Phát huy nguồn lực thanh niên hoàn thành nghĩa vụ trong phát triển kinh tế - xã hội

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định vị trí, vai trò của lực lượng thanh niên, trong đó có thanh niên là hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Nội xuất ngũ trở về địa phương (sau đây gọi là thanh niên hoàn thành nghĩa vụ), giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nhân tố và nguồn lực con người. Đây là lực lượng có tiềm năng lớn, phát huy vai trò tiền phong, xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như trong phát triển kinh tế - xã hội.

Hệ thống pháp luật trong lĩnh vực việc làm thời gian qua tiếp tục được hoàn thiện, từng bước thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về lao động, việc làm. Các chính sách được ban hành đã góp phần tạo hành lang pháp lý quan trọng, điều chỉnh các quan hệ lao động theo quy luật của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời thúc đẩy và bảo đảm việc làm cho thanh niên nói chung và thanh niên hoàn thành nghĩa vụ nói riêng.

Tại Hà Nội, công tác đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ đã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai. Nhiều thanh niên sau khi xuất ngũ trở về địa phương được tạo điều kiện học nghề, được hỗ trợ, giới thiệu tuyển dụng vào làm việc tại các cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn, từng bước ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, theo đánh giá, hiện mới chỉ có khoảng 30% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ có việc làm ổn định, chủ yếu tập trung ở những người đã có trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp trước khi thực hiện nghĩa vụ. Phần lớn số còn lại chưa có việc làm bền vững. Mặc dù được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nhưng nhiều thanh niên không sử dụng, lựa chọn tìm việc làm thông qua các kênh truyền thông, mạng xã hội tại các doanh nghiệp với tính chất thời vụ, thời gian gắn bó ngắn để có thu nhập trước mắt, hỗ trợ sinh hoạt gia đình.

Đặt mục tiêu nâng cao tỷ lệ thanh niên được đào tạo nghề và có việc làm bền vững

Nhằm triển khai hiệu quả công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ, Chỉ thị đặt mục tiêu hằng năm 100% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ trên địa bàn thành phố được tuyên truyền, tư vấn học nghề; được tiếp cận thông tin về thị trường lao động, nhu cầu tuyển dụng của cơ quan, doanh nghiệp và được tư vấn, giới thiệu việc làm.

Đến năm 2030, thành phố phấn đấu có ít nhất 70% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ được đào tạo trình độ sơ cấp hoặc đào tạo dưới 03 tháng. Đối với những trường hợp tham gia học các ngành, nghề chất lượng cao trình độ trung cấp, cao đẳng theo danh mục do UBND Thành phố ban hành sẽ được miễn học phí học nghề. Đồng thời, 100% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ có nhu cầu lập nghiệp được cung cấp kiến thức khởi sự doanh nghiệp và được hỗ trợ vay vốn từ nguồn vốn ủy thác qua Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Hà Nội.

Để thực hiện mục tiêu trên, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp đối với công tác đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ; quán triệt đầy đủ quan điểm của Đảng và Nhà nước về chính sách thanh niên, khuyến khích và phát huy tiềm năng của lực lượng thanh niên là hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ nghĩa vụ trong lực lượng sản xuất.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, hướng nghiệp và tư vấn học nghề, việc làm cần được đẩy mạnh, đặc biệt đối với thanh niên đang trong thời gian phục vụ tại ngũ. Nội dung, hình thức tuyên truyền được yêu cầu đổi mới, gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng trên môi trường số, bảo đảm toàn bộ thanh niên trước khi xuất ngũ được tiếp cận đầy đủ thông tin về chính sách đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm.

Phát triển thị trường lao động, phát huy vai trò tổ chức Đoàn

Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường lao động, tạo sự kết nối cung - cầu việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ, thúc đẩy đào tạo nghề gắn với việc làm bền vững. Thành phố sẽ tăng cường đầu tư nguồn lực cho các chương trình, đề án tạo việc làm; nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ nhóm lao động đặc thù là thanh niên hoàn thành nghĩa vụ tham gia thị trường lao động, có việc làm ổn định lâu dài.

