Hà Nội đạt được nhiều thành tựu trong 30 năm phòng, chống HIV/AIDS

Năm 1991, Hà Nội phát hiện ca nhiễm đầu tiên. Giai đoạn 10 năm đầu tiên (1991 – 2000) tổng số ca nhiễm HIV được phát hiện là 1.682 người. Giai đoạn 2001 – 2010, tổng cố 16.558 ca mới phát hiện, tăng cao so với giai đoạn đầu. Giai đoạn 2011 – 10/2020, tổng số ca mới phát hiện nhiễm HIV là 10.412, trong đó có 1.568 trường hợp là các ca ngoại tỉnh điều trị tại Hà Nội.

Các hoạt động truyền thông chống kỳ thị phân biệt đối xử trong HIV/AIDS được chú trọng, khiến vấn đề kỳ thị được giảm rõ rệt, từ chỗ người bị nhiễm xa lãnh và kỳ thị phân biệt đối xử ngay ở cả gia đình mình, nơi làm việc và cộng đồng thì đến nay gia đình, cộng đồng không còn sợ hãi, xa lánh và phân biệt đối xử với những người nhiễm. Do đó người nhiễm HIV đã chủ động tham gia điều trị, nhiều người đã công khai trình trạng nhiễm, tham gia truyền thông, tư vấn… cho các bệnh nhân khác.

Với chương trình can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV tại Hà Nội đã được triển khai đồng bộ, quyết liệt. Chương trình cấp phát bao cao sư và bơm kim tiêm tập trung vào các đối tượng nguy cơ cao đã bao phủ 30/30 quận, huyện, thị xã. Khoảng 80% người nghiện chích ma túy, gái mại dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới, vợ/chồng, bạn tình người nhiễm HIV/AIDS đã được tiếp cận với chương trình.

Chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone bắt đầu được triển khai từ năm 2009, cơ sở điều trị Methadone đầu tiên được mở tại Nam Từ Liêm, đến hết năm 2010 đã có 6 cơ sở mở thu dung 1.230 bệnh nhân. Năm 2020, tiếp tục thẩm định để mở mới 6 cơ sở điều trị Methadone tại trung tâm y tế các quận, huyện: Thanh Oai, Gia Lâm, Bắc Từ Liêm, Hoài Đức, Sóc Sơn.

Bà Lã Thị Lan - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội (Sở Y tế) thông tin tại Hội nghị

Bà Lã Thị Lan nhấn mạnh, đột phá mới trong công tác dự phòng lây nhiễm HIV là Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP), được triển khai tại Hà Nội từ năm 2018, đến nay đã có 2.026 người đang điều trị.

Công tác xét nghiệm HIV ngày càng được cải tiến về kỹ thuật và mở rộng quy mô. Năm 2020, số ca được xét nghiệm tăng gấp 10 lần năm 2010. Hiện nay, ngành Y tế Hà Nội mở rộng cơ sở xét nghiệm khẳng định tại các bệnh viện của Thành phố và trung tâm y tế quận, huyện, thị xã. Từ hình thức xét nghiệm tự nguyện truyền thống (khách hàng tự đến phòng tư vấn xét nghiệm), năm 2020, Hà Nội đã mở rộng các hình thức tiếp cận, xét nghiệm khác như: xét nghiệm tại cộng đồng và tự xét nghiệm, tiếp cận online đối với các đối tượng nguy cơ cao qua các trang mạng xã hội…

Về Chương trình điều trị HIV/AIDS cho bệnh nhân HIV, Phó giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết, 100% các cơ sở điều trị được duy trì đủ thuốc kháng vi-rút HIV và thuốc điều trị nhiễm trung cơ hội cho bệnh nhân. Số bệnh nhân điều trị ARV tăng qua các năm, năm 2008 có 852 bệnh nhân, đến 31/10/2020 có 14.583 người; 97,6% người bệnh được xét nghiệm tải lượng vi-rút có kết quả <1000cp/ml máu, 94% bệnh nhân <200cp/ml máu (đồng nghĩa với việc không có khả năng lây cho người khác qua quan hệ tình dục).

Bên cạnh đó còn có dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con và dự phòng tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

30 năm ứng phó và cơ hội chấm dứt đại dịch AIDS tại Việt Nam

Dự kiến Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2020 cấp Thành phố sẽ được tổ chức vào ngày 30/11/2020 tại huyện Ba Vì với chuỗi các hoạt động. Trong đó, tổ chức các hội nghị, hội thảo về các chủ đề: dự phòng lây lẫy HIV bao gồm các biện pháp dự phòng sớm và chủ động cho người dân như các mô hình cung cấp bơm kim tiêm sạch, bao cao su, chất bôi trơn, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế và các biện pháp dự phòng lây nghiễm HIV bằng thuốc kháng vi-rút (AVR) như dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP); Dự phòng sau phơi nhiễm HIV bằng thuốc kháng HIV (PEP); Không phát hiện = Không lây truyền (K=K); Tư vấn xét nghiệm HIV tại cộng đồng… Tổ chức gặp mặt, sinh hoạt, hội thảo với những người nhiễm HIV, người dễ bị tổn thương với HIV; Các hội thảo chuyên đề chia sẻ kinh nghiệm, các mô hình có hiệu quả về xét nghiệm HIV tại cộng đồng do nhân viên cộng đồng thực hiện, mô hình trong dự phòng, chăm sóc, điều trị HIV/AIDS và chống kỳ thị phân biệt đối xử, các gương điển hình người nhiễm HIV hoặc người có hành vi nguy cơ cao đã tham gia hoặc vươn lên làm chủ, tạo công ăn việc làm, tạo thu nhập và giúp nhau trong cuộc sống. Đặc biệt là tổ chức mít tinh và phát động hưởng ứng Thánh Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày thế giới phòng, chống AIDS; Tổ chức các hoạt động truyền thông, vận động hưởng ứng Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS…

Diệu Thúy