chất, năng lực, uy tín, sản phẩm, kết quả cụ thể trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao đối với nhân sự; quyết định và chịu trách nhiệm về quyết định của mình hoặc báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền theo phân cấp quản lý cán bộ xem xét, quyết định.

Lưu ý: Trường hợp nhân sự đang giữ chức vụ, chức danh có cơ cấu tham gia ủy ban kiểm tra các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 thì không áp dụng thời gian giữ chức vụ ít nhất 02 năm theo quy định để giới thiệu tham gia ủy ban kiểm tra các cấp.

Nhân sự lần đầu tham gia ủy ban kiểm tra: Thực hiện độ tuổi như lần đầu tham gia cấp ủy cùng cấp theo Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 14-6-2024 của Bộ Chính trị; Kế hoạch số 258-KH/TU, ngày 15-7-2024 của Thành ủy Hà Nội; Hướng dẫn số 18-HD/BTCTU, ngày 01-10-2024 của Ban Tổ chức Thành ủy.

Nhân sự được giới thiệu tái cử: Đối với các trường hợp dự kiến giới thiệu tái cử giữ chức chủ nhiệm, phó chủ nhiệm thường trực là cấp ủy viên khóa mới thì thực hiện như cấp ủy được quy định tại Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị, Kế hoạch số 258-KH/TU của Thành ủy và Hướng dẫn số 18-HD/BTCTU của Ban Tổ chức Thành ủy. Đối với phó chủ nhiệm (trong đó có cả phó chủ nhiệm là cấp ủy viên, không còn đủ tuổi tham gia cấp ủy khóa mới) và các ủy viên ủy ban kiểm tra nếu còn đủ tuổi công tác từ 24 tháng trở lên (tính tại thời điểm tổ chức đại hội của mỗi cấp đến tháng nghỉ hưu). Thời điểm tính tuổi tham gia ủy ban kiểm tra cấp cơ sở tháng 4-2025; cấp huyện và tương đương tháng 6-2025; cấp thành phố tháng 9-2025. Cụ thể: Đối với cấp thành phố: Nam sinh từ tháng 12-1965, nữ sinh từ tháng 5-1970 trở lại đây; Đối với cấp huyện: Nam sinh từ tháng 9-1965, nữ sinh từ tháng 02-1970 trở lại đây; Đối với cấp cơ sở: Nam sinh từ tháng 7-1965, nữ sinh từ tháng 01-1970 trở lại đây.

Về độ tuổi tái cử ủy ban kiểm tra đối với một số trường hợp đặc thù:

Đối với lực lượng vũ trang: Độ tuổi tham gia ủy ban kiểm tra của cấp ủy căn cứ vào độ tuổi nghỉ hưu quy định tại Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2024) và Luật Công an nhân dân (sửa đổi, bổ sung năm 2023). Các đồng chí tham gia ủy ban kiểm tra của cấp ủy trong đảng bộ quân đội, công an tuổi tái cử phải đủ tuổi công tác ít nhất ½ nhiệm kỳ (30 tháng đối với nhiệm kỳ 5 năm); trường hợp đặc biệt còn tuổi công tác từ 01 năm (12 tháng) đến dưới 30 tháng, nếu có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín cao, sức khỏe, hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên do cấp có thẩm quyền quyết định.

Đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp: Các đồng chí tham gia ủy ban kiểm tra cấp ủy trong đảng bộ cơ quan đảng, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp; ủy ban kiểm tra của cấp ủy trong đảng bộ các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tài chính và ngân hàng thương mại nhà nước (hoặc nhà nước có cố phần chi phối) còn tuổi công tác từ 01 năm (12 tháng) trở lên, do cấp có thẩm quyền quyết định.

Đối với những thành viên ủy ban kiểm tra không đủ tuổi tái cử nhiệm kỳ mới thì được thực hiện chế độ, chính sách như đối với cấp ủy viên không tái cử cấp ủy khóa mới theo Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 258-KH/TU của Thành ủy Hà Nội.

Dừng việc bổ sung ủy viên ủy ban kiểm tra chuyên trách của cấp ủy nhiệm kỳ 2020-2025 trước 6 tháng tính đến thời điểm đại hội đảng bộ ở mỗi cấp theo Chỉ thị 35-CT/TW (tính theo thời điểm cơ quan có thẩm quyền nhận được văn bản đề nghị của cấp ủy). Trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Công tác chuẩn bị nhân sự ủy ban kiểm tra trước đại hội

Ủy ban kiểm tra các cấp phối hợp với ban tổ chức cấp ủy cùng cấp chuẩn bị đề án nhân sự ủy ban kiểm tra khóa mới đồng thời với quá trình chuẩn bị nhân sự cấp ủy, báo cáo cấp ủy đương nhiệm (nơi không có ban tổ chức cấp ủy cùng cấp thì ủy ban kiểm tra báo cáo trực tiếp cấp ủy đương nhiệm).