Các nguồn tín dụng phục vụ tạo việc làm được đa dạng hóa, trong đó ưu tiên thanh niên hoàn thành nghĩa vụ sau khi học nghề được tiếp cận chính sách vay vốn từ Quỹ quốc gia về giải quyết việc làm, vay vốn hỗ trợ tạo việc làm theo Luật Việc làm năm 2025 có hiệu lực từ ngày 01-01-2026, đồng thời được tư vấn thủ tục hành chính khi khởi nghiệp.

Thành phố cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác dự báo cung - cầu lao động và xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động đồng bộ, kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội; từng bước hình thành hệ thống dự báo thị trường lao động đa tầng, đa lĩnh vực theo ngành nghề, cấp trình độ. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng chính sách hỗ trợ việc làm, đặc biệt đối với các ngành nghề khoa học kỹ thuật, công nghệ, ưu tiên lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ cao và các kỹ năng mới.

Bên cạnh đó, việc mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế nhằm tạo thêm cơ hội xuất khẩu lao động cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ cũng được chú trọng. Thành phố sẽ có chính sách hỗ trợ, tư vấn cho thanh niên có nhu cầu làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng theo quy định của Luật Việc làm năm 2025, tạo điều kiện để đăng ký tham gia các lớp ngoại ngữ, học nghề và hoàn thiện các thủ tục liên quan.

Chỉ thị đồng thời nhấn mạnh vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên trong hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ. Các cấp bộ Đoàn được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục tư tưởng, định hướng nghề nghiệp; phát huy vai trò thanh niên trong ứng dụng chuyển đổi số phục vụ hoạt động tư vấn, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm. Đồng thời xây dựng mạng lưới, cộng đồng thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp; tăng cường kết nối các ý tưởng, mô hình, dự án khởi nghiệp của thanh niên với doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Việc tổ chức các ngày hội, hội chợ việc làm, triển lãm khởi nghiệp, phiên giao dịch sản phẩm và ý tưởng sáng tạo cũng được chú trọng nhằm tạo môi trường thuận lợi để thanh niên hoàn thành nghĩa vụ khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển kinh tế gắn với các ngành nghề truyền thống của địa phương và các sản phẩm OCOP.

Tổ chức triển khai đồng bộ từ Thành phố đến cơ sở

Để Chỉ thị được triển khai hiệu quả, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu các cấp ủy đảng phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung của Chỉ thị, đồng thời định kỳ hằng năm tiến hành đánh giá, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện.

Đảng ủy HĐND Thành phố được giao chỉ đạo HĐND Thành phố xem xét xây dựng nghị quyết về cơ chế, chính sách đối với công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ; đồng thời tăng cường giám sát việc tổ chức thực hiện của các cấp chính quyền và đơn vị liên quan.

Đảng ủy UBND Thành phố lãnh đạo UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ban, ngành rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách liên quan đến công tác đào tạo thanh niên xuất ngũ, trình HĐND Thành phố xem xét, quyết nghị theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chỉ đạo các cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Thành phố đối với đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chủ trì tổ chức nghiên cứu, quán triệt Chỉ thị đến các tổ chức đảng và đảng viên; đồng thời định hướng các cơ quan báo chí, truyền thông tuyên truyền, phổ biến rộng rãi Chỉ thị đến các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là công dân trong độ tuổi gọi nhập ngũ.

Cùng với đó, Đảng ủy Công an Thành phố phối hợp với Đảng ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô tổ chức học tập, quán triệt sâu rộng Chỉ thị trong lực lượng Công an và Quân đội toàn Thành phố; phối hợp các cơ quan liên quan triển khai thực hiện hiệu quả. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội Thành phố tích cực tham gia tuyên truyền, giám sát và vận động đoàn viên, hội viên thực hiện Chỉ thị.

Các đảng ủy trực thuộc Thành ủy có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện Chỉ thị phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, đơn vị, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ, phát huy nguồn lực thanh niên trong xây dựng và phát triển Thủ đô.

Nguyễn Như Quyền