Quang cảnh Hội nghị

Dự Hội nghị tại điểm cầu thành phố Hà Nội có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn; các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy: Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Bùi Huyền Mai, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà. Dự Hội nghị còn có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền; Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai và các đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội.

Các chuyên đề giám sát đáp ứng các yêu cầu đặt ra

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, đổi mới nâng cao chất lượng công tác giám sát là nội dung trọng tâm của đổi mới, nâng cao chất lượng của Quốc hội khóa XV. Chính vì vậy, từ năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghiên cứu và lựa chọn các chuyên đề giám sát đáp ứng các yêu cầu đặt ra.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, đã thực hiện giám sát thì phải có hiệu quả và hiệu lực. Để làm được như vậy thì giám sát phải làm đến nơi đến chốn, theo tận cùng vấn đề được giám sát; phải có phương pháp giám sát tổng hợp, giám sát chi tiết rất khoa học, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh đang diễn biến phức tạp như hiện nay.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội yêu cầu cần xác định được trách nhiệm giải trình của các tổ chức, các cấp, các ngành, đơn vị, cá nhân có liên quan, đặc biệt là người đứng đầu. Chỉ có như vậy thì sau khi giám sát mới tạo được những chuyển biến căn bản trong từng lĩnh vực giám sát, đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân và cử tri cả nước.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu cán bộ tham gia giám sát phải có bản lĩnh. Các cơ quan chức năng sẽ có phương pháp để giám sát lại những người đi giám sát với mục tiêu cao nhất là để xây dựng, phát triển đất nước.

Trước đó, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội. Cụ thể, 2 chuyên đề sẽ được Quốc hội quyết định giám sát tối cao trong năm 2022 là: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016-2021; việc thực hiện chính sách, pháp luật về công tác quy hoạch kể từ khi Luật Quy hoạch được ban hành.

Bên cạnh đó, 2 chuyên đề được giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức giám sát là: Việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo từ ngày 1-7-2016 đến ngày 1-7-2021; việc thực hiện các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019-2021.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà tham luận tại Hội nghị

Tăng cường trao đổi về nghiệp vụ, kỹ năng giám sát

Tham luận tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, các quy định của pháp luật về hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, xác định trách nhiệm cụ thể của HĐND đối với hoạt động giám sát.

Trên cơ sở quy định của Luật và tiếp thu bài học kinh nghiệm từ các đoàn giám sát của Quốc hội, trong nhiệm kỳ, hoạt động giám sát của HĐND các cấp Thành phố có nhiều chuyển biến tích cực: HĐND, Thường trực HĐND Thành phố đã tổ chức được 23 cuộc giám sát, khảo sát; 4 Ban HĐND Thành phố tổ chức được 154 cuộc giám sát, khảo sát; các Tổ đại biểu HĐND Thành phố tổ chức được 65 cuộc giám sát, khảo sát tại địa bàn ứng cử… Cấp Thành phố có 919 kiến nghị sau giám sát thì tỷ lệ giải quyết xong đạt 94,3%; cấp huyện có 12.615 kiến nghị sau giám sát, tỷ lệ giải quyết xong đạt 89%; cấp xã có 32.307 kiến nghị, tỷ lệ giải quyết xong đạt 91%. Sau giám sát một số lĩnh vực có chuyển biến rõ rệt, như: Công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy, quản lý đô thị; giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của người dân…

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội khẳng định: Thường trực HĐND Thành phố trong năm 2022 sẽ tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong báo cáo, phối hợp chặt chẽ trong hoạt động giám sát chuyên đề của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; thực hiện đầy đủ, kịp thời và tham gia giám sát những kiến nghị, kết luận sau giám sát của các đoàn giám sát với những nội dung thuộc trách nhiệm của chính quyền Thủ đô.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động giám sát chuyên đề trong công tác phối hợp của HĐND Thành phố tại các cuộc giám sát của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội kiến nghị: Cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, xác định trách nhiệm cụ thể của HĐND đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; trong xây dựng các Luật chuyên ngành cần quy định rõ thẩm quyền HĐND, Thường trực HĐND để đảm bảo HĐND thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Đồng thời, đề nghị Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sớm ban hành Nghị quyết hướng dẫn hoạt động giám sát của HĐND, trong đó quy định các chế tài, hình thức xử lý cụ thể trong thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát. Cùng đó, Thường trực HĐND Thành phố đề nghị cần tăng cường hoạt động hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ, kỹ năng giám sát, nhất là giám sát chuyên đề giữa Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội với Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố; cung cấp thông tin kết quả hoạt động giám sát chuyên đề giữa các cơ quan; phân công cơ quan chuyên trách của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội làm nhiệm vụ, theo dõi, tổng hợp, tham mưu để Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thực hiện điều hòa hoạt động giám sát của các cơ quan dân cử.

Cũng theo Thường trực HĐND Thành phố, trong 4 chương trình giám sát của Quốc hội thì Hà Nội có 2 nội dung phải báo cáo kết quả xong trong tháng 1/2021, 1 nội dung xong trong tháng 2/2021, Thành phố mong muốn được điều hoà về thời gian đối với các địa phương giám sát, vì thời gian cuối năm là về đích nhiều nhiệm vụ trong phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu kết luận

Phát biểu kết luận Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ bày tỏ tin tưởng, thực hiện tốt các chuyên đề giám sát trong năm 2021 và 2022 thì sẽ tạo ra những bước chuyển biến mới trong bản thân công tác giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; đồng thời tạo chuyển biến rõ rệt trong từng lĩnh vực trong phạm vi, đối tượng được giám sát.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý, trách nhiệm giám sát đầu tiên, trước hết là của các đoàn, do đó các trưởng đoàn và thành viên nêu cao tinh thần trách nhiệm, chấp hành nghiêm quy định của Luật Giám sát và quy chế, quy định pháp luật khác có liên quan khi thực hiện giám sát; lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, của nhân dân; tôn trọng, không gây sách nhiễu, phiền hà cho các đối tượng giám sát, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị được giám sát.

“Các thành viên cũng như trưởng, phó đoàn giám sát phải có bản lĩnh, dám nói thẳng nói thật. Tránh trình trạng phát hiện từ cơ sở là bằng “con voi” nhưng dần dần bị “gọt giũa” hết, lên đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì chẳng còn gì để bàn. Thực tế không phải không phát sinh những rủi ro như thế, cần tuyệt đối tránh. Tinh thần giám sát là hết sức xây dựng, phát huy được mô hình tốt, cách làm hay, gương người tốt việc tốt để nhân rộng ra chứ không phải chỉ tìm ra khuyết điểm, sai phạm” - đồng chí Vương Đình Huệ nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các đoàn giám sát kịp thời báo cáo tiến độ, rà soát các vấn đề phát sinh, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giám sát.

Bảo Vy - Thanh Thủy