Căn cứ đề án do ủy ban kiểm tra và ban tổ chức báo cáo, cấp ủy đương nhiệm thảo luận, dự kiến số lượng, cơ cấu, nhân sự cụ thể ủy ban kiểm tra khoá mới.

Cấp ủy đương nhiệm chỉ đạo công tác chuẩn bị và giới thiệu nhân sự ủy ban kiểm tra, chủ nhiệm ủy ban kiểm tra với cấp ủy khóa mới. Trong quá trình chuẩn bị nhân sự ủy ban kiểm tra, cấp ủy cần phối hợp với ủy ban kiểm tra cấp trên, sau khi đã có dự kiến số lượng, cơ cấu, nhân sự phải trao đổi và thống nhất với ủy ban kiểm tra cấp trên về nhân sự của ủy ban kiểm tra khóa mới (số lượng, danh sách cụ thể). Cấp ủy các cấp gửi tờ trình, đề án nhân sự, hồ sơ, danh sách trích ngang nhân sự ủy ban kiểm tra nhiệm kỳ 2025 - 2030 về ủy ban kiểm tra cấp trên xem xét, cho ý kiến ít nhất trước 35 ngày làm việc tính đến thời điểm dự kiến khai mạc đại hội đảng bộ (tính theo dấu bưu điện).

Về trách nhiệm của ủy ban kiểm tra cấp trên trong công tác nhân sự ủy ban kiểm tra cấp dưới: Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy trình công tác nhân sự ủy ban kiểm tra cấp dưới; Cho ý kiến về số lượng, cơ cấu nhân sự ủy ban kiểm tra cấp dưới.

Quy trình nhân sự Ủy ban kiểm tra

Quy trình nhân sự của ủy ban kiểm tra cấp ủy nhiệm kỳ 2025-2030 thực hiện theo các bước quy định tại Phụ lục 1 của Hướng dẫn số 18-HD/BTCTU, ngày 01-10-2024 của Ban Tổ chức Thành ủy.

Thực hiện bầu cử ủy ban kiểm tra

Việc bầu ủy ban kiểm tra, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra thực hiện theo Quy chế bầu cử trong Đảng.

Trong phiên họp đầu tiên của cấp ủy khóa mới, đoàn chủ tịch hội nghị báo cáo với hội nghị về tiêu chuẩn, cơ cấu, số lượng ủy viên ủy ban kiểm tra theo quy định, hướng dẫn của Trung ương và cấp ủy cấp trên trực tiếp để hội nghị xem xét, quyết định; Hội nghị thảo luận về yêu cầu, tiêu chuẩn, cơ cấu, nhân sự và tiến hành bầu ủy ban kiểm tra theo trình tự sau: (1) Biểu quyết số lượng ủy viên ủy ban kiểm tra. (2) Bầu ủy ban kiểm tra. (3) Bầu chủ nhiệm ủy ban kiểm tra trong số ủy viên ủy ban kiểm tra. (4) Ủy ban kiểm tra bầu phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra trong số ủy viên ủy ban kiểm tra đã được bầu. Sau khi được bầu, chủ nhiệm điều hành công việc của ủy ban kiểm tra khóa mới, được đăng ký văn bản với chức danh chủ nhiệm ủy ban kiểm tra; sau khi có quyết định chuẩn y của cấp có thẩm quyên, ủy ban kiểm tra họp để phân công nhiệm vụ cho các thành viên ủy ban kiểm tra.

Trường hợp nhân sự được dự kiến giới thiệu để bầu giữ chức chủ nhiệm ủy ban kiểm tra không trúng cử vào cấp ủy, ban thường vụ hoặc ủy ban kiểm tra cấp ủy cùng cấp, thì ban thường vụ cấp ủy khóa mới báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của ban thường vụ cấp ủy cấp trên trực tiếp (qua ủy ban kiểm tra cấp trên); sau khi có ý kiến chỉ đạo mới tiếp tục chuẩn bị và triển khai phương án bầu cử nhân sự theo quy định; cấp ủy phân công phó chủ nhiệm là cấp ủy viên phụ trách điều hành công việc của ủy ban kiểm tra khóa mới, được ký văn bản của ủy ban cho đến khi bầu được chủ nhiệm.

Thành phố Hà Nội đang trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với nhiều cơ hội và thách thức. Việc tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ các cấp, đặc biệt là Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII, sẽ là bước ngoặt quan trọng, định hình các mục tiêu phát triển bền vững giai đoạn 2025-2030.

Hướng dẫn số 02-HD/UBKTTU không chỉ thể hiện sự chuẩn bị chu đáo của Thành ủy Hà Nội mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra có phẩm chất, năng lực, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô.

Nguyễn Như Quyền