Theo tờ trình của UBND thành phố, hàng trăm dự án đã được rà soát, điều chỉnh trên nhiều phương diện như diện tích, địa danh, tên gọi, cũng như được bổ sung vào danh mục thu hồi đất, chuyển đổi mục đích sử dụng theo kế hoạch sử dụng đất cấp huyện. Tuy nhiên, quá trình thẩm tra và xem xét tại HĐND thành phố đã đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về tính hợp lý, tính khả thi và mức độ sẵn sàng triển khai của từng dự án.

Theo Phó Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Nguyễn Minh Tuân nhận định, việc cập nhật, điều chỉnh danh mục là cần thiết để phù hợp thực tiễn triển khai, song vẫn còn tồn tại những nội dung chưa bảo đảm điều kiện pháp lý rõ ràng, nhất là đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công mới có chủ trương đầu tư, chưa phê duyệt dự án, chưa có kế hoạch bố trí vốn. Tình trạng này đặt ra thách thức lớn trong bối cảnh cấp huyện dự kiến kết thúc hoạt động từ giữa năm 2025 theo lộ trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Đối với các dự án vốn ngoài ngân sách, đại biểu HĐND thành phố cũng nêu rõ lo ngại về tiến độ, tính minh bạch và cơ sở pháp lý, đặc biệt là một số dự án đã nhiều năm nằm trong kế hoạch nhưng chưa triển khai thực tế, gây lãng phí nguồn lực và tạo ra dư luận không tích cực. Các dự án được nêu cụ thể như: xây dựng dải đất phía Nam đường Đại Cồ Việt (quận Hai Bà Trưng), khu đô thị Nam An Khánh mở rộng (Hoài Đức), bãi đỗ xe và cây xăng tại Long Biên, các cửa hàng xăng dầu trên địa bàn huyện Thanh Oai...

Riêng với nhóm dự án chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, nhiều trường hợp vẫn chưa hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định của Luật Trồng trọt và pháp luật về bảo vệ môi trường, điển hình là thiếu phương án sử dụng tầng đất mặt hoặc chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Các địa bàn như Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh, Phúc Thọ, Thạch Thất... được HĐND thành phố đặc biệt lưu ý yêu cầu rà soát kỹ trước khi thông qua.

Trước các ý kiến phản biện, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu làm rõ căn cứ điều chỉnh tăng - giảm diện tích đất tại một số dự án có biến động lớn. Như dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đấu giá quyền sử dụng đất A1 tại xã Tiên Dương (Đông Anh) điều chỉnh từ 3ha lên 20ha; hay dự án đường vào cụm công nghiệp huyện Phúc Thọ tăng thêm 2,1ha diện tích thu hồi. Việc điều chỉnh này cần được làm rõ cả yếu tố khách quan (do khảo sát, đo đạc thực địa) và chủ quan (do báo cáo tổng hợp chưa chính xác từ cấp huyện).

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Nguyễn Xuân Đại cho biết, nguyên nhân chính của việc điều chỉnh diện tích chủ yếu do giai đoạn đầu khi lập danh mục chỉ là khảo sát sơ bộ, chưa có kết quả kiểm đếm thực tế. Sau khi hoàn thiện biên bản xác định ranh giới và kiểm tra hồ sơ địa chính, nhiều chỉ số mới được xác định lại cho đúng với thực tế sử dụng đất.

Về tính pháp lý và trình tự, đồng chí Nguyễn Xuân Đại dẫn chứng Điều 67 của Luật Đất đai năm 2024 khẳng định: các dự án đã có chủ trương đầu tư, có khả năng triển khai và huy động nguồn lực đều đủ điều kiện đưa vào danh mục kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện, làm căn cứ trình HĐND thành phố thông qua. Luật không bắt buộc dự án phải phê duyệt hoặc ghi vốn mới được đưa vào danh mục.

Ngoài ra, thành phố cũng thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 73/NQ-CP và hướng dẫn của Bộ Tài chính, bảo đảm các dự án đang triển khai không bị gián đoạn trong quá trình sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính. Việc giải ngân đầu tư công vẫn phải bảo đảm tiến độ, không để chuyển tiếp chậm trễ do thay đổi tổ chức bộ máy.

Sau quá trình thẩm tra, báo cáo và giải trình đầy đủ, HĐND thành phố đã thông qua điều chỉnh diện tích thu hồi tại gần 40 dự án; bổ sung hàng trăm dự án mới vào danh mục năm 2025; điều chỉnh thông tin dự án và địa danh tại nhiều vị trí nhưng không thay đổi diện tích. Việc phê duyệt lần này thể hiện rõ quyết tâm chính trị trong việc quản lý, sử dụng đất hiệu quả, minh bạch, đúng quy hoạch, phục vụ cho các mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.

Bảo Vy - Thanh Thủy