Thảo luận ở tổ tại Đoàn Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Đinh Tiến Dũng nhận định, nhà tái định cư ở Hà Nội “nơi thừa vẫn thừa, nhưng thiếu vẫn thiếu”.

Thừa theo nhu cầu vì vừa qua, một loạt dự án người dân chỉ nhận tiền, không nhận nhà, còn thiếu vì theo Luật Đất đai phải có nhà tái định cư mới được triển khai dự án. Do đó, dự thảo Luật nên cân nhắc hướng mở hơn, hoàn toàn giao cấp tỉnh có thể bố trí từ nhà tái định cư sang nhà ở xã hội và ngược lại để linh hoạt hơn.

Các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội thảo luận tổ sáng 5-6

Về trách nhiệm nhà đầu tư dự án nhà ở thương mại, Bí thư Thành ủy Hà Nội đề nghị bổ sung chế tài bắt buộc trong luật về việc các chủ đầu tư này phải đảm bảo việc đầu tư hạ tầng xã hội.

“Thực tiễn có chuyện làm nhà bán xong nhưng quay đi quay lại rất thiếu hạ tầng xã hội trong các dự án như thiếu trường học, bệnh viện. Ngay ở Thủ đô, có dự án nhà ở 20 năm nay rồi chưa xây được trường học, dân vào ở kín mít” - Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng nêu rõ và cho biết, thành phố yêu cầu những dự án không đầu tư hạ tầng xã hội sẽ thu hồi lại, đề nghị tiếp tục đầu tư, có thể bằng ngân sách hoặc kêu gọi nhà đầu tư thứ phát.

Liên quan cải tạo chung cư cũ, Bí thư Thành ủy Hà Nội nêu nhiều bất cập khi chung cư là sở hữu của người dân, nhưng lại quy định cải tạo bằng đầu tư công, hoặc việc người dân đóng góp kinh phí kiểm định nhà chung cư. Quy định cứng như vậy sẽ không thể làm được khi vận hành. Muốn an toàn cho người dân thì Nhà nước phải có trách nhiệm, nguồn vốn dành cho việc cần thiết thì Nhà nước bỏ ra.

Liên quan đến việc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, Bí thư Thành uỷ Hà Nội cho rằng, cải tạo chung cư cũ phải gắn với tái thiết đô thị và quy định thời hạn sở hữu chung cư mới giải quyết được vấn đề. Thay vì cách làm cải tạo từng tòa nên cải tạo chung cư theo từng khu.

Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Đinh Tiến Dũng phát biểu thảo luận

Ví dụ nơi nào có 4-5 tòa chung cư cũ, mỗi tòa 4-5 tầng thì khi đầu tư xây dựng lại, chỉ làm 1-2 tòa và làm cao tầng hơn, còn bên dưới để làm không gian thương mại và dịch vụ, tầng hầm, bãi đỗ xe… Theo Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, làm như vậy người dân sẽ có không gian sống đảm bảo hơn và nhà đầu tư cũng có lợi ích.

Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định, khi quy định chung cư có thời hạn, Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ cuộc sống người dân, cưỡng chế di dời khi chung cư xuống cấp, nguy hiểm cũng là bình thường, vì lợi ích của người dân. Hoặc khi chưa đến thời hạn hoặc sát đến thời hạn rồi mà chung cư xuống cấp, người dân tự nguyện đồng tình thì Nhà nước cũng đứng ra làm.

“Vừa qua, Hà Nội lo vì sợ rủi ro cháy nổ, động đất thì không biết hậu quả thế nào. Bên cạnh đó còn thực tế nhiều nhà lắp ghép, cơi nới nên rất áp lực” - Bí thư Thành uỷ Đinh Tiến Dũng nêu thực tế và đề nghị tính toán lại việc sở hữu chung cư không có thời hạn.

Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn phát biểu

Trong khi đó, liên quan cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, Chính phủ đã có Nghị định 69/2021/NĐ-CP, nhưng ngoài rà soát, cần tính toán hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp, Nhà nước. Đồng thời, khi xây dựng, cải tạo cần gắn với vấn đề quy hoạch để đảm bảo đồng bộ.

Đại biểu Hoàng Văn Cường đồng tình với việc cần phải có chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở xã hội. Từ kế hoạch này, sẽ có kế hoạch để thực hiện quy hoạch đất đai, tránh tình trạng nơi cần nhà ở thì không có dự án, nơi phát triển nhiều dự án lại ít người có nhu cầu.

Đại biểu đồng ý chương trình này phải do địa phương (Hội đồng nhân dân) quyết định và hàng năm cơ quan này phải ban hành chương trình đất đai. Bộ Xây dựng có vai trò đưa ý kiến tham khảo chứ không quyết định.

Tuy nhiên, có một số vấn đề đại biểu Hoàng Văn Cường đang băn khoăn, đó là Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) lần này bổ sung 02 loại đất được phép phát triển nhà ở thương mại, trong đó có đất nông nghiệp đã chuyển đổi mục đích sử dụng.

Đại biểu Hoàng Văn Cường nói rằng, trước đây khi sửa Luật Đầu tư, nội dung này đã từng được đưa ra bàn bạc nhưng Quốc hội khóa XIV đã không thông qua vì e ngại hiện tượng chủ đầu tư đi mua gom quyền sử dụng đất nông nghiệp của người dân với giá thấp rồi chuyển đổi mục đích sang nhà ở, sau đó bán giá cao, gây bất bình đẳng xã hội.

Còn đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Thịnh nêu quan điểm, vì Luật Nhà ở có liên quan mật thiết và phụ thuộc vào Luật Đất đai, nên ông đề xuất khi nào có Luật Đất đai hoàn chỉnh mới nên biểu quyết thông qua Luật Nhà ở.

Vấn đề thứ hai, đại biểu Nguyễn Quốc Thịnh nói rằng giữa nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư, chỉ bằng mắt thường cũng nhận ra khoảng cách chênh lệch về chất lượng quá lớn. Từ đó cần nâng cao chất lượng nhà ở tái định cư, không để tình trạng thu hồi đất hoặc nhà của dân rồi đưa họ đến những nơi ở "nhem nhuốc", chính sách hỗ trợ cho người dân tái định cư quá thấp.

Ngoài ra, đại biểu Nguyễn Quốc Thịnh đề nghị cần quy định rõ hơn về việc Tổng Liên đoàn Lao động làm chủ đầu tư nhà ở cho công nhân trong dự án Luật.

Phan Lâm - Linh Vũ